Ο αστακός-φάντασμα που εμφανίζεται μια φορά στα 100 εκατομμύρια: «Πρέπει να τον δεις για να το πιστέψεις»

Ονόμασαν Casper έναν αστακό που μοιάζει περισσότερο με πλάσμα από ταινία παρά με ζώο που θα περίμενε κανείς να βρει στον βυθό. Είναι σχεδόν ολόλευκος, τόσο διαφορετικός από το γνώριμο καφέ-γκρι χρώμα των αστακών, και η πιθανότητα να συναντήσει κάποιος έναν σαν κι αυτόν υπολογίζεται σε μόλις μία στις 100 εκατομμύρια.

Ο Casper βρίσκεται πλέον στο University of New England στο Μέιν των Ηνωμένων Πολιτειών, όντας σίγουρος ότι δεν πρόκειται να καταλήξει στο πιάτο κάποιου εστιατορίου. Αντίθετα, θα γίνει αντικείμενο μιας πρωτοποριακής έρευνας που προσπαθεί να εξηγήσει ένα από τα πιο παράξενα μυστήρια του είδους: γιατί ορισμένοι αστακοί γεννιούνται με τόσο ασυνήθιστα χρώματα.

Ο αστακός-φάντασμα

Στη φύση, ο αστακός έχει συνήθως μια σκούρα, καφέ ή γκριζοκαφέ απόχρωση που τον βοηθά να καμουφλάρεται στο περιβάλλον του. Το έντονο κόκκινο που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στα πιάτα δεν είναι το φυσικό του χρώμα. Εμφανίζεται όταν ο αστακός βράζεται, καθώς η θερμότητα αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι χρωστικές ουσίες στο κέλυφός του.

Ο Casper, όμως, αποτελεί μια εντελώς διαφορετική περίπτωση. Το κέλυφός του είναι λευκό και σχεδόν διάφανο σε ορισμένα σημεία, καθώς διαθέτει ελάχιστη ή καθόλου χρωστική ουσία. Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τον όρο «ghost lobster» για τέτοιους αστακούς, ενώ όταν η απουσία χρωστικής είναι πλήρης μπορεί να πρόκειται για αλμπινισμό, ενώ σε άλλες περιπτώσεις για λευκισμό.

Το εντυπωσιακό είναι ότι ο Casper δεν είναι απλώς ένα σπάνιο ζώο που βρέθηκε τυχαία. Η άφιξή του στο πανεπιστήμιο δίνει στους ερευνητές μια μοναδική ευκαιρία να μελετήσουν τη γενετική πίσω από το χρώμα των αστακών.

Το University of New England έχει δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια μια ολόκληρη συλλογή από ασυνήθιστους αστακούς. Ανάμεσά τους υπάρχουν κίτρινοι, πορτοκαλί, μπλε, μοβ, καλίκο και αστακοί των οποίων το χρώμα χωρίζεται στα δύο. Ο Casper είναι μέχρι σήμερα ο σπανιότερος χρωματικός τύπος που έχει φτάσει στο συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα.

Η έρευνα ξεκίνησε το 2024, όταν το πανεπιστήμιο άρχισε να συγκεντρώνει σπάνιους αστακούς και να εξετάζει τι κρύβεται πίσω από τις διαφορετικές αποχρώσεις τους. Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα προέκυψε από έναν πορτοκαλί αστακό που ονομάζεται Peaches και εκτιμάται ότι εμφανίζεται περίπου μία φορά στις 30 εκατομμύρια περιπτώσεις.

Η Peaches έφτασε στο πανεπιστήμιο έχοντας αυγά. Οι ερευνητές κατάφεραν έτσι να παρακολουθήσουν τους απογόνους της και να συγκρίνουν τα γονίδιά τους, προσπαθώντας να καταλάβουν πώς κληρονομούνται οι ασυνήθιστες αποχρώσεις. Σήμερα η ομάδα εξετάζει περισσότερα από 15.000 γονίδια, αναζητώντας τις διαφορές που μπορεί να εξηγούν το χρώμα του κελύφους.

Ο Casper προσθέτει τώρα ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ. Οι ερευνητές θέλουν να συγκρίνουν το γενετικό του υλικό με εκείνο των άλλων αστακών και να δουν τι ακριβώς κάνει το κέλυφός του τόσο διαφορετικό.

Και υπάρχει ακόμη μία σημαντική λεπτομέρεια

Η ομάδα του πανεπιστημίου δεν χρειάζεται να τον τραυματίσει για να πάρει τις απαντήσεις που αναζητά. Η έρευνα βασίζεται σε μη επεμβατικές μεθόδους συλλογής και ανάλυσης γενετικού υλικού, ώστε οι σπάνιοι αστακοί να παραμένουν ζωντανοί και να συνεχίζουν να αποτελούν μέρος της μελέτης.

Ο Casper έφτασε στο University of New England αφού δωρήθηκε από το Maine State Aquarium. Εκεί θα παραμείνει μαζί με τους υπόλοιπους σπάνιους αστακούς του πανεπιστημίου, δίνοντας στους επιστήμονες την ευκαιρία να μελετήσουν μια εμφάνιση που η φύση δημιουργεί εξαιρετικά σπάνια.

Για τους περισσότερους ανθρώπους είναι απλώς ένας εντυπωσιακός λευκός αστακός. Για τους επιστήμονες, όμως, μπορεί να είναι ένα μικρό παράθυρο στο πώς λειτουργεί η γενετική και η εξέλιξη.