Ο ύπνος επηρεάζει τη γονιμότητα;

Τρεις συνήθειες ύπνου που αξίζει να αλλάξετε: Διάρκεια ύπνου κάτω από επτάωρο, έναρξη ύπνου μετά τις 12.00, εργασία σε ακατάστατες βάρδιες.

Συνήθειες που κάνουν τη διαφορά και αξίζει να υιοθετήσετε άμεσα.

Ο κύκλος ύπνου εγρήγορσης είναι από τους πιο σημαντικούς κύκλους στον άνθρωπο. Ο κιρκάδιος βηματοδότης και το αναπαραγωγικό σύστημα είναι συνυφασμένα. Τα οιστρογόνα, η προγεστερόνη και τα ανδρογόνα ευρίσκονται σε στενή αλληλεπίδραση με το κιρκάδιο ρολόι και οι διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού (π.χ. νυχτερινή εργασία με βάρδιες) μπορεί να επηρεάσουν τα επίπεδα των αναπαραγωγικών ορμονών. Η κακή ποιότητα ύπνου έχει συνδεθεί με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης προβλημάτων εμμηνορροϊκού κύκλου, όπως μεγαλύτερη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως ή προεμμηνορροϊκό σύνδρομο ή ακανόνιστη έμμηνος ρύση. Τα επίπεδα των αναπαραγωγικών ορμονών έχουν συσχετιστεί με τη διάρκεια ή την ποιότητα του ύπνου σε άνδρες και γυναίκες. Ιδιαιτέρως ο βραχύς ύπνος (<5–6 ώρες) μπορεί να επηρεάσει τον εμμηνορροϊκό κύκλο τις παραμέτρους του σπέρματος τη φυσική γονιμότητα ή τα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Η γονιμότητα συσχετίζεται με τον φαινότυπο ύπνου. Σε μελέτες ο απογευματινός βραδινός τύπος ανθρώπου, που κοιμάται μετά τις 2330 και ξυπνά αργά προς το μεσημέρι έχει μεγαλύτερη πιθανότητα προσβολής από υπογονιμότητα συγκριτικά με τον πρωινό τύπο, που κοιμάται νωρίς και ξυπνά νωρίς το πρωί.

Ο φαινότυπος ύπνου σχετίζεται στενά με τη μελατονίνη . Αυτή η ορμόνη που προέρχεται από τη σεροτονίνη, ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου-αφύπνισης και τους κιρκάδιους ρυθμούς και έχει βασικό ρόλο σε μηχανισμούς που εμπλέκονται μεταξύ ύπνου και γονιμότητας.

Τα ακανόνιστα προγράμματα και τα προγράμματα νυχτερινής εργασίας μπορεί να διαταράξουν την κιρκάδια ρύθμιση των γοναδοτροπικών ορμονών, με αποτέλεσμα τη μείωση της γονιμότητας. Η βραδινή, η νυχτερινή ή η εκ περιτροπής εργασία βρέθηκε επίσης να συσχετίζεται με υψηλότερα ποσοστά αποτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Το πρόβλημα που δημιουργούν στην γονιμότητα τα νυχτερινά και ακανόνιστα προγράμματα εργασίας επιδεινώνεται και από την υπονόμευση που ασκούν στην διαπροσωπική και σεξουαλική σχέση των ζευγαριών.

Μέτρα που πρέπει να λάβουν τα ζευγάρια σε αναπαραγωγική προσπάθεια:

Τα νευροβιολογικά συστήματα που ρυθμίζουν την ομαλή λειτουργία του κύκλου ύπνου εγρήγορσης και την καλή ποιότητα του ύπνου είναι εξαιρετικά ευαίσθητα σε μία ποικιλία από παράγοντες. Τέτοιοι παράγοντες που πρέπει να αποφεύγονται είναι η κατάχρηση αλκοόλ, η χρήση διεγερτικών χαπιών, η καφεΐνη, τα μεγάλα γεύματα ιδιαιτέρως κατά την νύχτα, η εντατική σωματική άσκηση προ του ύπνου, τα κρύα ή καυτά μπάνια προ του ύπνου, τα ακατάστατα ωράρια στις ώρες αφύπνισης έγερσης, η συναισθηματική ένταση. Η υπερβολική έκθεση στο μπλε φως αποσυντονίζει το σώμα και δυσχεραίνει την ομαλή αναπλήρωση των ενεργειακών αποθηκών. Υιοθετήστε σταθερό ωράριο ύπνου που να ακολουθεί κατά το δυνατόν τις ώρες της φυσικής συσκότισης και ηλιοφάνειας, περπατήστε το πρωί υπό το φως του ήλιου. Εάν δεν σας είναι εύκολο να εγκαταλείψετε πλήρως τις νυχτερινές βάρδιες, υιοθετήστε τουλάχιστον μία κυκλική ρουτίνα (π.χ. κάθε Πέμπτη σταθερό νυχτερινό ωράριο 1600έως 2400). Εάν ανήκετε στο νυχτερινό ή ενδιάμεσο τύπο ανθρώπου, φροντίστε τουλάχιστον να μην κοιμάστε μετά τα μεσάνυχτα. Εξίσου σημαντική είναι η μέριμνα για σωστό περιβάλλον ύπνου:

• Προσπαθήστε το υπνοδωμάτιό σας να είναι ευάερο χωρίς φως και θορύβους.

• Απομακρύνετε τηλεόραση, κινητά τηλέφωνα, ηλεκτρονικές συσκευές και ζώα από το υπνοδωμάτιο.

• Βαμβακερές μάσκες ύπνου συντελούν στην πλήρη συσκότιση κατά τη νύχτα η οποία με τη σειρά της αυξάνει τα επίπεδα της μελατονίνης του αίματος ουσίας που προάγει τον φυσιολογικό ύπνο.

· Φροντίστε για την βέλτιστη ποιότητα στρώματος.

· Μην χρησιμοποιείτε ηλεκτρονικές συσκευές κατά το τρίωρο που προηγείται του ύπνου.

· Απομακρύνετε τις πηγές μπλε φωτός κατά το δίωρο που προηγείται του ύπνου χρησιμοποιώντας ανάλογους λαμπτήρες. Αφιερώστε αυτό το δίωρο σε δραστηριότητες αγχόλυσης.

Απόσπασμα από το βιβλίο της ιατρού Αναστασίας Μοσχοβάκη ΑΥΞΗΣΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΤΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΟΥ ΜΕ ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΣΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΗΔΥΦΩΝΟ, 2026. ΣΕΛΙΔΕΣ 294. ISBN: 9786185940171


Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά, Αθήνα

Έκτακτα-νοσοκομειακά περιστατικά

24ωρη γραμματεία: 2106252770 και 6945575287

Facebook https://www.facebook.com/pages/Aναστασία-Μοσχοβάκη-Ιατρός-Ειδική-Παθολόγος

Twitter http://twitter.com/amoschovaki