Γιατί το σχολικό έτος ξεκινά τον Σεπτέμβριο και όχι τον Ιανουάριο;

Κάθε Ιανουάριο οι μαθητές επιστρέφουν στα θρανία, όμως το σχολικό έτος έχει ήδη ξεκινήσει μήνες πριν. Υπάρχει συγκεκριμένος ιστορικός λόγος που εξηγεί γιατί τα σχολεία ανοίγουν τον Σεπτέμβριο.

Ο Ιανουάριος σηματοδοτεί την επιστροφή στο σχολείο μετά τις γιορτές, αλλά όχι την αρχή της σχολικής χρονιάς. Σε πολλές χώρες, το ακαδημαϊκό έτος αρχίζει τον Σεπτέμβριο και χωρίζεται σε τρία τρίμηνα: από τον Σεπτέμβριο έως τα Χριστούγεννα, από τα Χριστούγεννα έως το Πάσχα και από το Πάσχα έως τις καλοκαιρινές διακοπές.

Παρότι αυτό μοιάζει αυτονόητο σήμερα, στην πραγματικότητα υπάρχει ένας καθαρά ιστορικός λόγος πίσω από αυτή τη δομή.

Η αλλαγή το 1880 που θεμελίωσε την έναρξη της σχολικής χρονιάς τον Σεπτέμβριο

Μέχρι το 1880, η φοίτηση στο σχολείο δεν ήταν υποχρεωτική στο Ηνωμένο Βασίλειο. Όταν θεσπίστηκε η υποχρεωτική εκπαίδευση, όλα τα παιδιά ηλικίας από πέντε έως δέκα ετών έπρεπε να πηγαίνουν σχολείο, με τις οικογένειες να τιμωρούνται αν τα έστελναν για δουλειά.

Ωστόσο, υπήρχε ένα σοβαρό πρόβλημα: πολλά παιδιά απουσίαζαν συστηματικά. Έτσι, η έναρξη της σχολικής χρονιάς τον Σεπτέμβριο κρίθηκε η πιο αποτελεσματική λύση, καθώς εξασφάλιζε τη μεγαλύτερη δυνατή προσέλευση μαθητών.

Ο βασικός λόγος ήταν η αγροτική οικονομία. Ο Σεπτέμβριος σηματοδοτούσε το τέλος της περιόδου συγκομιδής. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, τα παιδιά ήταν απαραίτητα στα χωράφια και στα αγροκτήματα, βοηθώντας στις σοδειές, στη φροντίδα των ζώων και στη συλλογή φρούτων.

Αν το σχολείο ξεκινούσε τον Ιανουάριο, πολλά παιδιά θα εγκατέλειπαν τη φοίτηση στα μέσα της χρονιάς, όταν η αγροτική εργασία κορυφωνόταν. Με την έναρξη τον Σεπτέμβριο, υπήρχαν λιγότεροι λόγοι απουσίας.

Γιατί δεν αλλάζει το σύστημα σήμερα: Τι εξήγηση δίνουν οι ιστορικοί;

Η ιστορικός Paula Kitching εξήγησε στο BBC ότι κατά τους χειμερινούς μήνες υπήρχαν λιγότερες αγροτικές υποχρεώσεις, οπότε η σχολική φοίτηση ήταν αποδεκτή. Από τα τέλη Μαΐου, όμως, όλα τα μέλη της οικογένειας χρειάζονταν στα χωράφια.

Σε πολλές κοινότητες, αγόρια ηλικίας 10 έως 13 ετών αναλάμβαναν τη βοσκή σε ορεινές περιοχές, απουσιάζοντας για ημέρες. Παράλληλα, τα παιδιά έπρεπε συχνά να φροντίζουν τα μικρότερα αδέλφια τους όσο οι γονείς εργάζονταν.

Παρότι η κοινωνία έχει αλλάξει ριζικά και η παιδική εργασία ανήκει στο παρελθόν, δεν υπήρξε ουσιαστικός λόγος να αλλάξει ένα σύστημα που λειτουργεί. Επιπλέον, οι καλοκαιρινές διακοπές παραμένουν συνδεδεμένες με τον καλό καιρό.

Άλλωστε, έξι εβδομάδες διακοπών μέσα στον ήλιο του καλοκαιριού δύσκολα θα είχαν την ίδια αξία αν μεταφέρονταν στα τέλη Νοεμβρίου και τον Δεκέμβριο, όταν ο καιρός είναι συνήθως μουντός και ψυχρός.