Το χρώμα του ανθρώπινου δέρματος αποτελεί αποτέλεσμα σύνθετης αλληλεπίδρασης βιολογικών και εξωτερικών παραγόντων. Η γενετική προδιάθεση έχει καθοριστικό ρόλο, ωστόσο σημαντική επίδραση ασκούν και διάφορες ουσίες του οργανισμού, όπως η μελανίνη, η καροτίνη και η αιμοσφαιρίνη.
Η μελανίνη ευθύνεται για τις πιο σκούρες
αποχρώσεις, ενώ η καροτίνη προσδίδει μια ελαφρώς κιτρινωπή όψη. Παράλληλα, η ποιότητα
της κυκλοφορίας του αίματος και ο βαθμός οξυγόνωσης των ιστών επηρεάζουν τη
στιλπνότητα και το χρώμα του δέρματος.
Υπό φυσιολογικές
συνθήκες, το δέρμα μπορεί να κυμαίνεται σε αποχρώσεις από πολύ ανοιχτό έως
σκούρο. Όταν όμως εμφανίζεται μια κιτρινωπή αλλοίωση, η οποία συχνά αποκαλείται
«κιτρινίλα», δημιουργείται εύλογη ανησυχία. Δεν πρόκειται πάντοτε για
πραγματικό κίτρινο χρώμα, αλλά για μια γενική θαμπάδα ή αλλοίωση της
φυσιολογικής χροιάς που τείνει προς το κίτρινο χρώμα. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η αλλαγή αυτή
δεν υποδηλώνει πάντα σοβαρό πρόβλημα. Σε αρκετές περιπτώσεις είναι παροδική ή αποκαθίσταται
με απλά μέτρα.
Αίτια:
Καθημερινοί παράγοντες, παράγοντες διατροφής, χρόνια κόπωση
Η έντονη ψυχική πίεση, η έλλειψη ύπνου και η
κόπωση επηρεάζουν άμεσα την εμφάνιση του δέρματος. Το στρες, για
παράδειγμα, προκαλεί σύσπαση των αγγείων και μειώνει την καλή κυκλοφορία του
αίματος, με αποτέλεσμα το δέρμα να δείχνει πιο ωχρό ή κιτρινωπό. Επιπλέον, οι
ακραίες θερμοκρασίες μπορούν να επιβαρύνουν την κατάσταση. Το κρύο μειώνει την
αιμάτωση της επιδερμίδας, ενώ η υπερβολική έκθεση στον ήλιο μπορεί να
προκαλέσει αφυδάτωση και αλλοιώσεις στη χρώση.
Ιδιαίτερη σημασία
έχει και η διατροφή. Η υπερβολική κατανάλωση τροφών πλούσιων σε καροτενοειδή,
όπως καρότα, κολοκύθα και πορτοκάλια, μπορεί να οδηγήσει σε μια αθώα κατάσταση
όπου το δέρμα αποκτά κιτρινωπή απόχρωση. Η αποκατάσταση μιας ισορροπημένης διατροφής
και η ξεκούραση συνήθως επαναφέρουν το φυσιολογικό χρώμα.
Επίδραση φαρμάκων
Ορισμένα φαρμακευτικά σκευάσματα μπορούν να επηρεάσουν την όψη του δέρματος. Η
αλλαγή αυτή μπορεί να οφείλεται είτε σε συσσώρευση ουσιών στο δέρμα είτε σε
επιβάρυνση του ήπατος, το οποίο παίζει κεντρικό ρόλο στον μεταβολισμό. Αν
κάποιος παρατηρήσει κιτρινωπή χροιά μετά την έναρξη μιας νέας αγωγής, είναι
σημαντικό να μην αμελήσει την ιατρική του εξέταση, ώστε να αξιολογηθεί αν
πρόκειται για παρενέργεια.
Άλλα νοσήματα
Η πιο συνήθης αιτία είναι ο ίκτερος. Πρόκειται για κατάσταση κατά την οποία
αυξάνεται η χολερυθρίνη στον οργανισμό. Η χολερυθρίνη (Bilirubin) αποτελεί
προϊόν του καταβολισμού της αίμης που παράγεται από τη διάσπαση της
αιμοσφαιρίνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο δικτυοενδοθηλιακό σύστημα κυρίως του
σπλήνα και του ήπατος.
Υπό φυσιολογικές
συνθήκες, η χολερυθρίνη μεταβολίζεται στο ήπαρ και αποβάλλεται μέσω της χολής
και των ούρων, δίνοντάς τους το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα. Όταν όμως υπάρχει
διαταραχή σε αυτόν τον μηχανισμό —είτε λόγω αυξημένης παραγωγής είτε λόγω μειωμένης
αποβολής— η χολερυθρίνη συσσωρεύεται στο σώμα, προκαλώντας ίκτερο και κιτρινίλα.
Οι αιτίες του
ικτέρου μπορεί να περιλαμβάνουν παθήσεις του ήπατος, όπως ηπατίτιδα ή κίρρωση,
απόφραξη των χοληφόρων αγγείων (π.χ. πέτρες στη χολή) ή αυξημένη καταστροφή των
ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Εκτός από τον
ίκτερο, και άλλες παθολογικές καταστάσεις μπορεί να επηρεάσουν τη χροιά του
δέρματος. Η αναιμία, για παράδειγμα, προκαλεί ωχρότητα που σε ορισμένες
περιπτώσεις συνοδεύεται από ελαφρά κιτρινωπή απόχρωση. Επίσης, ορισμένες
ορμονικές διαταραχές, όπως ο σοβαρός υποθυρεοειδισμός, ενδέχεται να ευρίσκονται
στην ρίζα του προβλήματος.
Πότε χρειάζεται προσοχή
Η κιτρινίλα δεν πρέπει να αγνοείται, ειδικά όταν εμφανίζεται ξαφνικά ή
συνοδεύεται από συμπτώματα όπως έντονη κόπωση, απώλεια βάρους, σκουρόχρωμα ούρα
ή ανοιχτόχρωμα κόπρανα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η άμεση ιατρική αξιολόγηση
είναι απαραίτητη για να αποκλειστούν σοβαρές παθήσεις.
Συμπέρασμα
Η κιτρινίλα του
δέρματος αποτελεί ένα σύμπτωμα με πολλαπλές αιτίες και διαφορετική κλινική
σημασία. Μπορεί να είναι αποτέλεσμα ευκόλως αναστρέψιμων παραγόντων, όπως απλών
διατροφικών παραμέτρων, αλλά και ένδειξη σοβαρών παθήσεων, όπως ο ίκτερος. Η σωστή
διάγνωση είναι καθοριστική για την κατάλληλη αντιμετώπιση και τη διασφάλιση της
υγείας του ασθενούς.
Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη
Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά
Έκτακτα-νοσοκομειακά περιστατικά
Twitter http://twitter.com/amoschovaki

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ