Ένα από τα μεγαλύτερα αναπάντητα ερωτήματα της επιστήμης είναι αν υπάρχει ζωή πέρα από τη Γη και αν ναι, πού βρίσκεται. Τώρα, ομάδα επιστημόνων εκτιμά ότι ίσως έχει εντοπίσει έναν από τους πιο υποσχόμενους στόχους στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ ανακάλυψαν ότι ο υπερπλανήτης LHS 1140 b, ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση 48 ετών φωτός από τη Γη, διαθέτει τα κατάλληλα χαρακτηριστικά ώστε να θεωρείται πιθανός υποψήφιος για την ύπαρξη ζωής. Πρόκειται για έναν βραχώδη εξωπλανήτη που κινείται μέσα στη λεγόμενη κατοικήσιμη ζώνη του άστρου του, δηλαδή στην περιοχή όπου οι συνθήκες ενδέχεται να επιτρέπουν την ύπαρξη υγρού νερού.
Το σημαντικότερο εύρημα της νέας μελέτης είναι ότι οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν την ύπαρξη ατμόσφαιρας γύρω από τον πλανήτη, στοιχείο που θεωρείται απαραίτητο για τη στήριξη της ζωής όπως τη γνωρίζουμε.
Η πρώτη επιβεβαίωση ατμόσφαιρας σε βραχώδη πλανήτη κατοικήσιμης ζώνης
«Η ατμόσφαιρα είναι απαραίτητη ώστε ένας πλανήτης να μπορεί να υποστηρίξει ζωή όπως τη γνωρίζουμε», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης, Κόλιν Τσέρουμπιμ.
Όπως τόνισε, πρόκειται για την πρώτη φορά που επιβεβαιώνεται η ύπαρξη ατμόσφαιρας σε βραχώδη πλανήτη που βρίσκεται στην κατοικήσιμη ζώνη ενός άλλου άστρου.
Τα τελευταία χρόνια οι αστρονόμοι έχουν ανακαλύψει χιλιάδες εξωπλανήτες, ανάμεσά τους και αρκετούς βραχώδεις κόσμους που βρίσκονται στις κατοικήσιμες ζώνες των άστρων τους. Ωστόσο, μέχρι σήμερα η διαπίστωση του αν αυτοί οι πλανήτες διαθέτουν ατμόσφαιρα αποτελούσε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της αστρονομίας.
Γιατί ο LHS 1140 b θεωρείται ιδανικός στόχος
Η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε στον LHS 1140 b, έναν εξωπλανήτη που ανακαλύφθηκε το 2017 και περιφέρεται γύρω από έναν ερυθρό νάνο, σε απόσταση 48 ετών φωτός από τη Γη.
Ο πλανήτης έχει μάζα περίπου 5,6 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Γης, ενώ η ακτίνα του είναι περίπου 1,7 φορές μεγαλύτερη, χαρακτηριστικά που τον καθιστούν αρκετά παρόμοιο με τον δικό μας πλανήτη και ιδιαίτερα ελκυστικό για την αναζήτηση εξωγήινης ζωής.
Ο συντάκτης της μελέτης Σρέγιας Βισαπραγκάντα εξήγησε ότι οι ερυθροί νάνοι αποτελούν ιδανικούς στόχους για τέτοιου είδους έρευνες, επειδή είναι μικροί και ψυχροί αστέρες. Έτσι, οι πλανήτες που βρίσκονται στην κατοικήσιμη ζώνη τους μπορούν να μελετηθούν ευκολότερα μέσω της μεθόδου της διέλευσης, κατά την οποία οι επιστήμονες ανιχνεύουν τις μικρές και περιοδικές μειώσεις της φωτεινότητας του άστρου όταν ο πλανήτης περνά μπροστά του.
Ωστόσο, όπως σημείωσε, τα ατμοσφαιρικά ίχνη ουσιών όπως το νερό και το διοξείδιο του άνθρακα, που συνήθως βρίσκονται στα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας, είναι εξαιρετικά αδύναμα και δύσκολο να ανιχνευθούν ακόμη και από κορυφαία παρατηρητήρια όπως το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Τζέιμς Γουέμπ (JWST).
Για τον λόγο αυτό, η ομάδα επέλεξε διαφορετική προσέγγιση, αναζητώντας ήλιο στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, όπου τα σχετικά σήματα είναι ευκολότερο να εντοπιστούν.
Πώς επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη ατμόσφαιρας
Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκε το φασματόμετρο Warm Infrared Echelle (WINERED) στο Αστεροσκοπείο Μαγκέλαν στη Χιλή.
Οι επιστήμονες εκμεταλλεύτηκαν μια σπάνια ευθυγράμμιση, κατά την οποία ο LHS 1140 b και ένας ακόμη πλανήτης πέρασαν μπροστά από το άστρο τους την ίδια νύχτα.
Ο ένας από τους δύο πλανήτες δεν παρουσίασε καμία ένδειξη ατμόσφαιρας. Αντίθετα, στον LHS 1140 b ανιχνεύθηκε ήλιο που διαφεύγει από τα ανώτερα στρώματα, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι ο πλανήτης διατηρεί ατμόσφαιρα.
«Αυτό αποτέλεσε ξεκάθαρη απόδειξη ύπαρξης ατμόσφαιρας σε έναν εξωπλανήτη που βρίσκεται στην κατοικήσιμη ζώνη», δήλωσε ο Σρέγιας Βισαπραγκάντα, προσθέτοντας ότι ήταν «συναρπαστικό» να παρακολουθούν τα φάσματα της διέλευσης και να αντιλαμβάνονται σταδιακά τη σημασία όσων έβλεπαν.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ατμόσφαιρα του πλανήτη πιθανότατα έχει επιβιώσει για περισσότερο από τρία δισεκατομμύρια χρόνια.
Το επόμενο βήμα στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής
Η επιστημονική ομάδα σχεδιάζει πλέον νέες παρατηρήσεις, προκειμένου να διερευνήσει αν ο LHS 1140 b θα μπορούσε να φιλοξενεί ζωή.
Ο συγγραφέας της μελέτης Ρόμπιν Γουόρντσγουορθ επισήμανε ότι πριν από είκοσι χρόνια οι επιστήμονες αναρωτιούνταν ακόμη αν υπήρχαν πλανήτες παρόμοιοι με τη Γη. Στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι είναι συνηθισμένοι και ότι αρκετοί βρίσκονται μέσα στις κατοικήσιμες ζώνες των άστρων τους.
«Το επόμενο ερώτημα ήταν αν κάποιοι από αυτούς κατάφεραν να διατηρήσουν την ατμόσφαιρά τους. Τώρα γνωρίζουμε ότι τουλάχιστον ένας το έχει καταφέρει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι σημαντικότεροι σταθμοί στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής
Η αναζήτηση ζωής πέρα από τη Γη έχει περάσει από αρκετούς σημαντικούς σταθμούς τις τελευταίες δεκαετίες. Το 1967 η Βρετανίδα αστρονόμος Ντέιμ Τζόσελιν Μπελ Μπέρνελ ανακάλυψε τον πρώτο πάλσαρ, ένα εύρημα που αρχικά είχε οδηγήσει ακόμη και σε εικασίες για εξωγήινη προέλευση.
Το 1977 καταγράφηκε το περίφημο ραδιοσήμα «Wow!», διάρκειας 72 δευτερολέπτων, από τον αστρονόμο Τζέρι Έχμαν, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει βρεθεί η προέλευσή του.
Το 1996, η NASA και ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσαν ότι ο μετεωρίτης ALH 84001, που είχε ανακτηθεί στην Ανταρκτική, περιείχε ίχνη που θα μπορούσαν να προέρχονται από αρειανά μικρόβια. Ωστόσο, η ερμηνεία αυτή αμφισβητήθηκε από άλλους επιστήμονες, οι οποίοι υποστήριξαν ότι τα δείγματα ενδέχεται να είχαν μολυνθεί ή ότι οι δομές δημιουργήθηκαν από γεωλογικές διεργασίες.
Το άστρο Tabby’s Star (KIC 8462852), που εντοπίστηκε το 2015, προκάλεσε επίσης έντονο ενδιαφέρον, καθώς η ασυνήθιστη μεταβολή της φωτεινότητάς του οδήγησε σε θεωρίες ακόμη και για εξωγήινη μεγαδομή. Νεότερες μελέτες, ωστόσο, απέκλεισαν αυτό το ενδεχόμενο και απέδωσαν το φαινόμενο πιθανότατα σε έναν δακτύλιο σκόνης.
Τέλος, το 2017, οι αστρονόμοι ανακοίνωσαν την ανακάλυψη του συστήματος TRAPPIST-1, σε απόσταση 39 ετών φωτός, όπου επτά πλανήτες παρόμοιοι με τη Γη περιφέρονται γύρω από έναν κοντινό νάνο αστέρα. Όλοι ενδέχεται να διαθέτουν νερό στην επιφάνειά τους, ενώ για τρεις από αυτούς οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι συνθήκες είναι τόσο ευνοϊκές ώστε η ζωή μπορεί ήδη να έχει αναπτυχθεί. Οι ερευνητές έχουν εκφράσει την αισιοδοξία ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία θα μπορέσουν να διαπιστώσουν αν κάποιος από αυτούς φιλοξενεί ζωή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ