Το κόλπο στα λάστιχα του ποδηλάτου για περισσότερη ταχύτητα, καλύτερο κράτημα και λιγότερη κόπωση

Υπάρχει μια σχεδόν απαράβατη συνήθεια πριν από κάθε ποδηλατική διαδρομή, ο έλεγχος της πίεσης στα ελαστικά. Κάποιος θα πλησιάσει, θα πιέσει το λάστιχο με δύο δάχτυλα και συνήθως θα αποφανθεί ότι «θέλει αέρα». Για χρόνια επικρατούσε η αντίληψη ότι όσο πιο σκληρό είναι το ελαστικό, τόσο πιο γρήγορα κυλά το ποδήλατο. Όταν χρησιμοποιούνταν λεπτότερα ελαστικά, ήταν συνηθισμένο να τα φουσκώνουν μέχρι να είναι σχεδόν άκαμπτα.

Όμως η ποδηλασία έχει εξελιχθεί, οι φαρδύτερες ζάντες, τα ελαστικά 28 και 30 χιλιοστών και η τεχνολογία tubeless έχουν αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα. Οι σύγχρονες οδηγίες πίεσης δείχνουν ότι η υπερβολικά υψηλή πίεση δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερη ταχύτητα. Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να έχει ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα.

Γιατί η χαμηλότερη πίεση μπορεί να είναι καλύτερη

Η εξήγηση βρίσκεται στη φυσική, σε μια απόλυτα λεία επιφάνεια, ένα πολύ σκληρό ελαστικό μπορεί να φαίνεται ιδανικό. Ο πραγματικός δρόμος όμως έχει ρωγμές, μπαλώματα, χαλίκια και ανωμαλίες. Όταν το ελαστικό είναι υπερβολικά φουσκωμένο, αναπηδά πάνω στις ανωμαλίες του δρόμου. Κάθε μικρή αναπήδηση σημαίνει απώλεια ενέργειας. Με χαμηλότερη πίεση, το ελαστικό παραμορφώνεται περισσότερο και προσαρμόζεται στις ανωμαλίες του οδοστρώματος. Έτσι, το ποδήλατο παραμένει πιο σταθερό, μειώνεται η κόπωση και βελτιώνεται η πρόσφυση. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αφαιρέσουμε όσο περισσότερο αέρα γίνεται.

Αν η πίεση πέσει υπερβολικά, το ποδήλατο γίνεται πιο δύσκολο στον χειρισμό, το ελαστικό παραμορφώνεται υπερβολικά και μπορεί να μειωθεί η πρόσφυση στις στροφές. Στα ελαστικά με σαμπρέλα υπάρχει επίσης μεγαλύτερος κίνδυνος να χτυπήσει η ζάντα πάνω στο ελαστικό σε μια έντονη ανωμαλία του δρόμου, προκαλώντας το λεγόμενο «snake bite» ή «τσιμπημένο» λάστιχο. Επιπλέον, στα σύγχρονα carbon hookless στεφάνια, η σωστή πίεση είναι ακόμη πιο σημαντική, καθώς η υπερβολική πίεση μπορεί, ανάλογα με το μοντέλο και το ελαστικό, να αυξήσει τον κίνδυνο αποκόλλησης του ελαστικού από τη ζάντα.

 

Πόση πίεση χρειάζεται ένα ποδήλατο δρόμου;

Δεν υπάρχει μία ιδανική πίεση για όλους. Εξαρτάται από το συνολικό βάρος ποδηλάτη και ποδηλάτου, το πλάτος της ζάντας και του ελαστικού, το είδος του δρόμου και τον τύπο ποδηλασίας. Για έναν ποδηλάτη περίπου 75 κιλών, με ελαστικά 28 χιλιοστών tubeless σε ποδήλατο δρόμου, μια ενδεικτική πίεση είναι περίπου 4,5 bar μπροστά και 4,8 bar πίσω.

Αν χρησιμοποιείται σαμπρέλα στην ίδια διάσταση, η πίεση μπορεί να αυξηθεί περίπου κατά 0,35 έως 0,7 bar, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος χτυπήματος της ζάντας.

Στο gravel και την ορεινή ποδηλασία οι πιέσεις είναι ακόμη χαμηλότερες

Στο gravel, με ελαστικά 40 χιλιοστών tubeless, μια ενδεικτική περιοχή είναι περίπου 2,2 έως 2,6 bar, ανάλογα με το έδαφος. Στην ορεινή ποδηλασία, ένα ποδήλατο cross-country με ελαστικά 2,3 ή 2,4 ιντσών μπορεί να κινείται περίπου μεταξύ 1,4 και 1,9 bar. Η κατάλληλη πίεση εξαρτάται πάντα από τις συνθήκες και τον εξοπλισμό. Υπερβολικά υψηλή πίεση μπορεί να μειώσει την πρόσφυση, ενώ υπερβολικά χαμηλή αυξάνει τον κίνδυνο χτυπήματος της ζάντας και ζημιάς στο ελαστικό.

Τρεις βασικοί κανόνες

Για τη σωστή ρύθμιση της πίεσης υπάρχουν τρεις βασικοί κανόνες.

• Πρώτον, το πίσω ελαστικό χρειάζεται συνήθως λίγο περισσότερη πίεση, καθώς δέχεται μεγαλύτερο μέρος του βάρους του αναβάτη.
• Δεύτερον, ο αριθμός που αναγράφεται στο πλαϊνό του ελαστικού ως μέγιστη πίεση δεν αποτελεί την προτεινόμενη πίεση για καθημερινή χρήση. Είναι το ανώτατο όριο που δεν πρέπει να ξεπερνιέται.
• Τρίτον, δεν αρκεί η πίεση του ελαστικού με τα δάχτυλα. Ένα καλό τρόμπακι ή τρόμπα δαπέδου με αξιόπιστο μανόμετρο επιτρέπει πολύ ακριβέστερη ρύθμιση.

Η σωστή πίεση είναι ίσως ένας από τους φθηνότερους τρόπους για να βελτιώσει κανείς την αίσθηση και την απόδοση του ποδηλάτου. Και η διαφορά μπορεί να γίνει αισθητή ήδη από τα πρώτα μέτρα της διαδρομής.