Η χώρα που φύτεψε 10 δισ. δέντρα σε 3 χρόνια: Η επείγουσα ανάγκη που είχε να αντιμετωπίσει

Μέσα από το Ten Billion Tree Tsunami, η χώρα επιχειρεί να προστατεύσει έδαφος, νερό και αγροτικές κοινότητες.

Το Πακιστάν έχει μικρό μερίδιο στις παγκόσμιες εκπομπές ρύπων, όμως βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης. Οι ακραίοι καύσωνες, οι πλημμύρες, η διάβρωση του εδάφους και η πίεση στην αγροτική παραγωγή έχουν κάνει τη χώρα να αντιμετωπίζει το περιβάλλον όχι ως ένα απλό θεωρητικό ζήτημα, αλλά ως μία υπόθεση που αφορά στην επιβίωση.

Γι’ αυτό και η κυβέρνηση προχώρησε σε ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα αναδάσωσης στον κόσμο: το Ten Billion Tree Tsunami Programme, με στόχο τη φύτευση και αποκατάσταση 10 δισεκατομμυρίων δέντρων μέσα σε λίγα χρόνια.

Το «τσουνάμι» των δέντρων

Η πρώτη μεγάλη φάση του σχεδίου ξεκίνησε στην επαρχία Khyber Pakhtunkhwa, όπου εκατομμύρια δέντρα φυτεύτηκαν ή αναγεννήθηκαν σε περιοχές που είχαν ήδη υποστεί σοβαρή περιβαλλοντική φθορά. Το πρόγραμμα δεν βασίστηκε μόνο σε νέες φυτεύσεις, αλλά και στην προστασία εκτάσεων που μπορούσαν να ξαναζωντανέψουν φυσικά.

Το ενδιάμεσο ορόσημο της πρώτης φάσης ήταν τα 3,2 δισεκατομμύρια δέντρα. Στη συνέχεια, το πρόγραμμα επεκτάθηκε σε εθνικό επίπεδο και εντάχθηκε στη μεγαλύτερη στρατηγική Green Pakistan, με έναν πιο αυστηρό στόχο: όχι απλώς να μετριούνται τα δέντρα που φυτεύονται, αλλά να ελέγχεται πόσα από αυτά επιβιώνουν πραγματικά.

Η κοινωνική διάσταση του σχεδίου είναι επίσης σημαντική. Οι αρχές εκτιμούν ότι δημιουργήθηκαν πάνω από δύο εκατομμύρια «πράσινες» θέσεις εργασίας, κυρίως σε φυτώρια, δασική επιτήρηση και αγροτικές εργασίες. Για πολλές απομακρυσμένες κοινότητες, το πρόγραμμα δεν ήταν μόνο περιβαλλοντική παρέμβαση, αλλά και μια ευκαιρία εισοδήματος.

Το πρόβλημα που προσπαθεί να λύσει το Πακιστάν είναι βαθύ. Η δασική κάλυψη της χώρας παραμένει περίπου στο 5%, ποσοστό πολύ χαμηλότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Χωρίς ουσιαστική παρέμβαση, η ερημοποίηση, η απώλεια καλλιεργήσιμης γης και η μείωση των διαθέσιμων υδάτινων πόρων μπορούν να πλήξουν άμεσα εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι ανεξάρτητες αξιολογήσεις δείχνουν ότι η αναδάσωση έχει αυξήσει τη δασική κάλυψη, αν και το άμεσο περιβαλλοντικό αποτέλεσμα παραμένει πιο περιορισμένο από όσο δείχνουν οι εντυπωσιακοί αριθμοί. Αναλύσεις δορυφορικών εικόνων έχουν καταγράψει καθαρή αύξηση περίπου 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων δασικής μάζας στις περιοχές παρέμβασης έως το 2020.

Οι ειδικοί, πάντως, κρατούν και επιφυλάξεις. Η μαζική φύτευση δέντρων, αν δεν γίνει με σωστό σχεδιασμό, μπορεί να προκαλέσει νέα προβλήματα, όπως υπερβολική κατανάλωση νερού ή πίεση σε γη που χρησιμοποιείται για καλλιέργειες. Γι’ αυτό στο Πακιστάν επιλέχθηκαν διαφορετικά είδη ανάλογα με την περιοχή, από κωνοφόρα στα ορεινά μέχρι πιο ανθεκτικά δέντρα στην ξηρασία στις πεδινές ζώνες.

Το αποτέλεσμα είναι ένα σχέδιο που δεν λύνει από μόνο του την κλιματική κρίση, αλλά δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να κινηθεί μια χώρα όταν το πρόβλημα «ακουμπάει» το έδαφος, το νερό και την καθημερινή ζωή των ανθρώπων της.