Η αφυδάτωση κατά το καλοκαίρι

της Δρ. Αναστασίας Μοσχοβάκη

Το νερό είναι το κύριο χημικό συστατικό του σώματος. Αποτελεί περίπου το 60 τοις εκατό του σωματικού  βάρους. Το νερό είναι απαραίτητο για την ομαλή ρύθμιση της πίεσης, την ομαλή θερμορύθμιση, την ομαλή διεξαγωγή βιοχημικών αντιδράσεων, την ομαλή λειτουργία των νεφρών του ήπατος του εντέρου, την προστασία των ιστών. Κατά την διάρκεια του καλοκαιριού το σώμα μας προσπαθεί να διατηρήσει την θερμοκρασία του σταθερή εξισορροπώντας  τις διαταραχές θερμοκρασίας που μπορεί να προκύψουν από την μεταβολική δραστηριότητα του σώματος και την υψηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος. Η ομοιοστατική αυτή λειτουργία του σώματος είναι πολύ σημαντική και η εφίδρωση, η περιφερική αγγειοδιαστολή και η δίψα είναι σημαντικοί συντελεστές του συστήματος ομοιόστασης του οργανισμού.
Κατά το καλοκαίρι, το σώμα αρκετές φορές δεν μπορεί να αναπληρώσει τις απώλειες υγρών και επέρχεται αφυδάτωση. Στα τελικά στάδια βλάβης από καύσωνα,  οι θερμορυθμιστικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου σώματος εξαντλούνται, υψηλός πυρετός εμφανίζεται (η θερμοκρασία ορθού υπερβαίνει τους 40 βαθμούς), ο ιδρώτας εξαφανίζεται, το επίπεδο συνείδησης διαταράσσεται. Η παθολογική κατάσταση που προκύπτει ονομάζεται θερμοπληξία και είναι δυνατόν να οδηγήσει σε σοβαρή νοσηρότητα ή θάνατο από εγκεφαλική, καρδιαγγειακή, ηπατική ή νεφρική βλάβη.

Η ήπια έως μέτρια αφυδάτωση είναι πιθανό να προκαλέσει:

• Ξηρό, κολλώδης στόμα
• Κόπωση
• Μειωμένη παραγωγή ούρων
• Πονοκέφαλο
• Δυσκοιλιότητα
• Ζάλη ή ζαλάδα
• Η σοβαρή αφυδάτωση, μπορεί να προκαλέσει:
• Ασυνήθιστη συμπεριφορά
• Υπνηλία ευερεθιστότητα σύγχυση λιποθυμία
• Ξηρότητα δέρματος βλεννογόνων
• Μικρή ή καθόλου ούρηση Βαθουλωμένα μάτια
• Χαμηλή αρτηριακή πίεση
• Ταχυκαρδία
• Γρήγορη αναπνοή
• Πυρετό

Η οξεία σοβαρής μορφής ή χρόνια αφυδάτωση μπορεί να απειλήσει ακόμη και την ζωή.

Κοινές αιτίες της αφυδάτωσης κατά το καλοκαίρι  είναι η έντονη άσκηση, ο καύσων, η διάρροια, τα εμπύρετα σύνδρομα. 

Τα μικρά παιδιά και οι ηλικιωμένοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο λόγω πλημμελούς λειτουργίας των εγκεφαλικών κέντρων που ρυθμίζουν την δίψα ή αυξημένης εξάρτησης από το περιβάλλον ή χρόνιου νοσήματος. Οι γυναίκες που είναι έγκυες ή θηλάζουν χρειάζονται επιπλέον υγρά. Ιδιαίτερα όταν θηλάζουν οι γυναίκες μπορεί να καταναλώνουν πάνω από 3 λίτρα νερού ημερησίως.

Η ιδιοσυγκρασία και το φύλο επηρεάζουν επίσης τις ημερήσιες ανάγκες με τους άντρες να χρειάζονται συνήθως περισσότερο νερό.

Ενίοτε φάρμακα και ουσίες επηρεάζουν δυσμενώς τους  ομοιοστατικούς μηχανισμούς του σώματος με αποτέλεσμα το σώμα να είναι πιο επιρρεπές στην αφυδάτωση. Συνήθη χρησιμοποιούμενα φάρμακα με ανάλογες ιδιότητες είναι:

*    Τα  αντιχολινεργικά φάρμακα

*    Τα ανιισταμινικά  φάρμακα

*    Οι φαινοθειαζίνες

*    Τα αντικαταθλιπτικά

*    Τα αγγειοσυσπαστικά

*    Οι β αδρενεργικοί αναστολείς

*    Τα ναρκωτικά

*    Το αλκοόλ

Κατά την διάρκεια των ζεστών ημερών, αναγκαίο είναι να αποφεύγονται η έκθεση στον ήλιο, οι μετακινήσεις, η επίπονη άσκηση σε κακώς κλιματιζόμενο περιβάλλον, το αλκοόλ, τα βαριά γεύματα. Οι καλύτερες ώρες για περπάτημα, άσκηση ή έκθεση στον ήλιο, είναι το πρωί πριν τις 10.30 και μετά τις 18.00. Συνιστώνται:

•        Επαρκής λήψη νερού

•        Δροσερά μπάνια κατά την διάρκεια της ημέρας

•        Ανοιχτόχρωμα ρούχα

Οι χρονίως πάσχοντες ενδέχεται να χρειάζονται τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγής. Οι ομάδες υψηλού κινδύνου καλό είναι να παραμένουν μόνιμα σε καλά κλιματιζόμενα δωμάτια. 

Κατά την ιατρική εξέταση διερευνάται ο βαθμός και το αίτιο της αφυδάτωσης και χορηγείται η κατάλληλη θεραπεία.

Πρώτες βοήθειες σε αφυδάτωση λόγω καύσωνα: 

1.Πρέπει να μεταφέρετε το θύμα σε δροσερό μέρος, να του κάνετε ένα δροσερό μπάνιο ή να το δροσίσετε εάν δεν δύναται να κάνει μπάνιο, με βρεγμένα πανιά.

2.Χαλαρώνετε την ζώνη και αφαιρείτε τα ρούχα του.

3. Δίνετε στο θύμα ένα κιλό νερό με την προτροπή να το πιει αργά-αργά. Μην δίδετε υγρά εάν ο ασθενής κάνει εμετό ή εάν έχει υπνηλία ή μειωμένη εγρήγορση.

4. Ο πάσχων πρέπει να διακόψει την άσκηση έως την αποκατάσταση του προβλήματος.

5. Ο πάσχων πρέπει να διακόψει αλκοόλ και καφεΐνη έως την αποκατάσταση του προβλήματος.

Η ιατρική εξέταση είναι απαραίτητη.

Μας κοινοποιήθηκε από:

Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη
Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά
Έκτακτα-νοσοκομειακά περιστατικά
24ωρη γραμματεία: 2106252770 και 6945575287
Facebook https://www.facebook.com/pages/Aναστασία-Μοσχοβάκη-Ιατρός-Ειδική-Παθολόγος
Twitter http://twitter.com/amoschovaki
Γενική ενημέρωση στο http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com και στο
http://amoschovakineaprolipsi.blogspot.gr/
Για ραντεβού, γενικές ερωτήσεις ή σχόλια στείλτε e mail στο amoschovaki@yahoo.gr ή καλέστε στο ιατρείο στα τηλέφωνα 2107457028 και 2106252770 (24ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες τον χρόνο).