Ενιαία άδεια οδήγησης στην ΕΕ από το 2028: Τι αλλάζει για 250 εκατ. οδηγούς

Σε ριζική αναμόρφωση του πλαισίου που διέπει τις άδειες οδήγησης προχωρά η Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και την εναρμόνιση των κανόνων σε όλα τα κράτη-μέλη. Περίπου 250 εκατομμύρια οδηγοί σε ολόκληρη την Ευρώπη αναμένεται να επηρεαστούν από τις αλλαγές, οι οποίες τοποθετούνται χρονικά με ορίζοντα εφαρμογής το 2028.

Τον Οκτώβριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο άναψε το «πράσινο φως» για τα πρώτα μέτρα που στοχεύουν στην τυποποίηση των αδειών οδήγησης. Η επικαιροποίηση των κανόνων έρχεται ως απάντηση στο σοβαρό πρόβλημα των τροχαίων δυστυχημάτων, τα οποία κοστίζουν τη ζωή σε σχεδόν 20.000 ανθρώπους κάθε χρόνο στην ΕΕ.

Οι τέσσερις βασικοί άξονες των αλλαγών

Σύμφωνα με τις αποφάσεις που έχουν ήδη εγκριθεί, το νέο πλαίσιο στηρίζεται σε τέσσερις κομβικές παρεμβάσεις:

1.Η άδεια οδήγησης θα έχει διάρκεια ισχύος 15 ετών.

2.Θεσπίζεται δοκιμαστική περίοδος τουλάχιστον δύο ετών για τους νέους οδηγούς.

3.Εισάγεται ψηφιακή άδεια οδήγησης, η οποία θα μπορεί να αντικαταστήσει το φυσικό έγγραφο.

4.Η ανάκληση ή αφαίρεση άδειας σε ένα κράτος μέλος θα ισχύει αυτομάτως σε ολόκληρη την ΕΕ.

Παράλληλα, αναβαθμίζονται οι απαιτήσεις εκπαίδευσης και εξετάσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ευαισθητοποίηση των οδηγών απέναντι στους πιο ευάλωτους χρήστες του οδικού δικτύου, όπως οι πεζοί, τα παιδιά και οι ποδηλάτες.

Ψηφιακή άδεια και σταδιακή κατάργηση του χαρτιού

Η φυσική άδεια οδήγησης θα συνεχίσει να εκδίδεται και να χρησιμοποιείται, ωστόσο το βάρος μετατοπίζεται σταδιακά στην ψηφιακή της μορφή. Η νέα άδεια θα είναι διαθέσιμη μέσω κινητού τηλεφώνου και αναμένεται να αποτελέσει τη βασική μορφή ταυτοποίησης οδηγού στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 28.

Τι αλλάζει για ηλικίες και εξετάσεις

Στο νέο καθεστώς προβλέπονται αυστηρότεροι έλεγχοι για οδηγούς ηλικίας 65 ετών και άνω, οι οποίοι θα υποβάλλονται σε συχνότερους ιατρικούς ελέγχους και, όπου απαιτείται, σε επαναληπτικά μαθήματα.

Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για την απόκτηση άδειας οδήγησης από την ηλικία των 17 ετών, υπό την προϋπόθεση ότι ο ανήλικος οδηγός θα συνοδεύεται από έμπειρο ενήλικα έως τη συμπλήρωση των 18.

Κίνητρα για επαγγελματίες οδηγούς

Οι νέοι κανόνες επιχειρούν να δώσουν λύση και στη σοβαρή έλλειψη επαγγελματιών οδηγών στην Ευρώπη. Έτσι, προβλέπεται ότι 18χρονοι θα μπορούν να αποκτούν άδεια φορτηγού (κατηγορία C) και 21χρονοι άδεια λεωφορείου (κατηγορία D), εφόσον διαθέτουν πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας. Διαφορετικά, τα ηλικιακά όρια διαμορφώνονται στα 21 και 24 έτη, αντίστοιχα.

Πρόστιμα και ποινές χωρίς «σύνορα»

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την επιβολή ποινών. Μέχρι σήμερα, ένας οδηγός μπορούσε να τιμωρηθεί σε μία χώρα και να συνεχίσει να οδηγεί σε άλλη. Με το νέο πλαίσιο, οι ανακλήσεις και αφαιρέσεις αδειών θα ισχύουν σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, κλείνοντας τα «παράθυρα» αποφυγής των κυρώσεων.

Πότε εφαρμόζεται

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως καταληκτικό έτος το 2028 για την πλήρη ενσωμάτωση των αλλαγών από όλα τα κράτη μέλη. Ωστόσο, ορισμένες χώρες ενδέχεται να ξεκινήσουν την εφαρμογή των νέων κανόνων νωρίτερα, ακόμη και μέσα στο 2026, με σταδιακή μετάβαση στο νέο σύστημα.