Οι Ελληνίδες καθυστερούν τη μητρότητα: «Έκρηξη» στις γεννήσεις μετά τα 40

Η εικόνα της μητρότητας στην Ελλάδα αλλάζει με τρόπο που πριν από λίγες δεκαετίες θα έμοιαζε σχεδόν αδιανόητος. Οι γυναίκες αποκτούν παιδιά ολοένα και αργότερα, με τις γεννήσεις από μητέρες άνω των 40 ετών να έχουν πλέον πολλαπλασιαστεί και να καταλαμβάνουν πολύ μεγαλύτερο ποσοστό από ό,τι στο παρελθόν.

Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας του δημογράφου Βύρωνα Κοτζαμάνη, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και διευθυντή του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, που δημοσιεύθηκαν στο ΑΜΠΕ, οι γεννήσεις από γυναίκες άνω των 40 στην Ελλάδα έχουν πενταπλασιαστεί μετά το 1990, αποτυπώνοντας τη μεγάλη μετατόπιση της μητρότητας σε ολοένα μεγαλύτερες ηλικίες.

Η μητρότητα μεταφέρεται όλο και πιο αργά

Την ίδια στιγμή, οι γεννήσεις από γυναίκες ηλικίας 30 έως 39 ετών σχεδόν διπλασιάστηκαν, ενώ η εικόνα στις νεότερες ηλικίες είναι εντελώς διαφορετική. Οι γεννήσεις από γυναίκες 20 έως 29 ετών έχουν υποχωρήσει σημαντικά, ενώ στις ηλικίες κάτω των 20 η πτώση χαρακτηρίζεται κατακόρυφη.

Η βασική αιτία αυτής της αλλαγής είναι η μετατόπιση της τεκνοποίησης σε μεγαλύτερες ηλικίες. Οι γυναίκες καθυστερούν περισσότερο να αποκτήσουν παιδί, είτε λόγω σπουδών και επαγγελματικής πορείας είτε εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών και αβεβαιότητας.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο έχουν παίξει οι εξελίξεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Οι τεχνικές γονιμότητας έχουν βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, επιτρέποντας σε περισσότερα ζευγάρια να αποκτήσουν παιδί μετά τα 40, σε ηλικίες όπου παλαιότερα αυτό ήταν πολύ πιο δύσκολο.

Ωστόσο, παρά την εντυπωσιακή αύξηση, οι γεννήσεις από γυναίκες άνω των 40 εξακολουθούν να επηρεάζουν περιορισμένα τον συνολικό δείκτη γονιμότητας της χώρας. Όπως επισημαίνει ο κ. Κοτζαμάνης, αυτές οι γεννήσεις αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 8% του συνολικού δείκτη γονιμότητας, ο οποίος παραμένει χαμηλός, λίγο πάνω από το 1,3 παιδί ανά γυναίκα.

Το δημογραφικό πρόβλημα παραμένει

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ακόμη και η αύξηση των γεννήσεων σε μεγαλύτερες ηλικίες δεν αρκεί για να αντιστρέψει τη δημογραφική εικόνα της χώρας. Αντίθετα, τα επόμενα χρόνια αναμένεται να μειωθεί σημαντικά και ο αριθμός των γυναικών ηλικίας 40 έως 49 ετών, καθώς ο πληθυσμός γερνά και οι νεότερες γενιές είναι μικρότερες.

Οι προβλέψεις αναφέρουν ότι ο αριθμός των γυναικών αυτών μπορεί να μειωθεί περίπου κατά 35% έως το 2060, εφόσον δεν υπάρξει ισχυρή μεταναστευτική ενίσχυση του πληθυσμού.

Σύμφωνα με τον δημογράφο, η επιβράδυνση της πτώσης των γεννήσεων μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για την οικογένεια και το παιδί. Παράγοντες όπως η στήριξη των νέων ζευγαριών, η πρόσβαση σε στέγη, η σταθερή εργασία και οι υποδομές φροντίδας παιδιών θεωρούνται κρίσιμοι για να αυξηθεί ξανά η γεννητικότητα.

Γιατί, όπως δείχνουν πλέον τα στοιχεία, το θέμα δεν είναι μόνο πότε κάνουν παιδιά οι Ελληνίδες. Είναι και πόσες τελικά αποφασίζουν να κάνουν.