Ο 26χρονος Ομάρ από τη Συρία υπηρετούσε ήδη εννέα μήνες στην πρώτη γραμμή του ρωσικού μετώπου, όταν είδε ένα βίντεο με το διαβατήριό του να τυλίγεται στις φλόγες.
«Καίγεται καλά», ακούγεται να λέει στα ρωσικά μια γυναίκα στο βίντεο.
Η φωνή τού ήταν γνώριμη. Ανήκε στην Πολίνα Αλεξάντροβνα Αζάρνιχ, τη γυναίκα που, όπως καταγγέλλει ο ίδιος, τον έπεισε να καταταγεί στον ρωσικό στρατό υποσχόμενη υψηλές απολαβές και την απόκτηση της ρωσικής υπηκοότητας.
Μέσα από μια σειρά φωνητικών μηνυμάτων από την Ουκρανία, ο Ομάρ, που το BBC αναφέρει πως χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο για να προστατεύσει τη ζωή του, περιγράφει πώς βρέθηκε παγιδευμένος μέσα στη δίνη του πολέμου.
Ο Ομάρ ισχυρίζεται πως η Αζάρνιχ τού υποσχέθηκε ότι για το ποσό των 3.000 δολαρίων θα διασφάλιζε ότι θα τον τοποθετούσαν σε μη μάχιμη θέση. Αντ’ αυτού, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή ύστερα από μόλις δέκα μέρες εκπαίδευσης και, όταν ο Σύρος αρνήθηκε να πληρώσει τη γυναίκα, εκείνη για να τον εκδικηθεί έκαψε το διαβατήριό του.
Όταν αρνήθηκε να συμμετέχει σε στρατιωτική επιχείρηση, οι διοικητές του τον απείλησαν με εκτέλεση ή φυλάκιση.
«Μας παγίδευσαν… αυτή η γυναίκα δεν είναι παρά μια κοινή απατεώνισσα και ψεύτρα», λέει ο Ομάρ.
Στα βίντεο που αναρτά, η πρώην εκπαιδευτικός φαίνεται, σύμφωνα με το BBC, να χαμογελάει καθώς προσφέρει σε ξένους αλλά και Ρώσους «μονοετή συμβόλαια» για «στρατιωτική θητεία».
Το BBC World Service ταυτοποίησε σχεδόν 500 περιπτώσεις στις οποίες η γυναίκα παρείχε έγγραφα ή «προσκλήσεις» που επέτρεπαν στους παραλήπτες να εισέλθουν στη Ρωσία για να καταταγούν. Τα έγγραφα αυτά αφορούσαν άνδρες -κυρίως από τη Συρία, την Αίγυπτο και την Υεμένη- οι οποίοι φαίνεται πως της έστειλαν τα στοιχεία των διαβατηρίων τους, προκειμένου να στρατολογηθούν.
Ωστόσο, πολλοί νεοσύλλεκτοι και οι συγγενείς τους κατήγγειλαν στο BBC ότι η Αζάρνιχ τούς παραπλάνησε, πείθοντάς τους ότι θα απέφευγαν τη μάχη. Επίσης, απέκρυψε το γεγονός ότι δεν θα μπορούσαν να αποχωρήσουν μετά το πέρας του έτους, ενώ εκτόξευε απειλές εναντίον όσων τολμούσαν να την αμφισβητήσουν.
Δώδεκα οικογένειες αποκάλυψαν στο BBC ότι οι συγγενείς τους που στρατολογήθηκαν από εκείνη είναι πλέον νεκροί ή αγνοούνται.
Η ιστορία του Ομάρ
Η πρώτη επαφή του Ομάρ με την Αζάρνιχ έγινε τον Μάρτιο του 2024, όταν βρέθηκε εγκλωβισμένος και σχεδόν άφραγκος σε ένα αεροδρόμιο της Μόσχας, μαζί με άλλους 14 Σύρους.
Ο Ομάρ εξηγεί πως ένας στρατολόγος στην πατρίδα του, τη Συρία, τους είχε υποσχεθεί πως θα εργάζονταν ως φύλακες πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στη Ρωσία. Ωστόσο, όταν έφτασαν στη Μόσχα, συνειδητοποίησαν ότι τους είχαν εξαπατήσει.
Αναζητώντας απεγνωσμένα μια λύση στο διαδίκτυο, ένας από την ομάδα εντόπισε το κανάλι της Αζάρνιχ και της έστειλε μήνυμα.
Εκείνη τους συνάντησε στο αεροδρόμιο μέσα σε λίγες ώρες και, σύμφωνα με τον Ομάρ, τους μετέφερε με τρένο σε ένα κέντρο στρατολόγησης στο Μπριάνσκ της δυτικής Ρωσίας. Εκεί, τους πρόσφερε μονοετή συμβόλαια με τον ρωσικό στρατό, με μηνιαίο μισθό περίπου 2.500 δολαρίων και ένα εφάπαξ ποσό εγγραφής 5.000 δολαρίων – ποσά που στη Συρία φάνταζαν αδιανόητα, σαν άπιαστο όνειρο.
Ο Ομάρ περιγράφει πως τα συμβόλαια ήταν γραμμένα στα ρωσικά, μια γλώσσα που κανείς τους δεν κατανοούσε. Εκείνη κράτησε τα διαβατήριά τους, υποσχόμενη να δρομολογήσει την έκδοση ρωσικής υπηκοότητας. Τους έδωσε, επίσης, την υπόσχεση πως θα απέφευγαν την πρώτη γραμμή, αρκεί να της κατέβαλλαν 3.000 δολάρια ο καθένας από το ποσό της προκαταβολής τους.
Ωστόσο, όπως καταγγέλλει ο ίδιος, μέσα σε μόλις έναν μήνα βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του μετώπου, ύστερα από μόλις 10 ημέρες εκπαίδευσης.
«Εδώ θα πεθάνουμε, είναι 100% σίγουρο», ακούγεται να λέει σε ένα από τα φωνητικά του μηνύματα προς την ερευνητική ομάδα του BBC.
«Αμέτρητοι τραυματισμοί, συνεχείς εκρήξεις, ασταμάτητοι βομβαρδισμοί. Αν δεν σε σκοτώσει η έκρηξη, θα σε σκοτώσουν τα συντρίμμια που θα πέσουν πάνω σου», λέει τον Μάιο του 2024.
«Πτώματα παντού… Έχω πατήσει πάνω σε νεκρούς, ο Θεός να με συγχωρέσει», αναφέρει τον επόμενο μήνα. «Αν κάποιος πεθάνει -το έχω δει με τα ίδια μου τα μάτια- τον βάζουν σε μια σακούλα σκουπιδιών και τον πετούν δίπλα σε ένα δέντρο».
Μετά από σχεδόν έναν χρόνο, ο Ομάρ ανακάλυψε πως ένα ρωσικό διάταγμα του 2022 επιτρέπει στον στρατό να παρατείνει αυτόματα τα συμβόλαια των στρατιωτών μέχρι το τέλος του πολέμου.
«Αν ανανεώσουν το συμβόλαιο, καταστράφηκα, Θεέ μου», ακούγεται να λέει με απόγνωση.
Το BBC αναφέρει πως το συμβόλαιό του εντέλει παρατάθηκε.
Στρατολόγηση φοιτητών
Στην Αίγυπτο, ο Γιουσέφ, το όνομα του οποίου έχει αλλάξει για την ασφάλειά του, αφηγήθηκε στο BBC την ιστορία του μεγαλύτερου αδελφού του, του Μοχάμεντ, ο οποίος το 2022 ξεκίνησε να σπουδάζει σε ένα πανεπιστήμιο στο Γιεκατερίνμπουργκ της Ρωσίας.
Σύμφωνα με τον Γιουσέφ, ο αδερφός του δυσκολευόταν να αντεπεξέλθει στα δίδακτρα και εκμυστηρεύτηκε στην οικογένειά του πως μια Ρωσίδα, ονόματι Πολίνα, είχε αρχίσει να του προσφέρει βοήθεια μέσω διαδικτύου. Η προσφορά είχε να κάνει με εργασία για λογαριασμό του ρωσικού στρατού.
«Του υποσχέθηκε στέγαση, υπηκοότητα… κάλυψη των μηνιαίων εξόδων», λέει ο Γιουσέφ. «Ξαφνικά, βρέθηκε να πολεμά στην πρώτη γραμμή στην Ουκρανία».
Η τελευταία τους επικοινωνία ήταν στις 24 Ιανουαρίου 2024. Περίπου έναν χρόνο αργότερα, σύμφωνα με τον Γιουσέφ, έφτασε ένα μήνυμα στο Telegram από έναν ρωσικό αριθμό, το οποίο περιείχε φωτογραφίες του άψυχου σώματος του Μοχάμεντ. Η οικογένεια έμαθε τελικά πως ο Μοχάμεντ είχε σκοτωθεί σχεδόν έναν χρόνο πριν.
Ο Χαμπίμπ, ένας ακόμα Σύρος που υπηρέτησε στις ρωσικές δυνάμεις, εξήγησε στο BBC πως η Αζάρνιχ εξελίχθηκε σε «μία από τους σημαντικότερες στρατολόγους» του ρωσικού στρατού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εκείνος και η Αζάρνιχ «συνεργάστηκαν για περίπου τρία χρόνια εκδίδοντας τις λεγόμενες προσκλήσεις». Όπως εξήγησε στην ομάδα του BBC, οι περισσότεροι ξένοι νεοσύλλεκτοι έφταναν στη Ρωσία πιστεύοντας πως θα φυλάγανε εγκαταστάσεις ή πως θα στελέχωναν σημεία ελέγχου.
Ισχυρίστηκε μάλιστα πως η γυναίκα «εισέπραττε 300 δολάρια από τον στρατό για κάθε άτομο που στρατολογούσε». Το BBC δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει το συγκεκριμένο ποσό, αν και άλλοι νεοσύλλεκτοι δήλωσαν επίσης πως η Αζάρνιχ πληρωνόταν για τις υπηρεσίες της.
Τι απαντάει η Αζάρνιχ
Το BBC έκανε επανειλημμένες προσπάθειες να επικοινωνήσει με την Αζάρνιχ. Αρχικά, δήλωσε πως θα παραχωρούσε συνέντευξη μόνο αν η ομάδα ταξίδευε στη Ρωσία, μια πρόταση που το BBC απέρριψε για λόγους ασφαλείας. Αργότερα, όταν ρωτήθηκε κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής κλήσης σχετικά με τις καταγγελίες ότι υποσχόταν στους νεοσύλλεκτους πως δεν θα πολεμήσουν, έκλεισε το τηλέφωνο.
Σε φωνητικά μηνύματα που έστειλε στη συνέχεια, χαρακτήρισε τη δουλειά της ομάδας του BBC «μη επαγγελματική» και προειδοποίησε πως θα κινηθεί νομικά. Πρόσθεσε, μάλιστα, πως «οι σεβαστοί μας Άραβες μπορούν να βάλουν τις κατηγορίες τους εκεί που ξέρουν».
Δημοσιογράφοι και ερευνητές που παρακολουθούν το ζήτημα υποστηρίζουν ότι άτομα όπως η Αζάρνιχ αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου, ανεπίσημου δικτύου στρατολόγων.
Το BBC εντόπισε δύο ακόμα λογαριασμούς στο Telegram, οι οποίοι προχωρούν σε παρόμοιες προσφορές για κατάταξη στον ρωσικό στρατό.
Η Κατερίνα Στεπανένκο, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW), δήλωσε στο BBC ότι ορισμένες δημοτικές και περιφερειακές αρχές στη Ρωσία προσφέρουν χρηματικά κίνητρα που φτάνουν έως και τα 4.000 δολάρια σε άτομα -όπως επαγγελματίες του κλάδου HR (Ανθρώπινου Δυναμικού) ή ακόμη και απλούς κατοίκους- που καταφέρνουν να στρατολογήσουν Ρώσους ή ξένους πολίτες για τη στρατιωτική θητεία.
Στο μεταξύ, ο Χαμπίμπ βρίσκεται πλέον πίσω στη Συρία, αφού, όπως ισχυρίζεται, αναγκάστηκε να δωροδοκήσει αρκετούς διοικητές για να καταφέρει να τερματίσει το συμβόλαιό του. Ο Ομάρ έλαβε τελικά τη ρωσική υπηκοότητα και κατάφερε επίσης να επιστρέψει στη Συρία. Δύο από τους Σύρους με τους οποίους υπηρέτησε μαζί είναι νεκροί, σύμφωνα με τις οικογένειές τους.
Η Αζάρνιχ «μας βλέπει απλώς ως αριθμούς ή ως χρήμα, δεν μας βλέπει ως ανθρώπους», λέει ο ίδιος. «Δεν θα τη συγχωρήσουμε ποτέ γι’ αυτό που μας έκανε».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ