‘’Δεν ξέρω να μιλάω για όσα νιώθω...’’

Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Υπάρχει μια φράση που ακούω πολύ συχνά από άντρες στην ψυχοθεραπεία.

«Δεν ξέρω πώς να το πω.»

Όχι επειδή δεν έχουν συναισθήματα. Ούτε επειδή δεν αγαπούν τη γυναίκα τους. Το αντίθετο, πολλές φορές αγαπούν βαθιά, νοιάζονται ουσιαστικά και θα έκαναν σχεδόν τα πάντα για την οικογένειά τους. Κι όμως, όταν έρχεται η στιγμή να μιλήσουν για όσα συμβαίνουν μέσα τους, μοιάζουν να χάνουν τις λέξεις.

Και κάπου εκεί αρχίζει μια παρεξήγηση που μπορεί να κρατήσει χρόνια.

Η γυναίκα συχνά ερμηνεύει τη σιωπή ως αδιαφορία. Νιώθει ότι ο άνθρωπος απέναντί της δεν τη βλέπει, δεν την ακούει, δεν μοιράζεται τον εσωτερικό του κόσμο. Από την άλλη πλευρά, ο άντρας πολλές φορές απορεί γιατί κατηγορείται για κάτι που ο ίδιος δεν αισθάνεται ότι ισχύει. Μέσα του μπορεί να σκέφτεται: «Μα είμαι εδώ. Δουλεύω, προσπαθώ, φροντίζω το σπίτι και την οικογένειά μας. Δεν είναι αρκετό αυτό για να δείξω ότι αγαπώ;»

Και όμως, για τον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντί του, συχνά δεν είναι.

Όχι γιατί οι πράξεις δεν έχουν σημασία, αλλά γιατί οι σχέσεις χρειάζονται και συναισθηματική παρουσία.

Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η δυσκολία δεν γεννιέται συνήθως μέσα στον γάμο. Έρχεται πολύ νωρίτερα.

Πολλοί άντρες μεγάλωσαν ακούγοντας φράσεις όπως «μην κλαις», «κάνε τον δυνατό», «οι άντρες δεν λυγίζουν», «μη δείχνεις την αδυναμία σου». Χωρίς να το καταλάβουν, έμαθαν ότι κάποια συναισθήματα επιτρέπονται και κάποια όχι. Ο θυμός ήταν αποδεκτός. Η ευαισθησία όχι τόσο. Η αποφασιστικότητα επιβραβευόταν. Ο φόβος και η ανασφάλεια έπρεπε να κρυφτούν.

Έτσι, πολλοί άντρες δεν έμαθαν να εκφράζουν τα συναισθήματά τους. Έμαθαν να τα αντέχουν μόνοι τους.

Το πρόβλημα είναι ότι όσα δεν εκφράζονται δεν εξαφανίζονται.

Παραμένουν μέσα μας και συχνά βρίσκουν άλλους τρόπους να εμφανιστούν. Μπορεί να γίνουν εκνευρισμός, απόσταση, υπερβολική ενασχόληση με τη δουλειά ή μια διαρκής ανάγκη να αποφεύγει κανείς τις δύσκολες συζητήσεις. Δεν είναι λίγοι οι άντρες που, όταν κάτι τους βαραίνει, επιλέγουν να σωπάσουν. Όχι επειδή δεν εμπιστεύονται τη σύντροφό τους, αλλά επειδή αυτόν τον τρόπο έμαθαν να αντιμετωπίζουν τη δυσκολία.

Μόνο που η σιωπή δεν μεταφράζεται πάντα σωστά.

Η γυναίκα βλέπει έναν άνθρωπο που απομακρύνεται. Ο άντρας πιστεύει ότι προστατεύει τη σχέση μη φορτώνοντάς την με τα δικά του βάρη. Και τελικά και οι δύο αισθάνονται μόνοι.

Ίσως λοιπόν η λύση να μην είναι να ζητήσουμε από τους άντρες να αλλάξουν χαρακτήρα από τη μια μέρα στην άλλη. Η συναισθηματική έκφραση δεν είναι ένας διακόπτης που απλώς ανοίγει. Είναι μια δεξιότητα που καλλιεργείται σιγά σιγά, όταν ο άνθρωπος αισθανθεί ότι δεν θα κριθεί γι' αυτό που θα αποκαλύψει.

Καμιά φορά αρκεί να ξεκινήσει από κάτι πολύ απλό. Αντί να προσπαθεί να βρει τις τέλειες λέξεις, μπορεί να πει: «Δεν ξέρω πώς να το εξηγήσω, αλλά αυτό με δυσκολεύει.» Ή «Δεν έχω μάθει να μιλάω εύκολα γι' αυτά, όμως θέλω να προσπαθήσω.»

Δεν χρειάζεται να γίνει ξαφνικά ένας άλλος άνθρωπος.

Χρειάζεται μόνο να κάνει ένα μικρό βήμα προς τη σύντροφό του.

Και από την άλλη πλευρά, ίσως είναι σημαντικό και οι γυναίκες να θυμούνται ότι πολλές φορές πίσω από τη σιωπή δεν υπάρχει αδιαφορία. Υπάρχει αμηχανία. Υπάρχει φόβος. Υπάρχει ένας άνθρωπος που δεν έμαθε ποτέ τη γλώσσα των συναισθημάτων και τώρα καλείται να τη μάθει μέσα στην πιο σημαντική σχέση της ζωής του.

Στο τέλος, οι δυνατές σχέσεις δεν είναι εκείνες όπου κανείς δεν δυσκολεύεται να εκφραστεί. Είναι εκείνες όπου και οι δύο συνεχίζουν να κάνουν χώρο ο ένας για τον άλλον, ακόμη κι όταν οι λέξεις δεν έρχονται εύκολα.

Γιατί πολλές φορές η μεγαλύτερη απόσταση ανάμεσα σε δύο ανθρώπους δεν είναι η έλλειψη αγάπης.

Είναι η αδυναμία να πουν αυτό που ήδη υπάρχει μέσα στην καρδιά τους.