Το «νησί» που δεν θα έπρεπε να υπάρχει: Πώς τα σκουπίδια δημιούργησαν ένα επικίνδυνο οικοσύστημα στον Ειρηνικό Ωκεανό

Η ανακάλυψη ενός ακόμη «νησιού» στους ωκεανούς δεν συνοδεύεται αυτή τη φορά από εικόνες εξωτικών παραλιών ή παρθένων τοπίων.

Αντίθετα, πρόκειται για ένα εύρημα που προκαλεί ανησυχία στους επιστήμονες και αναδεικνύει τις σοβαρές περιβαλλοντικές συνέπειες της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Το λεγόμενο Great Pacific Garbage Patch, ένα τεράστιο συσσωμάτωμα απορριμμάτων στον Ειρηνικό Ωκεανό, λειτουργεί πλέον σαν ένα αφύσικο «νησί» που δεν θα έπρεπε ποτέ να έχει δημιουργηθεί.

Παρότι ο πλανήτης έχει χαρτογραφηθεί σχεδόν πλήρως μέσω δορυφόρων, η φυσική εξερεύνηση, ιδιαίτερα των ωκεανών, παραμένει περιορισμένη. Τα βάθη της θάλασσας και οι δυναμικές διεργασίες που συμβαίνουν εκεί εξακολουθούν να κρύβουν εκπλήξεις.

Ανάμεσα σε αυτές είναι και το γεγονός ότι ο αριθμός των νησιών δεν είναι σταθερός: νέα νησιά μπορούν να αναδυθούν από ηφαιστειακή δραστηριότητα, ενώ άλλα εξαφανίζονται λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.

Στην περίπτωση του Great Pacific Garbage Patch, όμως, δεν μιλάμε για φυσικό φαινόμενο. Πρόκειται για μια γιγαντιαία συγκέντρωση πλαστικών απορριμμάτων, κυρίως μικροπλαστικών, που παρασύρονται και παγιδεύονται από τα θαλάσσια ρεύματα.

Αν και συχνά περιγράφεται ως «πλωτό νησί σκουπιδιών», στην πραγματικότητα είναι περισσότερο μια πυκνή «σούπα» πλαστικού, διασκορπισμένη σε μεγάλη έκταση.

Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η μάζα απορριμμάτων δεν είναι αδρανής.

Αντίθετα, πάνω στα πλαστικά θραύσματα έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται μικρά οικοσυστήματα από παράκτια είδη, τα οποία φυσιολογικά δεν θα έπρεπε να επιβιώνουν στην ανοιχτή θάλασσα.

Τα είδη αυτά προσκολλώνται στα πλαστικά και μεταφέρονται σε μεγάλες αποστάσεις, δημιουργώντας αφύσικες κοινότητες.

Το φαινόμενο αυτό ανησυχεί τους επιστήμονες, καθώς όταν τα απορρίμματα καταλήγουν σε άλλες ακτές, τα είδη που «ταξιδεύουν» μαζί τους μπορούν να εισβάλουν σε νέα περιβάλλοντα και να διαταράξουν την οικολογική ισορροπία.

Η συνύπαρξη παράκτιων και ωκεάνιων οργανισμών σε τέτοιες συνθήκες μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες αλλαγές στην τροφική αλυσίδα.

Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, πρόκειται για μια επίδραση της πλαστικής ρύπανσης που μέχρι πρόσφατα δεν είχε ληφθεί σοβαρά υπόψη.

Οι συνέπειες των ανθρώπινων απορριμμάτων δεν περιορίζονται μόνο στην αισθητική ή στη ρύπανση των θαλασσών, αλλά επεκτείνονται στη βιολογία και τη λειτουργία ολόκληρων οικοσυστημάτων.

Το «νησί» των σκουπιδιών στον Ειρηνικό λειτουργεί πλέον ως ένα ζωντανό – αλλά αφύσικο – εργαστήριο, υπενθυμίζοντας ότι ο τρόπος ζωής και κατανάλωσης της ανθρωπότητας αφήνει αποτύπωμα πολύ πιο βαθύ και επικίνδυνο απ’ όσο συχνά αντιλαμβανόμαστε.