Πρόστιμα έως 6% του παγκόσμιου τζίρου για πλατφόρμες social media που δεν συνεργάζονται με το ελληνικό Δημόσιο για την προστασία ανηλίκων

Με πρόστιμα που θα φτάνουν ως και το 6% του παγκόσμιου τζίρου τους θα βρίσκονται αντιμέτωπες οι πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που δεν θα συνεργάζονται με το ελληνικό Δημόσιο για την προστασία των ανηλίκων.

Το social media ban που θα ισχύσει για τα παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών από τον Ιανουάριο του 2027 και παρουσιάστηκε σήμερα από τους υπουργούς Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρη Παπαστεργίου, και Επικρατείας, Άκη Σκέρτσο, θα χρησιμοποιεί το Digital Services Act, δηλαδή την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις ψηφιακές υπηρεσίες και, για να πάρει κανείς γεύση του ύψους του προστίμου, για τη μητρική εταιρεία της Facebook, Meta, το 6% επί του τζίρου (με δεδομένα τα έσοδα 201 δισεκατ. Δολαρίων το 2025) ανέρχεται περίπου σε 12 δισεκατομμύρια δολάρια!

Πρόστιμα έως 6% του παγκόσμιου τζίρου για πλατφόρμες social media που δεν συνεργάζονται με το ελληνικό Δημόσιο για την προστασία ανηλίκων

Το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο, το οποίο εισάγει το πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον, εναρμονισμένο πλήρως με το ευρωπαϊκό δίκαιο και τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει ως κεντρική ρύθμιση τη θέσπιση ηλικιακού ορίου στα 15 έτη.

Συγκεκριμένα, απαγορεύεται η πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης (online social media) για ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους. Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στην ουσιαστική θωράκιση των παιδιών από κινδύνους που σχετίζονται με την ανεξέλεγκτη χρήση των ψηφιακών πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης. Το μέτρο αφορά τις πλατφόρμες Facebook, Instagram, TikTok και Snapchat, ενώ δεν περιλαμβάνει το YouTube, το οποίο θεωρεί εκπαιδευτική πλατφόρμα, αλλά και τις πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων (πχ Whatsapp, Viber κλπ) καθώς αυτές συνήθως χρησιμοποιούνται από μαθητές και εκπαιδευτικούς.

Σε ό,τι αφορά τις κυρώσεις, ενεργοποιείται ο ευρωπαϊκός μηχανισμός εποπτείας, που θεσπίζεται μέσω του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act - DSA), διασφαλίζοντας ενιαία και αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων σε όλα τα κράτη-μέλη. Συγκεκριμένα, ο έλεγχος και η επιβολή των υποχρεώσεων ανατίθενται είτε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή είτε στον αρμόδιο Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών της χώρας εγκατάστασης της κάθε πλατφόρμας.

Παράλληλα, στο πλαίσιο της συνολικής ευρωπαϊκής συζήτησης για την ασφάλεια των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον, η Ελλάδα αναλαμβάνει ενεργό ρόλο, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενίσχυση και εμβάθυνση του υφιστάμενου κανονιστικού πλαισίου. Οι προτάσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης περιλαμβάνουν:

- Επέκταση του ευρωπαϊκού πιλοτικού προγράμματος επαλήθευσης ηλικίας πανευρωπαϊκά

- Υποχρεωτική χρήση του μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας για όλες τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που εξυπηρετούν χρήστες κάτω των 15 ετών

- Θέσπιση μιας ευρωπαϊκής «Ψηφιακής Ηλικίας Ενηλικίωσης» στα 15 έτη

- Υποχρέωση για εξαμηνιαία επανεπαλήθευση ηλικίας από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης

- Δημιουργία ενός απλουστευμένου μηχανισμού συντονισμού και επιβολής κυρώσεων σε επίπεδο ΕΕ και κρατών-μελών.

Το κράτος δεν θα ελέγχει απευθείας τους χρήστες, αλλά θα εποπτεύει αν οι πλατφόρμες συμμορφώνονται: η ΕΕΤΤ ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, μαζί με το ΕΣΡ και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων, θα παρακολουθούν την εφαρμογή και κινούν διαδικασίες σε περίπτωση παραβάσεων - καταγγελίες για πιθανές παραβιάσεις. Η υπόθεση θα διαβιβάζεται στην αρμόδια αρχή όπου είναι εγκατεστημένη η πλατφόρμα ή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο του Digital Services Act.

Κατά την εφαρμογή του νόμου, οι πλατφόρμες θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε ένα σενάριο «επανεπαλήθευσης» ηλικίας (re-verification) όλων των λογαριασμών στην Ελλάδα, έτσι ώστε λογαριασμοί με δηλωμένη ηλικία διαφορετική της πραγματικής και κάτω των ορίων που έχουν τεθεί, να αποκλειστούν από τη χρήση Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης.

Η καθιέρωση ορίου ηλικίας στα 15 έτη για την πρόσβαση στα social media αποτελεί μια κρίσιμη και ώριμη επιλογή

Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, εξήγησε ότι «με πρωτοβουλία και σαφή πολιτική βούληση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, η Ελλάδα έθεσε το ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας.

Η καθιέρωση ορίου ηλικίας στα 15 έτη για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελεί μια κρίσιμη και ώριμη επιλογή, που θέτει ξεκάθαρους κανόνες και διαμορφώνει ένα πιο ασφαλές ψηφιακό περιβάλλον. «Δεν θα κόψουμε το ίντερνετ», όπως με φόβο με ρωτούν παιδιά, αλλά έχουμε ευθύνη να βοηθήσουμε τους ανηλίκους να μεγαλώνουν ισορροπημένα, σε έναν κόσμο που είναι ταυτόχρονα αναλογικός και ψηφιακός. Τα τελευταία χρόνια υλοποιήσαμε μια ουσιαστική ψηφιακή επανάσταση στη σχέση πολίτη-κράτους.

Σήμερα προχωρούμε στο επόμενο βήμα: μια δεύτερη ψηφιακή επανάσταση με επίκεντρο τη νέα γενιά. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της Ε.Ε. που ενσωμάτωσε τον μηχανισμό age verification στο Kids Wallet και στο Gov.gr Wallet. Πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν μπορεί να είναι μόνο εθνική, αλλά απαιτεί συντονισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σε αυτή την κατεύθυνση, η Ελλάδα πρωτοστατεί, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση μιας συνεκτικής ευρωπαϊκής απάντησης. Με σεβασμό στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και σε πλήρη ευθυγράμμιση με τον DSA, οικοδομούμε ένα πιο ασφαλές, δίκαιο και αξιόπιστο ψηφιακό περιβάλλον, που προστατεύει ουσιαστικά τα παιδιά μας».

Μιλάμε πλέον για ψηφιακό εθισμό στα social media

Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ανέφερε πως «δεν είμαστε εδώ για να περιορίσουμε την ελευθερία του λόγου, όπως κάποιοι λένε, αλλά για να πάρουμε προληπτικά μέτρα για ένα θέμα, το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό. Καλούμαστε να προσαρμοστούμε στο νέο κόσμο που έχει γεννηθεί, ο οποίος ήρθε γρηγορότερα από τις εθνικές νομοθεσίες.

Μιλάμε πλέον για τον ψηφιακό εθισμό στα social media, έναν εθισμό που ένας ενήλικας μπορεί να το αντιμετωπίσει με μεγαλύτερη δύναμη και σύνεση, αλλά που ένας ανήλικος δεν μπορεί ακόμα να το αντιληφθεί και αν του γίνει τρόπος ζωής, πιθανόν τα επόμενα χρόνια να είναι πολύ πιο δύσκολο να το αντιμετωπίσει.

Πρόστιμα έως 6% του παγκόσμιου τζίρου για πλατφόρμες social media που δεν συνεργάζονται με το ελληνικό Δημόσιο για την προστασία ανηλίκων

Σε όλες τις μονάδες ψυχικής υγείας τα συμπτώματα ψηφιακού εθισμού έχουν αυξηθεί πολύ και το Υπουργείο Υγείας ετοιμάζει στοχευμένα προγράμματα για την αντιμετώπισή τους. Αυτό που παρουσιάζουμε σήμερα είναι ένα βήμα σε αυτή τη συνολική μας στρατηγική. Θέλω να ευχαριστήσω δημόσια τον κύριο Πρωθυπουργό, καθώς είναι μια πρωτοβουλία του ιδίου, μια πρωτοβουλία απολύτως σύμφυτη στους γενικούς στόχους του Υπουργείου Υγείας.

Ως Υπουργός Υγείας της Ελλάδος είμαι πολύ περήφανος γιατί η Ελλάδα και πάλι πρωτοπορεί. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι και άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα ακολουθήσουν το παράδειγμά μας, διότι το πρόβλημα είναι ανθρώπινο, πραγματικό και κοινό».

«Είμαι υπέρ διότι όταν ανοίγει ένα κινητό κλείνει μια παρέα», είπε ο 15χρονος γιος του κ. Σκέρτσου

Ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, δήλωσε: «Όταν ρώτησα τον 15χρονο γιο μου αν συμφωνεί με την επιβολή ορίου ηλικίας στη χρήση των social media η απάντηση του ήταν "είμαι υπέρ διότι όταν ανοίγει ένα κινητό κλείνει μια παρέα". Κι αυτό είναι πολύ σημαντικό να το κατανοήσουν πρώτοι από όλους οι ίδιοι οι γονείς. Τα παιδιά μας ίσως να είναι πιο έτοιμα από όσο πιστεύουμε για ένα τέτοιο μέτρο.

Πρόστιμα έως 6% του παγκόσμιου τζίρου για πλατφόρμες social media που δεν συνεργάζονται με το ελληνικό Δημόσιο για την προστασία ανηλίκων

Είναι ώρα ευθύνης για τις εταιρίες τεχνολογίας και προστασίας για τα παιδιά μας. Αυτή είναι μια ακόμη από τις πολιτικές της κυβέρνησης για την προστασία της ανηλικότητας που έχουμε σχεδιάσει και εφαρμόζονται ήδη, μετά τα μέτρα για το bullying εντός και εκτός σχολικής μονάδας (bullying.gov.gr, safe youth app), την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, το κινητό στην τσάντα κατά τη διάρκεια του σχολείου, την εθνική στρατηγική για την αντιμετώπιση της βίας ανηλίκων, τα νέα μέτρα για την απαγόρευση διάθεσης αλκοόλ και καπνικών σε παιδιά και εφήβους.

Οι εταιρίες τεχνολογίας παίρνουν σήμερα ένα πολύ καθαρό μήνυμα από την ελληνική πολιτεία: το επιχειρηματικό μοντέλο που θεωρεί ότι η ψυχική υγεία των παιδιών μας είναι αναλώσιμη τελειώνει εδώ».