Ριζικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο παιδιά και έφηβοι χρησιμοποιούν τα social media ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Κομισιόν να προωθεί ένα νέο πλαίσιο που προβλέπει αυστηρούς ηλικιακούς περιορισμούς, υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας και ενισχυμένο γονικό έλεγχο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου το λεγόμενο «EU Kids Act», ένα από τα πιο φιλόδοξα ευρωπαϊκά νομοθετικά σχέδια μέχρι σήμερα για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με προσχέδιο που επικαλείται το Reuters, ο νέος κανονισμός θα καλύπτει κοινωνικά δίκτυα, πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, online παιχνίδια, AI chatbots και ψηφιακούς «συντρόφους» τεχνητής νοημοσύνης.
Στόχος των Βρυξελλών είναι να δημιουργηθεί ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα περιορίζει την ανεξέλεγκτη πρόσβαση των παιδιών σε υπηρεσίες όπως TikTok, Instagram, YouTube και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Κάτω των 15 αλλάζουν όλα
Το σχέδιο δεν προβλέπει έναν ενιαίο απόλυτο αποκλεισμό για όλους τους ανήλικους.
Αντίθετα, δημιουργεί ένα σύστημα διαφορετικών επιπέδων πρόσβασης ανάλογα με την ηλικία.
Για παιδιά ηλικίας από 3 έως 12 ετών, οι λογαριασμοί θα μπορούν να δημιουργούνται και να ελέγχονται πλήρως από τους γονείς, ενώ θα επιτρέπεται μόνο η χρήση υπηρεσιών που πληρούν αυστηρές προδιαγραφές ασφάλειας.
Για ηλικίες 13 και 14 ετών προβλέπονται ειδικοί «εισαγωγικοί» λογαριασμοί με γονική επίβλεψη, περιορισμένες επαφές με αγνώστους και αυστηρά χρονικά όρια χρήσης.
Από την ηλικία των 15 ετών και άνω, οι έφηβοι θα μπορούν να δημιουργούν αυτόνομα τους δικούς τους λογαριασμούς.
Υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας
Μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές αφορά την επιβεβαίωση της ηλικίας των χρηστών.
Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και διαμοιρασμού βίντεο θα υποχρεώνονται να ελέγχουν την ηλικία κάθε νέου χρήστη κατά τη δημιουργία λογαριασμού.
Αντίστοιχα, οι πλατφόρμες online gaming θα πρέπει να επαληθεύουν την ηλικία πριν επιτρέψουν τη λήψη παιχνιδιών.
Η Κομισιόν έχει ήδη αναπτύξει ευρωπαϊκό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας που επιτρέπει σε έναν χρήστη να αποδεικνύει ότι ανήκει σε συγκεκριμένη ηλικιακή κατηγορία χωρίς να αποκαλύπτει την ταυτότητά του ή άλλα προσωπικά δεδομένα.
Η ίδια τεχνολογία μπορεί να προσαρμοστεί όχι μόνο για όρια άνω των 18 ετών, αλλά και για ηλικιακά επίπεδα όπως «13+».
Στο στόχαστρο οι εθιστικοί αλγόριθμοι
Η Ευρώπη δεν βάζει στο μικροσκόπιο μόνο την ηλικία.
Το EU Kids Act αναμένεται να επιβάλει στις πλατφόρμες την αρχή «safe by design», δηλαδή την υποχρέωση οι υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται από παιδιά να είναι σχεδιασμένες εξαρχής με γνώμονα την ασφάλεια.
Το σχέδιο προβλέπει περιορισμό λειτουργιών που θεωρούνται εθιστικές, όπως μηχανισμοί που κρατούν τον χρήστη διαρκώς στην εφαρμογή, καθώς και αυστηρότερο έλεγχο των προτεινόμενων feeds.
Οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να παρέχουν εύκολους μηχανισμούς αναφοράς επιβλαβούς περιεχομένου και αποτελεσματικά εργαλεία γονικού ελέγχου.
Social media, gaming και AI companions στο ίδιο πλαίσιο
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν περιορίζεται στα παραδοσιακά social media.
Στο πεδίο εφαρμογής προβλέπεται να μπουν:
social media όπως Instagram, TikTok και Facebook, πλατφόρμες βίντεο, online παιχνίδια, AI chatbots και ψηφιακοί «AI companions».
Αντίθετα, εκπαιδευτικά εργαλεία αναμένεται να εξαιρεθούν.
Η επέκταση στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δείχνει ότι η Κομισιόν αντιμετωπίζει πλέον τα AI chatbots ως μέρος του ίδιου ψηφιακού οικοσυστήματος στο οποίο εκτίθενται καθημερινά οι ανήλικοι.
Πίεση από γονείς και κυβερνήσεις
Η κίνηση των Βρυξελλών έρχεται μετά από μήνες έντονης πολιτικής πίεσης.
Γαλλία, Ελλάδα, Ισπανία, Αυστρία και Δανία έχουν πιέσει για αυστηρότερους κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες, ενώ αρκετά κράτη έχουν ήδη κινηθεί προς εθνικές απαγορεύσεις ή περιορισμούς.
Η Ελλάδα έχει ήδη κοινοποιήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχέδιο που προβλέπει περιορισμούς στη χρήση social media από ανηλίκους κάτω των 15 ετών.
Την ίδια ώρα, η Γαλλία έχει κινηθεί επίσης προς ηλικιακό όριο 15 ετών, ενώ άλλες χώρες συζητούν ακόμη υψηλότερα όρια.
Στο μικροσκόπιο TikTok και οι λογαριασμοί ανηλίκων
Η Κομισιόν έχει ήδη αρχίσει να σκληραίνει τη στάση της απέναντι στις πλατφόρμες.
Τον Ιούλιο του 2026 ανακοίνωσε προκαταρκτικά ότι το TikTok ενδέχεται να παραβιάζει τον Digital Services Act, επειδή οι ρυθμίσεις λογαριασμών ανηλίκων δεν εξασφαλίζουν επαρκώς υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας και ασφάλειας.
Η Επιτροπή είχε επισημάνει μεταξύ άλλων ότι λογαριασμοί ανηλίκων μπορούσαν υπό προϋποθέσεις να γίνονται δημόσιοι και το περιεχόμενό τους να προτείνεται σε αγνώστους.
Οι εταιρείες θα πληρώνουν και τέλος εποπτείας
Το νέο σύστημα δεν θα στηρίζεται μόνο σε συστάσεις.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, οι εταιρείες που εμπίπτουν στο πλαίσιο θα καταβάλλουν εποπτικό τέλος, το οποίο θα χρηματοδοτεί την εφαρμογή και τον έλεγχο των νέων κανόνων.
Η αρχιτεκτονική εποπτείας αναμένεται να θυμίζει τον Digital Services Act και τον AI Act, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να έχει κεντρικό ρόλο απέναντι στις μεγαλύτερες και υψηλότερου κινδύνου πλατφόρμες.
Δεν είναι ακόμη νόμος
Παρά το εύρος των μέτρων, οι αλλαγές δεν πρόκειται να εφαρμοστούν άμεσα.
Το σχέδιο που θα παρουσιάσει η Κομισιόν θα πρέπει να περάσει από διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη.
Οι λεπτομέρειες μπορούν επομένως να αλλάξουν σημαντικά πριν από την τελική ψήφιση.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναμένεται να αποκαλύψει ορισμένες από τις βασικές κατευθύνσεις του σχεδίου ήδη από την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης την Τετάρτη.
Το πλήρες σχέδιο αναμένεται να παρουσιαστεί μία ημέρα αργότερα.
Το μήνυμα των Βρυξελλών, πάντως, είναι ήδη σαφές:
η εποχή κατά την οποία ένα παιδί μπορούσε να ανοίξει λογαριασμό με μία απλή δήλωση ψεύτικης ηλικίας βρίσκεται πλέον στο στόχαστρο της Ευρώπης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ