Φίδια... στο τρένο: Πώς οι βασιλικές κόμπρες «ταξιδεύουν» κατά λάθος στην Ινδία

Ένα απρόσμενο και ανησυχητικό φαινόμενο απασχολεί τους επιστήμονες στην Ινδία: βασιλικές κόμπρες εντοπίζονται σε περιοχές όπου κανονικά δεν θα έπρεπε να βρίσκονται. Η εξήγηση, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, κρύβεται... στις σιδηροδρομικές γραμμές.

Οι βασιλικές κόμπρες -τα πιο δηλητηριώδη φίδια στον κόσμο- εμφανίζονται ολοένα και συχνότερα σε αστικά κέντρα, λιμάνια και πεδινές περιοχές, μακριά από το φυσικό τους περιβάλλον. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ερπετά ενδέχεται να επιβιβάζονται κατά λάθος σε τρένα, με αποτέλεσμα να μεταφέρονται εκατοντάδες χιλιόμετρα από εκεί που πραγματικά μπορούν να επιβιώνουν.

Πέρα από τον πανικό που μπορεί να προκαλέσει η παρουσία ενός φιδιού μέσα ή γύρω από ένα βαγόνι -εικόνα που θυμίζει σκηνές κινηματογραφικής ταινίας- το φαινόμενο εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Τα φίδια συχνά καταλήγουν σε ακατάλληλα οικοσυστήματα, ενώ μια αιφνίδια ανθρώπινη αντίδραση μπορεί να αποβεί μοιραία.

Οι αναφορές

Οι αναφορές για φίδια σε σιδηροδρομικούς σταθμούς και συρμούς έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Ήδη από το 2017, ο ερευνητής Dikansh Parmar, από το Ινστιτούτο Leibniz για την Αλλαγή στη Βιοποικιλότητα, είχε κληθεί να απομακρύνει μια ινδική κόμπρα που είχε τυλιχθεί στα κάγκελα παραθύρου τρένου, προκαλώντας πανικό στους επιβάτες. Όπως περιέγραψε, το φίδι βρισκόταν σε κατάσταση άμυνας, προσπαθώντας να εκφοβίσει όσους το πλησίαζαν.

Η πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 26 Ιανουαρίου στο επιστημονικό περιοδικό Biotropica, εστιάζει στη βασιλική κόμπρα των Δυτικών Γκατ (Ophiophagus kaalinga), είδος που αναγνωρίστηκε επίσημα μόλις το 2024. Οι επιστήμονες χαρτογράφησαν τον κατάλληλο βιότοπό της και ανέλυσαν περιστατικά διάσωσης στην πολιτεία Γκόα από το 2002 έως το 2024.

Από τα 47 καταγεγραμμένα περιστατικά, πέντε φίδια βρέθηκαν σε εντελώς ακατάλληλες περιοχές, μεταξύ αυτών και σε παραθαλάσσια πόλη περίπου 120 χιλιόμετρα μακριά από το φυσικό τους περιβάλλον. Κοινός παρονομαστής; Όλα εντοπίστηκαν σε απόσταση λίγων εκατοντάδων μέτρων από σιδηροδρομικές γραμμές ή σταθμούς.

Τι αναζητούν τα φίδια

Όπως εξηγεί ο συγγραφέας της μελέτης, ερπετολόγος, Χίνριχ Κάιζερ, οι συγκεκριμένες κόμπρες προτιμούν δροσερά, υγρά ορεινά δάση και όχι τα ξηρά, πεδινά τοπία. Η υγρασία είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα για την επώαση των αυγών τους.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα τρένα, τα οποία συχνά παραμένουν ακινητοποιημένα για ημέρες λόγω καιρού ή φόρτωσης εμπορευμάτων, προσφέρουν στα φίδια την ευκαιρία να σκαρφαλώσουν και να βρουν προσωρινό καταφύγιο. Το κίνητρο παραμένει ασαφές: μπορεί να αναζητούν τροφή, άλλα φίδια, τρωκτικά ή απλώς ένα ασφαλές σημείο για ξεκούραση.

Η υπόθεση, αν και δύσκολη να επιβεβαιωθεί πειραματικά, θεωρείται επιστημονικά ισχυρή. Όπως σημειώνει η βιολόγος Emily Taylor, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, η έρευνα θέτει μια βάση για περαιτέρω διερεύνηση, μέσω παρακολούθησης με πομπούς ή γενετικής ανάλυσης.

Παρά τη φήμη τους, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οι βασιλικές κόμπρες σπάνια επιτίθενται σε ανθρώπους. «Δεν μας βλέπουν ως λεία. Προτιμούν να απομακρυνθούν, εκτός αν αισθανθούν παγιδευμένες ή απειληθούν», τονίζει ο Κάιζερ.