Το «Έβερεστ των ναυαγίων» καταρρέει στον βυθό: Η θανάσιμη παγίδα του Andrea Doria με τους 18 νεκρούς

Σε βάθος περίπου 73 μέτρων κάτω από την επιφάνεια του Ατλαντικού, ανοιχτά των ακτών των Ηνωμένων Πολιτειών, κείτεται ένα από τα πιο επικίνδυνα και απρόβλεπτα ναυάγια στον πλανήτη. Πρόκειται για το ιταλικό υπερωκεάνιο Andrea Doria, έναν θρύλο της ναυτιλίας που οι δύτες έχουν βαφτίσει «Έβερεστ των ναυαγίων».

Το βάθος στο οποίο βρίσκεται και οι ανελέητες υποθαλάσσιες συνθήκες δεν αφήνουν κανένα απολύτως περιθώριο λάθους. Ακόμη και έμπειροι επαγγελματίες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, όπως επισημαίνει ο απόστρατος πλοίαρχος της Αμερικανικής Ακτοφυλακής, Άαρον Ντάβενπορτ.

Τώρα, έπειτα από επτά δεκαετίες στον πυθμένα, το ίδιο το σκαρί μετατρέπεται σε πρόσθετη θανάσιμη παγίδα. «Το Andrea Doria διαλύεται. Καθώς μετακινείται, κομμάτια πέφτουν συνεχώς», ανέφερε ο Ντάβενπορτ.

Ένας χαλύβδινος κολοσσός που ισοπεδώνεται

Ο Τζον Μόγιερ, ένας από τους παλαιότερους εξερευνητές του ναυαγίου με πάνω από 100 καταδύσεις στο ενεργητικό του, περιέγραψε σε συνέντευξή του στο καταδυτικό περιοδικό X-Ray Mag το πώς οι δύτες παρακολουθούν το πλοίο να σαπίζει και να διαλύεται χρόνο με τον χρόνο. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ατσάλινο κύτος καταρρέει κάτω από το ίδιο του το βάρος, οδηγώντας το κουφάρι στο τελικό στάδιο της πλήρους ισοπέδωσης.

Σε αυτή τη φωτογραφία αρχείου της 26ης Ιουλίου 1956, το ιταλικό πολυτελές κρουαζιερόπλοιο «Andrea Doria» γέρνει έντονα προς τα δεξιά πριν βυθιστεί 225 πόδια στον πυθμένα του Ατλαντικού, 45 μίλια ανοικτά του νησιού Ναντάκετ, στη Μασαχουσέτη

AP

Παλαιότερη έκθεση του οργανισμού Divers Alert Network, που ειδικεύεται στην ασφάλεια των καταδύσεων, είχε επισημάνει την ραγδαία φθορά του πλοίου, επικαλούμενη στοιχεία της OceanGate - της εταιρείας που διαχειριζόταν το βαθυσκάφος Titan, το οποίο συνεθλίβη το 2023 κατά την κατάδυσή του στο ναυάγιο του Τιτανικού. Αυτή η μη αναστρέψιμη φθορά ενδέχεται σύντομα να στερήσει από τις μελλοντικές γενιές τη δυνατότητα να αντικρίσουν το ναυάγιο όπως το γνώρισαν οι παλαιότεροι. Κι όμως, όσο το πλοίο χάνεται, τόσο προσελκύει όσους βιάζονται να αναμετρηθούν μαζί του πριν καταστραφεί οριστικά.

Η νύχτα της τραγωδίας και το κυνήγι των θησαυρών

Το ιταλικό υπερωκεάνιο συγκρούστηκε με το σουηδικό πλοίο Stockholm στα ανοιχτά του Ναντάκετ της Μασαχουσέτης στις 25 Ιουλίου 1956, για να βυθιστεί οριστικά στα παγωμένα νερά το επόμενο πρωί. Σε μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις διάσωσης στην ιστορία της επιβατηγού ναυτιλίας, περισσότεροι από 1.600 επιβάτες και μέλη του πληρώματος σώθηκαν χάρη στην κινητοποίηση της Αμερικανικής Ακτοφυλακής και παραπλεόντων πλοίων. Από τη σφοδρή σύγκρουση έχασαν τη ζωή τους συνολικά 52 άνθρωποι και στα δύο σκάφη.

Η ηθοποιός του κινηματογράφου Ρουθ Ρόμαν κρατά σφιχτά τον τριών ετών γιο της, Ρίτσαρντ Χολ, μετά την άφιξη του μικρού στη Νέα Υόρκη, στις 27 Ιουλίου 1956, με το σουηδικό υπερωκεάνιο «Στοκχόλμη», μαζί με άλλους επιζώντες του «Αντρέα Ντόρια»

ASSOCIATED PRESS

Η ιστορία του Andrea Doria δεν έσβησε στον βυθό. Για δεκαετίες, το κουφάρι ασκούσε ακατανίκητη έλξη, όχι μόνο λόγω της τεχνικής πρόκλησης που απαιτεί η προσέγγισή του, αλλά και εξαιτίας της προοπτικής ανέλκυσης πολύτιμων αντικειμένων και κειμηλίων από το πολυτελές σκαρί.

Αυτή η αναζήτηση είχε βαρύ φόρο αίματος. Μέχρι το 2016, τουλάχιστον 17 αυτοδύτες είχαν χάσει τη ζωή τους επιχειρώντας να εξερευνήσουν το ναυάγιο, σύμφωνα με τα αρχεία του Divers Alert Network. Το 2017 προστέθηκε στη μαύρη λίστα ο 46χρονος Βρετανός δύτης Στίβεν Σλέιτερ, ανεβάζοντας τον αριθμό των επιβεβαιωμένων θανάτων σε τουλάχιστον 18.

Η ψευδαίσθηση της προσβασιμότητας

Ένα μεγάλο μέρος της γοητείας του Andrea Doria οφείλεται στο ότι παραμένει θεωρητικά προσβάσιμο σε απλούς δύτες. Ο Ντάβενπορτ, ο οποίος εδρεύει στη Βιρτζίνια και διαθέτει πολυετή εμπειρία σε επιχειρήσεις ναυτικής ασφάλειας και έρευνας και διάσωσης, εξηγεί ότι το ιταλικό σκαρί διαφέρει ριζικά από άλλα διάσημα ναυάγια. «Άλλα ναυάγια, όπως ο Τιτανικός, βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερα βάθη και απαιτούν υποβρύχιο ή κάποιο ειδικό όχημα πίεσης για να φτάσεις. Εδώ έχουμε ένα πασίγνωστο ναυάγιο στο οποίο μπορείς να κατέβεις απλώς φορώντας φιάλες οξυγόνου στην πλάτη».

Αυτό δεν σημαίνει ότι η επιχείρηση είναι απλή υπόθεση. Το ναυάγιο είναι γεμάτο παρατημένα δίχτυα, κομμένα καλώδια, πετονιές και αιχμηρά συντρίμμια που κρέμονται μέσα στους διαδρόμους ή κινούνται με τα υποθαλάσσια ρεύματα. «Είναι εξαιρετικά εύκολο να μπλεχτείς εάν δεν προσέχεις κάθε σου κίνηση», προειδοποιεί ο Ντάβενπορτ.

Την ίδια ώρα, η στάση του κουφαριού στον πυθμένα πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο. Το Andrea Doria έχει βυθιστεί πλαγιασμένο στο πλευρό του. Όποιος τολμά να εισέλθει στα σπλάχνα του βρίσκεται αντιμέτωπος με σκάλες και διαδρόμους στραμμένους στο πλάι, κάτι που προκαλεί έντονο οπτικό και χωρικό αποπροσανατολισμό σε συνθήκες ελάχιστης ορατότητας.

Ο Ντάβενπορτ επιμένει ότι μια τέτοια κατάδυση απαιτεί εντατική εκπαίδευση και εξοπλισμό υψηλού επιπέδου. «Ένας πραγματικά έμπειρος δύτης αναψυχής θα μπορούσε πιθανώς να τα καταφέρει. Εάν ανήκεις στους δύτες των ακραίων ορίων, θέλεις οπωσδήποτε να δεις αυτό το ναυάγιο πριν πάψει να είναι ορατό για πάντα».