Washington Post: Το παρασκήνιο της απόφασης Τραμπ να μην χτυπήσει το Ιράν

«Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘ' ΟΔΟΝ», είχε υποσχεθεί ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ στους Ιρανούς διαδηλωτές που σφαγιάζονταν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι ενάντι στο καθεστώς Χαμενεΐ, φέρνοντας πιο κοντά στην υλοποίηση το σενάριο μίας επίθεσης των ΗΠΑ στο Ιράν με τις όποιες συνέπειες.

Η αμερικανική επίθεση αναβλήθηκε όπως όλα δείχνουν στο παρά πέντε, χωρίς ωστόσο να έχει αποκλειστεί.

Το παρασκήνιο και τις ενέργειες που προηγήθηκαν αυτής της απόφασης παραθέτει σε εκτενές δημοσίευμά της η Washington Post, με συνεντεύξεις με περισσότερους από δώδεκα νυν και πρώην αξιωματούχους των ΗΠΑ και της Μέσης Ανατολής.

Μία εξέλιξη ωστόσο που δεν ικανοποίησε πολλούς και ιδιαίτερα τους Ιρανούς αντιφρονούντες που ένιωσαν εγκαταλελειμμένοι.

Η βασική στιγμή ήρθε την Τετάρτη, όταν ο Τραμπ έλαβε είδηση μέσω του απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ ότι η κυβέρνηση του Ιράν ακύρωσε τις προγραμματισμένες εκτελέσεις 800 ανθρώπων, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο των ΗΠΑ.

«Θα παρακολουθήσουμε και θα δούμε», είπε στη συνέχεια ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.

Την Πέμπτη, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες επιβεβαίωσαν ότι οι εκτελέσεις δεν έγιναν, είπε ο αξιωματούχος.

Ο πρόεδρος ήρθε αντιμέτωπος με το απρόβλεπτο της πιθανής αποσταθεροποίησης μιας άλλης χώρας της Μέσης Ανατολής και τους περιορισμούς ακόμη και της τεράστιας αμερικανικής στρατιωτικής μηχανής, είπαν αρκετοί. Η ανάπτυξη δυνάμεων στην Καραϊβική αποδυνάμωνε τη δύναμη πυρός των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή από ό,τι θα ήταν ιδανικό για να αποκρούσει αυτό που αναμενόταν να είναι μια μεγάλη ιρανική αντεπίθεση.

Το Ισραήλ συμμεριζόταν αυτή την ανησυχία. Βασικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και της Αιγύπτου, επικοινώνησαν με τον Λευκό Οίκο για να ζητήσουν αυτοσυγκράτηση και διπλωματία, δήλωσαν ανώτερος Άραβας διπλωμάτης και αξιωματούχος του Κόλπου.

Ίσως πάνω απ' όλα, είπαν αρκετοί αξιωματούχοι, ο Τραμπ συνειδητοποίησε ότι τα χτυπήματα του Ιράν θα ήταν ακατάστατα και θα μπορούσαν να φέρουν πιθανούς οικονομικούς σπασμούς, ευρύτερο πόλεμο και απειλές για τους 30.000 στρατιώτες των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. «Θέλει [επιχειρήσεις όπως] η Βενεζουέλα», είπε ένας πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ που ενημερώθηκε για τη λήψη αποφάσεων. «Αυτό θα ήταν πιο ακατάστατο».

«Το καθεστώς φαίνεται να έχει αποφύγει μια σφαίρα», δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος σε άμεση επαφή με την ιρανική ηγεσία. Αλλά οι Ιρανοί που διακινδύνευσαν να βγουν στους δρόμους για να διαδηλώσουν είναι έξαλλοι με την υποχώρηση του Τραμπ, είπε.

«Νιώθουν προδομένοι και είναι εντελώς συντετριμμένοι». Ενώ η επίθεση φαίνεται να έχει ξεκινήσει προς το παρόν, ο Τραμπ και οι ανώτεροι σύμβουλοί του κρατούν τις επιλογές τους ανοιχτές - και πιθανώς αγοράζουν χρόνο - καθώς η ομάδα κρούσης του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln αποστέλλεται στη Μέση Ανατολή, δήλωσαν δύο αξιωματούχοι.

«Κανείς δεν ξέρει τι θα κάνει ο πρόεδρος Τραμπ σε σχέση με το Ιράν εκτός από τον ίδιο τον πρόεδρο», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λίβιτ σε δήλωση.

«Ο Πρόεδρος έχει κρατήσει έξυπνα πολλές επιλογές στο τραπέζι και όπως πάντα, θα λάβει αποφάσεις προς το συμφέρον της Αμερικής και του κόσμου».

«Ανάλυση κόστους-οφέλους»

Μέσα στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ λάμβανε αντικρουόμενες συμβουλές. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος εδώ και καιρό είναι δύσπιστος για τις ξένες εμπλοκές, υποστήριξε τα πλήγματα στο Ιράν, δήλωσαν Αμερικανός αξιωματούχος και πρόσωπο κοντά στον Λευκό Οίκο. Ο Βανς υποστήριξε ότι ο Τραμπ είχε τραβήξει μια κόκκινη γραμμή προειδοποιώντας το Ιράν να μην σκοτώνει διαδηλωτές και έπρεπε να την επιβάλει, είπε το άτομο κοντά στον Λευκό Οίκο.

Στο Οβάλ Γραφείο το βράδυ της Τρίτης, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ, ένα γεράκι του Ιράν, χρησιμοποίησε ένα ασφαλές iPad που προοριζόταν για ενημερώσεις των προεδρικών μυστικών υπηρεσιών για να δείξει στον Τραμπ βίντεο με τη βία του καθεστώτος κατά Ιρανών διαδηλωτών και πτώματα στους δρόμους, είπε ο πρώην αξιωματούχος που ενημερώθηκε για τη λήψη αποφάσεων.

Οι ανησυχητικές εικόνες μιας συριακής επίθεσης με χημικά όπλα στον ίδιο τον λαό της το 2017 ώθησαν τον Τραμπ να διατάξει πυραυλικές επιθέσεις. Η CIA είχε επιφορτιστεί με τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τη βία, αν και δεν είναι σαφές εάν ο Ράτκλιφ εξέφρασε τις απόψεις του για τα στρατιωτικά χτυπήματα. Άλλοι σύμβουλοι του Τραμπ προέτρεψαν να είστε προσεκτικοί, συμπεριλαμβανομένου του Γουίτκοφ και της επικεφαλής του προσωπικού Susie Wiles, είπε το πρόσωπο κοντά στον Λευκό Οίκο. Ο Γουίτκοφ ειδικότερα είχε ακούσει απευθείας τις ανησυχίες των Αράβων συμμάχων στην περιοχή και ήθελε να αποφύγει έναν ακόμη γύρο βίας, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ υποστήριξε ότι πρέπει να περιμένουμε και να αφήσουμε τις οικονομικές κυρώσεις στο Ιράν να λειτουργήσουν, είπε ένα άλλο άτομο.

Ο στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Στρατού και έμπιστος σύμβουλος του Τραμπ, βρισκόταν στον Λευκό Οίκο όλη την ημέρα, είπε ένα άτομο που γνωρίζει το θέμα.

Ο Τραμπ έλαβε παρουσιάσεις από το Υπουργείο Άμυνας και τις υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ για τις διαθέσιμες επιλογές επίθεσης. Αλλά διαπίστωσε ότι το όφελος δεν υπήρχε και ότι οι συνέπειες ήταν πολύ μεγάλες, είπε ένα άτομο κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ. «Θα είχε ως αποτέλεσμα ένα χτύπημα την αλλαγή καθεστώτος; Η απάντηση είναι ξεκάθαρα όχι», είπε αυτό το άτομο. «Ο αρνητικός αντίκτυπος οποιασδήποτε επίθεσης υπερέβαινε κάθε όφελος όσον αφορά την τιμωρία του καθεστώτος. Και εννοώ, στο τέλος της ημέρας είναι μια ανάλυση κόστους-οφέλους».

Το Ιράν είχε αντιληφθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μετακινούσαν στρατιωτικά μέσα, κάνοντας μια επίθεση να φαίνεται επικείμενη. Η Τεχεράνη επικοινώνησε με την κυβέρνηση Τραμπ. Ένα μήνυμα από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί προς τον Γουίτκοφ «κατά κάποιο τρόπο εκτόνωσε επίσης την κατάσταση», σύμφωνα με το άτομο. Λίγο αφότου έμαθε αυτό το μήνυμα, ο Τραμπ είπε στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο ότι έμαθε ότι οι δολοφονίες θα σταματήσουν, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.

«Σέβομαι πολύ το γεγονός ότι ακύρωσαν», είπε ο Τραμπ την Παρασκευή καθώς ετοιμαζόταν να φύγει από τον Λευκό Οίκο για το κτήμα του στο Μαρ-α-Λάγκο.

Δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές έχουν συλληφθεί και βρίσκονται σε ιρανικές φυλακές, οι οποίες σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι γνωστές για βασανιστήρια και άλλες καταχρήσεις.