«Ένα αληθινό θαύμα»: Πώς χάθηκε και ξαναβρέθηκε το καπέλο που φορούσε ο Ναπολέων στην εξορία του

Ένα καπέλο που πιστεύεται ότι φορούσε ο Ναπολέων Βοναπάρτης κατά την εξορία του στη νήσο της Αγίας Ελένης θα εκτεθεί στο κοινό αργότερα μέσα στο έτος στο Κάστρο του Σαντιγί, βόρεια του Παρισιού, μετά την επιβεβαίωση της αυθεντικότητάς του από ειδικούς.

Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, το μαύρο δίκοχο καπέλο από τσόχα παρουσιάστηκε στα ΜΜΕ στις 26 Μαρτίου, με ιστορικούς να κάνουν λόγο για ένα εξαιρετικά σημαντικό εύρημα που ρίχνει νέο φως στα τελευταία χρόνια της ζωής του Γάλλου στρατηγού.

Όπως επισημαίνει ο Ματιέ Ντελντίκ, διευθυντής του Μουσείου Κοντέ όπου θα εκτεθεί το αντικείμενο, η διατήρησή του σε άριστη κατάσταση αποτελεί «πραγματικό θαύμα». «Γνωρίζουμε κάθε στάδιο της ιστορίας του, από την εξορία του Ναπολέοντα στην Αγία Ελένη μέχρι σήμερα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Την αυθεντικότητα του καπέλου επιβεβαίωσε ο ιστορικός Ζαν-Γκιγιόμ Παρίς, διευθυντής του Στρατιωτικού Μουσείου, εξηγώντας ότι πρόκειται για ένα από τα τέσσερα καπέλα που πήρε μαζί του ο έκπτωτος αυτοκράτορας κατά την τελική του εξορία στο νησί του Ατλαντικού. Όπως τόνισε, η μεταξωτή εσωτερική επένδυση διατηρεί ακόμη ίχνη ιδρώτα, στοιχείο που προσδίδει ιδιαίτερη ιστορική και συναισθηματική αξία στο αντικείμενο, καθώς αποτυπώνει τις τελευταίες στιγμές της ζωής του.

'True miracle': Napoleon's long-lost hat to go on display

The black felt bicorne hat is believed to be one of the four headpieces taken by the deposed emperor into his final exile on the island of Saint Helena https://t.co/LoN2UfoaUT pic.twitter.com/jcKuZbGbxs

— AFP News Agency (@AFP) March 27, 2026

Στη διαθήκη που συνέταξε λίγο πριν τον θάνατό του το 1821, ο Ναπολέων άφησε σειρά προσωπικών κειμηλίων, μεταξύ των οποίων και δύο από τα τελευταία του καπέλα, στον γιο του, ο οποίος έφερε από τη γέννησή του τον τίτλο του «Βασιλιά της Ρώμης». Ωστόσο, τα αντικείμενα δεν έφτασαν ποτέ στον Ναπολέοντα Β', ο οποίος πέθανε το 1832 από λοίμωξη στους πνεύμονες.

Η συλλογή αντικειμένων από την Αγία Ελένη εκχωρήθηκε το 1836 στην αδελφή του Ναπολέοντα, Καρολίνα Βοναπάρτη (αργότερα Μυρά). Το συγκεκριμένο καπέλο εντάχθηκε τελικά στις συλλογές του Μουσείου Κοντέ το 1904, αλλά παρέμεινε για δεκαετίες χαμένο στις αποθήκες του, με τους ειδικούς να αγνοούν την ύπαρξή του. Μόλις το 2025, κατά την προετοιμασία έκθεσης, κατέστη δυνατή η ταυτοποίησή του και η επιβεβαίωση της προέλευσής του.

Το καπέλο κατασκευάστηκε από τον Poupard, επίσημο κατασκευαστή καπέλων του Ναπολέοντα, και φέρει όλα τα χαρακτηριστικά ενός αυθεντικού αυτοκρατορικού δίκοχου, όπως τις χαρακτηριστικές αναλογίες, τη μικρή τρίχρωμη κοκάρδα και τη μεταξωτή επένδυση. Εκτιμάται ότι ο Ναπολέων παρήγγειλε συνολικά 60 έως 80 τέτοια καπέλα.

Napoleón valles de los Alpes (1800) obra del pintor francés
Jacques-Louis David (1748-1825)
Napoleón, que murió el 5 de mayo de 1821 en el exilio en Santa Elena, aparece en la foto aquí, idealizado en la figura, sobre un hermoso semental gateando, listo para vadear por los Alpes.… pic.twitter.com/i6d1QRi70h

— El Club del Arte 🎨📷📚🖼🕍🎼 (@Arteymas_) May 6, 2025

Σε αντίθεση με άλλους αξιωματικούς της εποχής, ο Ναπολέων φορούσε το καπέλο του στραμμένο στο πλάι, δημιουργώντας μια χαρακτηριστική σιλουέτα που τον καθιστούσε άμεσα αναγνωρίσιμο στα πεδία των μαχών. Μέχρι σήμερα έχουν πιστοποιηθεί περίπου 15 καπέλα αυτού του τύπου, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονται σε μουσεία.

Το πρόσφατα ταυτοποιημένο καπέλο θα αποτελέσει το κεντρικό έκθεμα σε έκθεση αφιερωμένη στις συλλογές της αδελφής του Ναπολέοντα, η οποία θα ανοίξει στις αρχές Ιουνίου. Τα αντικείμενα που συνδέονται με τον Γάλλο αυτοκράτορα εξακολουθούν να συγκεντρώνουν μεγάλο ενδιαφέρον στην αγορά, με ένα από τα καπέλα του να πωλείται το 2023 σε δημοπρασία για σχεδόν 2 εκατ. ευρώ, ποσό-ρεκόρ για ναπολεόντειο κειμήλιο.