Τον Ιούνιο του 1893, η Λίζι Μπόρντεν δικάστηκε και αθωώθηκε για τη δολοφονία του πατέρα και της μητριάς της. Η υπόθεση εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο διαβόητα άλυτα μυστήρια στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για μυθιστορήματα, ταινίες και τη νέα δραματική σειρά του Netflix.
Οι δημιουργοί Ράιαν Μέρφι και Ίαν Μπρέναν έχουν μετατρέψει τη σειρά ανθολογίας αληθινών εγκλημάτων «Monster» του Netflix σε μεγάλη επιτυχία, παρουσιάζοντας με έντονα δραματοποιημένο τρόπο τις ζωές διαβόητων δολοφόνων. Ο κατά συρροή δολοφόνος Τζέφρι Ντάμερ, οι αδελφοί Λάιλ και Έρικ Μενέντεζ, που καταδικάστηκαν για τη δολοφονία των γονιών τους, και ο δολοφόνος και τυμβωρύχος από το Ουισκόνσιν, Εντ Γκέιν, έχουν ήδη βρεθεί στο επίκεντρο της σειράς. Όπως έχει δηλώσει ο Μέρφι, οι ιστορίες αυτές επιχειρούν να εξετάσουν ένα ερώτημα: Τα τέρατα δημιουργούνται ή γεννιούνται;
Για την τέταρτη σεζόν, το δίδυμο των δημιουργών επέλεξε τη Λίζι Μπόρντεν ως αντικείμενο της δημιουργικής του προσέγγισης. Ωστόσο, δεν είναι οι πρώτοι που γοητεύονται από την υπόθεση. Εδώ και δεκαετίες, μυθιστοριογράφοι, θεατρικοί συγγραφείς, ποιητές, ακόμη και συνθέτες όπερας και μουσικοί της ροκ έχουν εμπνευστεί από τη μακάβρια ιστορία της Αμερικανίδας που κατηγορήθηκε για δύο φρικτές δολοφονίες τον Αύγουστο του 1892.
Η υπόθεση είναι τόσο διαβόητη στην ιστορία του εγκλήματος στις ΗΠΑ, ώστε ακόμη και σήμερα μαθητές σχολείων επαναλαμβάνουν το γνωστό παιδικό στιχάκι: «Η Λίζι Μπόρντεν πήρε ένα τσεκούρι και έδωσε στη μητέρα της 40 χτυπήματα. Και όταν είδε τι είχε κάνει, έδωσε στον πατέρα της 41».
Ένα φρικτό έγκλημα που συγκλόνισε τις ΗΠΑ
Αν και το στιχάκι ενδέχεται να κατονομάζει λανθασμένα τη δολοφόνο, υπερβάλλει επίσης ως προς τον αριθμό των χτυπημάτων και το όπλο. Στην πραγματικότητα, χρησιμοποιήθηκε ένα μικρό τσεκούρι, αρκετά ελαφρύ ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί με το ένα χέρι. Ωστόσο, η ακολουθία των γεγονότων αποδίδεται με ακρίβεια.
Όποιος σκότωσε τον Άντριου και την Άμπι Μπόρντεν, ένα ζεστό καλοκαιρινό πρωινό στο Φολ Ρίβερ της Μασαχουσέτης, ξεκίνησε από την Άμπι. Ήταν 64 ετών, δεύτερη σύζυγος του Άντριου και μητριά των δύο ανύπαντρων θυγατέρων του, της 41χρονης Έμμα και της 32χρονης Λίζι.
Περισσότερο από μία ώρα αργότερα, όταν ο Άντριου επέστρεψε στο σπίτι από τις εξωτερικές του δουλειές, είχε και εκείνος τραγικό τέλος. Η αστυνομία έφτασε ύστερα από ειδοποίηση της Λίζι και βρήκε τον πατέρα της στον καναπέ του σαλονιού, σχεδόν αγνώριστο, έχοντας δεχθεί 11 χτυπήματα με το μικρό τσεκούρι.
Η αγριότητα του εγκλήματος ήταν τέτοια, ώστε οι αρχές αρχικά δεν υποψιάστηκαν τη Λίζι, μια φαινομενικά ήρεμη γυναίκα που δίδασκε στην Κεντρική Εκκλησία του Κογκρεγκασιοναλισμού στο Φολ Ρίβερ. Ωστόσο, κατά την προκαταρκτική εξέταση, άλλαζε διαρκώς την αφήγησή της για τις κινήσεις της το πρωί των δολοφονιών, όταν στο σπίτι βρίσκονταν μόνο εκείνη και η Ιρλανδή υπηρέτρια της οικογένειας, Μπρίτζετ Σάλιβαν. Η Έμμα έλειπε σε διακοπές, ενώ ένας φιλοξενούμενος είχε βγει έξω.
Παράλληλα, αν και η Λίζι και η αδελφή της το αρνούνταν, φίλοι και γείτονες γνώριζαν ότι υπήρχαν εντάσεις στο σπίτι. Ο Άντριου ήταν ένας πλούσιος αλλά φιλάργυρος άνδρας, ο οποίος ανάγκαζε τις κόρες του να ζουν σε μια υποβαθμισμένη περιοχή της πόλης και να περιορίζουν τα έξοδα του νοικοκυριού, την ώρα που έδινε χρήματα στην οικογένεια της νέας συζύγου του.
«Αν λέμε ότι η Λίζι Μπόρντεν είναι η δολοφόνος, τότε πρόκειται πραγματικά για μια ιστορία βαθιάς ψυχολογικής έντασης», δήλωσε η Κάρα Ρόμπερτσον.
Η σύλληψη και η δίκη της Λίζι Μπόρντεν
Όταν ένας τοπικός φαρμακοποιός ανέφερε ότι η Λίζι είχε προσπαθήσει να αγοράσει υδροκυάνιο την ημέρα πριν από τις δολοφονίες, ένας δικαστής διέταξε τη σύλληψη και τη φυλάκισή της. Στη συνέχεια, τον Δεκέμβριο, μια φίλη της κατέθεσε ενώπιον μεγάλου ενόρκου ότι η Λίζι είχε κάψει ένα φόρεμα, το οποίο υποτίθεται ότι ήταν δικό της, στη σόμπα λίγες ημέρες μετά τις δολοφονίες. Ακολούθησε η απαγγελία επίσημων κατηγοριών για φόνο και ορίστηκε η ημερομηνία της δίκης για τον Ιούνιο της επόμενης χρονιάς.
Στο βιβλίο του «Η Λίζι Μπόρντεν σε δίκη: Φόνος, εθνικότητα και φύλο», ο ιστορικός και κάτοικος του Φολ Ρίβερ, Τζόζεφ Κονφόρτι, περιγράφει πώς η Λίζι, χρησιμοποιώντας τα χρήματα του νεκρού πατέρα της, προσέλαβε έναν κορυφαίο δικηγόρο από τη Βοστώνη για να την υπερασπιστεί ενώπιον ενός αποκλειστικά ανδρικού σώματος ενόρκων. Εκείνη την εποχή, μόνο άνδρες μπορούσαν να συμμετέχουν σε σώματα ενόρκων.
«Παρουσίασε τον εαυτό της ως ανήμπορη νεαρή γυναίκα», έγραψε ο Κονφόρτι. «Οι δικηγόροι της τής είπαν να ντυθεί στα μαύρα. Εμφανίστηκε στο δικαστήριο με σφιχτό κορσέ, φορώντας φαρδιά ρούχα και κρατώντας ένα μπουκέτο λουλούδια στο ένα χέρι και μια βεντάλια στο άλλο».
Ένα άλυτο μυστήριο με τεράστια πολιτιστική επιρροή
Καθώς το όπλο του εγκλήματος δεν βρέθηκε ποτέ και η ύποπτη επίσκεψη στο φαρμακείο κρίθηκε απαράδεκτη ως αποδεικτικό στοιχείο, η υπόθεση εναντίον της Μπόρντεν παρέμεινε περιστασιακή, όπως αναφέρει το BBC. Οι ένορκοι πείστηκαν ότι η Λίζι δεν διέθετε ούτε τη σωματική δύναμη ούτε την ηθική εξαχρείωση για να είναι αυτό που η εισαγγελία αποκάλεσε «ένα άγριο, παράφρονο τέρας» και την αθώωσαν.
Κανένας άλλος, ωστόσο, δεν δικάστηκε ποτέ για τις φρικτές δολοφονίες. Η Λίζι έζησε για το υπόλοιπο της ζωής της υπό τη σκιά της υποψίας, απομονωμένη από πολλούς κατοίκους της γενέτειράς της.
Γιατί, λοιπόν, η ιστορία της Λίζι Μπόρντεν εξακολουθεί να γοητεύει τόσο πολύ, ιδιαίτερα τους συγγραφείς;
«Υπάρχει κάτι στην αθώωση που αφήνει την υπόθεση ανοιχτή», δήλωσε στο BBC η Κάρα Ρόμπερτσον, συγγραφέας του βιβλίου «Η δίκη της Λίζι Μπόρντεν». «Και η υπόθεση έχει πολλά από εκείνα που αναζητούμε σε μια αστυνομική ιστορία: περιορισμένο αριθμό υπόπτων, εξάρτηση από άλλοθι που σχετίζονται με τον χρόνο και αν λέμε ότι η Λίζι Μπόρντεν είναι η δολοφόνος, τότε πρόκειται πραγματικά για μια ιστορία βαθιάς ψυχολογικής έντασης».
Η Λίζι Μπόρντεν στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο
Συγγραφείς μυθοπλασίας έχουν εξερευνήσει την Μπόρντεν και τον κύκλο της σε δεκάδες μυθιστορήματα, διηγήματα και νέες αφηγήσεις της υπόθεσης. Το 1982, η Άντζελα Κάρτερ έγραψε το ανατριχιαστικό και ασφυκτικό διήγημα «Οι δολοφονίες με το τσεκούρι στο Φολ Ρίβερ», επαναπλάθοντας τις ώρες που προηγήθηκαν των φόνων.
«Κάθε εικόνα σού θυμίζει ότι ο κόσμος της Λίζι είναι υπερβολικά θερμός, κυριολεκτικά βρομάει και συναισθηματικά είναι ασφυκτικός», έγραψε η Σελέστ Νγκ, συγγραφέας του «Μικρές φωτιές παντού», στο περιοδικό Fiction Writer’s Review.
Κατά τον τελευταίο μισό αιώνα, έχουν γυριστεί τρεις αξιοσημείωτες κινηματογραφικές και τηλεοπτικές εκδοχές των δολοφονιών. Η πρώτη ήταν το 1975, με την τηλεταινία του ABC «Ο θρύλος της Λίζι Μπόρντεν», η οποία απέσπασε θετικές κριτικές. Η Ελίζαμπεθ Μοντγκόμερι, γνωστή από τη σειρά «Μάγισσα», έλαβε υποψηφιότητα για βραβείο Έμμυ για την ερμηνεία της ως Λίζι.
Στην ταινία, η ύποπτη παρουσιάζεται ως μια απόμακρη, ψυχρή βικτωριανή κυρία, η οποία δεν αποκαλύπτει τίποτα, πόσο μάλλον μια ομολογία φόνου. Αν και το ζήτημα της ενοχής δεν εξετάζεται ποτέ άμεσα, η Μοντγκόμερι, στον ρόλο της Μπόρντεν, κρατά ένα μικρό τσεκούρι σε ονειρικές, υποθετικές αναδρομές.
Η Κριστίνα Ρίτσι ενσάρκωσε την κατηγορούμενη δολοφόνο στην τηλεταινία του Lifetime «Η Λίζι Μπόρντεν πήρε ένα τσεκούρι», το 2014. Η Ρίτσι παρουσίασε τη Λίζι ως έναν αναγνωρίσιμα σύγχρονο τύπο χαρακτήρα: μια κακόβουλη και μηχανορράφα μαθήτρια, από εκείνες που επιβάλλονται στο σχολικό περιβάλλον. Σύμφωνα με κριτική του Hollywood Reporter, η Ρίτσι «απολαμβάνει κάθε στιγμή της ερμηνείας της, εντείνοντας το τρελό βλέμμα της χωρίς να περνά στη σάτιρα».
Το Lifetime ακολούθησε την επόμενη χρονιά με μια μίνι σειρά οκτώ επεισοδίων, με τίτλο «Τα χρονικά της Λίζι Μπόρντεν».
Η ταινία «Λίζι», ένα ψυχολογικό θρίλερ του 2018 με την Κλόε Σεβινί στον ομώνυμο ρόλο, αποτελεί μια φεμινιστική επαναπροσέγγιση της υπόθεσης. Η Μπόρντεν παρουσιάζεται ως μια καταπιεσμένη κόρη, η οποία οδηγείται στον φόνο, έχοντας ως κινητήρια δύναμη την αγάπη της για την υπηρέτρια Μπρίτζετ Σάλιβαν, την οποία υποδύεται η Κρίστεν Στιούαρτ. Στην ταινία, ο Άντριου έχει κακοποιήσει σεξουαλικά τη Σάλιβαν.
Μια ερωτική σχέση μεταξύ της Μπόρντεν και της Σάλιβαν είχε επίσης παρουσιαστεί στο μυθιστόρημα «Λίζι», του Ίβαν Χάντερ, το 1984. Η Σεβινί μελέτησε την υπόθεση για σχεδόν μία δεκαετία, ως προσωπικό εγχείρημα που την ενδιέφερε ιδιαίτερα, πριν αναλάβει την παραγωγή και πρωταγωνιστήσει στην ταινία. Για την ίδια, η Μπόρντεν ήταν «σαν μια Αμερικανίδα παράνομη που πολεμά την πατριαρχία».
Η νέα δραματοποίηση του Netflix
Οι θεατές της σειράς «Monster: Η ιστορία της Λίζι Μπόρντεν» μπορούν να περιμένουν μια προσέγγιση πιο κοντά στην ερμηνεία της Σεβινί παρά σε εκείνη της Ρίτσι. Η νέα Λίζι, την οποία υποδύεται η Έλα Μπίτι, κόρη του Γουόρεν Μπίτι και της Ανέτ Μπένινγκ, έχει δηλώσει ότι η σειρά εξερευνά «μια κληρονομιά γυναικείας οργής και την αντίδραση στις συνθήκες που παρουσιάζονται στις γυναίκες».
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο Ράιαν Μέρφι δήλωσε ότι απόλαυσε την έρευνα για την υπόθεση Μπόρντεν, καθώς «με πολλούς τρόπους μπορείς να δεις ότι αυτό που πραγματεύεται, σε σχέση με τις γυναίκες και την κοινωνία, αφορά σε μεγάλο βαθμό και το σήμερα».
Το τρέιλερ της σειράς «Monster» αφήνει να εννοηθεί ότι και αυτή τη φορά η Λίζι θα παρουσιαστεί να διατηρεί μια στενή σχέση με την Μπρίτζετ Σάλιβαν. Η Ρόμπερτσον, η οποία μελετά και γράφει για την υπόθεση Μπόρντεν εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια, δηλώνει στο BBC ότι δεν εκπλήσσεται από αυτή την επιλογή. Όπως εξηγεί, πολλοί μυθιστοριογράφοι και κινηματογραφιστές έχουν θεωρήσει ότι «η ιστορία, όπως είναι, δεν επαρκεί» και για μεγάλο διάστημα επινοούσαν έναν άνδρα ερωτικό σύντροφο για τη Λίζι. Πιο πρόσφατα, στράφηκαν σε ένα πρόσωπο που βρισκόταν μέσα στο σπίτι, δηλαδή την υπηρέτρια.
Ωστόσο, η Ρόμπερτσον επισημαίνει ότι αυτή η επιλογή υπονομεύεται από ορισμένα γνωστά στοιχεία σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η Μπόρντεν αντιμετώπιζε τη Σάλιβαν. «Υποθέτω ότι μια ερωτική σχέση είναι πιθανή, αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι η Λίζι δεν μπήκε ποτέ στον κόπο να την αποκαλέσει με το πραγματικό της όνομα», αναφέρει. Αντί γι’ αυτό, η Λίζι αποκαλούσε τη Σάλιβαν «Μάγκι», το όνομα μιας προηγούμενης υπηρέτριας.
Η σύνδεση με την Αϊλίν Γουόρνος
Μια ενδιαφέρουσα ανατροπή στη νέα σεζόν του «Monster» είναι η ενσωμάτωση μιας δεύτερης ιστορίας, εκείνης μιας πιο σύγχρονης δολοφόνου. Σε ορισμένες σκηνές, η Σάρα Πόλσον θα υποδύεται την Αϊλίν Γουόρνος, μια εργαζόμενη στο σεξ στη Φλόριντα, η οποία καταδικάστηκε το 1992 για τη δολοφονία επτά ανδρών πελατών της.
Συνδέοντας τις δύο υποθέσεις, οι δημιουργοί της σειράς φαίνεται να επιχειρούν να αναδείξουν ένα ευρύτερο ζήτημα: οι γυναίκες είναι πολύ λιγότερο πιθανό να διαπράξουν δολοφονίες σε σχέση με τους άνδρες, όμως υπό ορισμένες συνθήκες η οργή τους μπορεί να οδηγήσει σε φονική βία.
Δεν είναι γνωστό ότι η ίδια η Μπόρντεν είχε επιδείξει βίαιη συμπεριφορά πριν ή μετά την υπόθεση. Τι θα μπορούσε, λοιπόν, να την είχε ωθήσει να σηκώσει ένα μικρό τσεκούρι με φονική πρόθεση, εάν πράγματι εκείνη διέπραξε τις δολοφονίες;
Καθώς η απάντηση δεν θα γίνει ποτέ γνωστή, η νέα εκδοχή της ιστορίας από το «Monster» δεν θα αποτελέσει την τελευταία λέξη για τη Λίζι Μπόρντεν. Άλλες δημιουργικές ματιές θα επιστρέψουν στα γεγονότα του Αυγούστου του 1892, αναζητώντας απαντήσεις σε ένα βάναυσο έγκλημα που εξακολουθεί να προκαλεί αμηχανία και ερωτήματα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ