Θεσσαλονικέων ΠΟΛΙΣ, Τεύχος 94

Η Θεσσαλονίκη, ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης λογοτεχνών, φωτογράφων, περιηγητών, αρχιτεκτόνων, στοχαστών και μουσικών και πόλη πολυδιάστατης καθημερινότητας, έδωσε πάλι τον σπινθήρα σε σημαντικούς συγγραφείς πρωτότυπων άρθρων που κοσμούν το νέο, Φθινοπωρινό τεύχος (94) του περιοδικού της Πολιτιστικής Εταιρείας «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ».

Αυτή τη φορά κινείται από τον Γαλέριο έως τη σύγχρονη Πανεπιστημιούπολη και από τη Θεσσαλονίκη του Μισέλ Μπυτόρ στη σημερινή πόλη των εικόνων, της λογοτεχνίας και της σύγχρονης τέχνης, κάνοντας μια μαγική στάση στα φανάρια της ΧΑΝΘ.

Στο Editorial, με τίτλο «Ο πολιτισμός, η πόλη και οι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚείΣ της», ο εκδότης Νικόλαος Πέντζος αναφέρεται στην ευθύνη κάθε γενιάς απέναντι στην πόλη που παραλαμβάνει και παραδίδει, αλλά και στη διαδρομή του ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ, που εδώ και τρεις δεκαετίες αναδεικνύει την Ιστορία, τα Γράμματα, τις Τέχνες και τον πολιτισμό της καθημερινότητας της Θεσσαλονίκης.

Στο τεύχος 94, μεταξύ άλλων:

ΕΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ // Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης, στο κείμενό του «Στα φανάρια της ΧΑΝΘ», εξηγεί γιατί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία της πόλης είναι τόπος συσσωρευμένης μνήμης. Τα φανάρια της ΧΑΝΘ είναι το «σημείο μηδέν», η «καρδιά της καρδιάς της πόλης». Από την Αγγελάκη και τη Νικολάου Γερμανού μέχρι τη ΔΕΘ, τον Λευκό Πύργο, τα μουσεία, το πανεπιστήμιο και το Θέατρο Κήπου, ο συγγραφέας ανασυνθέτει μέσα από τις δικές του μνήμες ένα βιωματικό τοπογραφικό της Θεσσαλονίκης.

Στην ίδια ενότητα, η Θάλεια Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου καταγράφει τις «Διαδοχικές μεταμορφώσεις του Μητροπολιτικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης», παρακολουθώντας την ιστορική και πολεοδομική του διαδρομή από τη βυζαντινή εποχή έως την πυρκαγιά του 1890.

ΙΣΤΟΡΙΑ // Ο Τάσος Παπαδόπουλος φωτίζει τον «άγνωστο βίο του αυτοκράτορα που ταυτίστηκε με τη Θεσσαλονίκη», του Γαλέριου. Από την καταγωγή και τη στρατιωτική του ανέλιξη έως την εξουσία και τη στενή σύνδεσή του με τη Θεσσαλονίκη, στο κείμενο αναζητείται πίσω από τα μνημεία, το ιστορικό πρόσωπο του Ρωμαίου αυτοκράτορα, που σφράγισε ανεξίτηλα την πόλη.

Παράλληλα, ο Γιώργος Κωνσταντινίδης εξετάζει τον Γυμναστικό Σύλλογο «Ηρακλής» Θεσσαλονίκης κατά την ύστερη Οθωμανική περίοδο (1908–1912), αναδεικνύοντας τη σύνδεση του αθλητισμού με την εθνική αφύπνιση στη Μακεδονία.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1990 // Η πόλη «ξαναδιαβάζεται» με κομψότητα μέσα από το βλέμμα του Μισέλ Μπυτόρ. «Στη μεθόριο Σαλονίκη του Μισέλ Μπυτόρ», σε επιμέλεια Άρι Γεωργίου, επανέρχεται η σχέση του σπουδαίου Γάλλου συγγραφέα με τη Θεσσαλονίκη, όπου έζησε και εργάστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1950. Κείμενα και φωτογραφίες συνδέουν εκείνη την πόλη με μια επιστροφή του Μπυτόρ το 1990, όταν η Θεσσαλονίκη μεταμορφωνόταν.

ΑΠΘ 100+ // Ο Νίκος Καλογήρου, στο δεύτερο μέρος της μελέτης του «Η βιωμένη ετερότητα της Πανεπιστημιούπολης: Από τον μπρουταλισμό στη μετανεωτερική κρίση», παρακολουθεί την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία και τις μεταμορφώσεις του ΑΠΘ. Τα μπρουταλιστικά ορόσημα, το Κεντρικό Πανεπιστημιακό Συγκρότημα και οι διαφορετικές φάσεις ανάπτυξης της Πανεπιστημιούπολης γίνονται αφετηρία για μια ευρύτερη ανάγνωση.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ // Ο συγγραφέας Μανόλης Ξεξάκης συνομιλεί με τον καθηγητή Θανάση Ντινόπουλο. «Εγκέφαλος – Αισθητική Αντίληψη – Τέχνες» είναι οι άξονες αυτής της ενδιαφέρουσας συζήτησης για το πώς ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται και βιώνει την ομορφιά στη λογοτεχνία, τη ζωγραφική και τη μουσική.

Στη δεύτερη μεγάλη συνέντευξη του τεύχους, ο Ηρακλής Παπαϊωάννου μιλά στον δημοσιογράφο και συγγραφέα Κώστα Μπλιάτκα, με αφορμή το βιβλίο του «Ένα βλέμμα χωρίς πρόσωπο. Η φωτογραφία την εποχή της παρακολούθησης». Η συζήτηση μετακινείται από τη φωτογραφία και την αδιάκοπη παραγωγή εικόνων στα κρίσιμα ερωτήματα γύρω από την ιδιωτικότητα, τον έλεγχο και την ανθρώπινη ελευθερία.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ // Με το ερώτημα «Έχει ακόμη να πει κάτι στους δεκαεξάχρονους η λογοτεχνία;», η Χριστίνα Χαλεπλίδου συνομιλεί με τον διευθυντή του Ζωγραφείου Λυκείου Κωνσταντινούπολης Γιάννη Δεμιρτζόγλου και τη γενική ακαδημαϊκή διευθύντρια των Εκπαιδευτηρίων Μαντουλίδη Δρ. Άσπα Χασιώτη. Στο επίκεντρο βρίσκεται το Διεθνές Μαθητικό Συνέδριο Λογοτεχνίας της Κωνσταντινούπολης, που με τη δύναμη της λογοτεχνίας δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα στις γενιές.

TRAVELOGUE – ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ // Με κείμενο και φωτογραφίες, η Βάνα Χαραλαμπίδου αναζητά στην Κωνσταντινούπολη τη σύγχρονη έκφραση μιας πόλης και στρέφει το βλέμμα στη δημιουργική και μοντέρνα πλευρά της Πόλης και στη δυναμική παρουσία σημαντικών Κέντρων Τέχνης και Πολιτισμού, που παρουσιάζουν τη σύγχρονη τέχνη με καινοτόμες και συχνά πρωτοπόρες μουσειακές προσεγγίσεις.

ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ // Ο Σάκης Σερέφας συνομιλεί με την κριτικό λογοτεχνίας Λίνα Πανταλέων για τον ιδιαίτερο κόσμο των βιβλίων του, για τους ήρωες που απορούν απέναντι σε μια πραγματικότητα που συχνά μοιάζει παράλογη και για μια γραφή όπου το τραγικό συναντά το χιούμορ και τις απρόβλεπτες γλωσσικές ανατροπές.

ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ // Η Δήμητρα Μήττα προσεγγίζει τη «Χρήστου Αλαβέρα τέχνη. Μια εξ ανάγκης χειρονομία», σκιαγραφώντας έναν πολυσχιδή, διαδραστικό και επιτελεστικό δημιουργό. Η τέχνη του Αλαβέρα, πολιτική και παρεμβατική, συνομιλεί με το επείγον παρόν και επιχειρεί να προκαλέσει «ρωγμές» στην κοινωνική αδράνεια.

ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΟΛΕΩΣ // Ο Ηρακλής Παπαϊωάννου, στο κείμενο «Κοινή λογική», καταθέτει ακόμη μία ματιά πάνω στη σύγχρονη πόλη και στους τρόπους με τους οποίους τη βιώνουμε.

ΒΙΟΤΟΠΟΙ – ΕΡΓΑ ΤΕΧΝΗΣ // Ο Γιάννης Κεσσόπουλος, στο κείμενο «Οι πλημμυρισμένοι ορυζώνες: Έργο τέχνης, προάγγελος ζωής», στρέφει το βλέμμα στον εύφορο κάμπο της Θεσσαλονίκης και σε ένα τοπίο όπου η φύση, η παραγωγή, η ιστορία και η λαϊκή παράδοση συναντώνται.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ // Η Θούλη Μισιρλόγλου, καλλιτεχνική διευθύντρια του MOMUS–Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, γράφει τις «Ψηφίδες Θεσσαλονίκης» με αφορμή την 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης. Με αφετηρία τη διοργάνωση «Όλα πρέπει να αλλάξουν – Ριζοσπαστική Νοημοσύνη. Σαλονίκη 9», ανατρέχει στις καλλιτεχνικές και πολιτικές διαδρομές της έκθεσης, η οποία αναμετρήθηκε με το επείγον παρόν της τεχνητής νοημοσύνης και αναζήτησε ευρύτερες μορφές ριζοσπαστικής και αντισυμβατικής σκέψης και δημιουργίας.

ΟΣΑ ΔΕΝ ΛΕΕΙ Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ // Οι Άρις Γεωργίου, Τάσος Παπαδόπουλος, Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Κώστας Μπλιάτκας, Δημήτρης Ψυχούλας και Μανόλης Ξεξάκης ξεκινούν από μία εικόνα για να αφηγηθούν ιστορίες της πόλης και της προσωπικής μνήμης, αποκαλύπτοντας όλα εκείνα που μπορεί να κρύβονται πίσω από ένα φωτογραφικό στιγμιότυπο.

ΤΟΠΟΣΗΜΑ // Ο Χρίστος Ζαφείρης γράφει για τη «Δόμνα» της νιότης μας και της καρδιάς μας, ενώ στο ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑ ο Φίλιππος Γράψας παρουσιάζει το «Σαν πουκαμίσα η νύχτα».

ΜΑΤΙΕΣ // Η Στελλίνα Τρωιάνου στρέφει το βλέμμα στον «Όλυμπο, το βλέμμα της Θεσσαλονίκης προς την αιωνιότητα», ενώ στις ΙΧΝΗΛΑΣΙΕΣ η Έλσα Κορνέτη γράφει για «Το μαράζι του έρωτα με τον τρόπο της Μαρζάν Σατραπί».

Το νέο τεύχος του Θεσσαλονικέων Πόλις συνθέτει έτσι μία ακόμη πολυφωνική αφήγηση για τη Θεσσαλονίκη και τον κόσμο γύρω της. Μια πόλη που διαβάζεται μέσα από τα ίχνη της Ιστορίας και της μνήμης της, την αρχιτεκτονική και το αστικό της τοπίο, αλλά και μέσα από τα ερωτήματα που θέτουν σήμερα η τέχνη, η εικόνα, η επιστήμη και η λογοτεχνία.

ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΤΕΥΧΟΥΣ

Άρις Γεωργίου, Φίλιππος Γράψας, Γιάννης Επαμεινώνδας, Χρίστος Ζαφείρης, Νίκος Καλογήρου, Γιάννης Κεσσόπουλος, Έλσα Κορνέτη, Γιώργος Κωνσταντινίδης, Θάλεια Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου, Δήμητρα Μήττα, Θούλη Μισιρλόγλου, Κώστας Μπλιάτκας, Μανόλης Ξεξάκης, Τάσος Παπαδόπουλος, Ηρακλής Παπαϊωάννου, Λίνα Πανταλέων, Ευδοξία Ράδη, Σάκης Σερέφας, Γιάννης Σιμητόπουλος, Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Βαλεριάνο Τροϊάνι, Μικέλε Τροϊάνι, Στελλίνα Τρωιάνου, Χριστίνα Χαλεπλίδου, Βάνα Χαραλαμπίδου, Δημήτρης Ψυχούλας, Ερίκ Ωζού, BLD.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
https://www.culturalsociety.gr/thessalonikeon-polis/periodiki-ekdosi/teychos-94/