Γιατί το διάσημο Oktoberfest γίνεται τον Σεπτέμβριο; Η απάντηση χρονολογείται πριν από 200 χρόνια

Το Oktoberfest, σηματοδοτεί μία από τις μεγαλύτερες και πιο διάσημες υπαίθριες γιορτές στον κόσμο, με την μπίρα, τα λουκάνικα και τα πρέτσελ σε αφθονία, υπό τους ήχους από μπάντες πνευστών και τη συμμετοχή χιλιάδων ανθρώπων.

Αν τώρα αναρωτιέστε πώς και γιατί ξεκίνησε το Oktoberfest, η ιστορία του δεν είναι αυτή που μπορεί να φανταστεί κάποιος. Ότι ξεκίνησε δηλαδή ως γιορτή μπίρας και απλά εξελίχθηκε με τον χρόνο.

Τελείως λάθος. Στην πραγματικότητα άρχισε με έναν γάμο. Και το κύριο γεγονός δεν ήταν το ποτό. Ήταν οι ιπποδρομίες. Κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο αιώνων, εκείνη η βασιλική γαμήλια γιορτή μεταμορφώθηκε σιγά-σιγά στο τεράστιο σημερινό πάρτι του Μονάχου.

Το Oktoberfest ξεκίνησε με έναν βασιλικό γάμο

Όλα ξεκίνησαν το 1810, όταν ο πρίγκιπας Λουδοβίκος της Βαυαρίας παντρεύτηκε την πριγκίπισσα Τερέζα της Σαξονίας - Χίλντμπουργκχάουζεν.

Το ζευγάρι παντρεύτηκε στις 12 Οκτωβρίου, αλλά η Βαυαρία δεν είχε σκοπό να αφήσει έναν βασιλικό γάμο να τελειώσει μετά από μία μόνο νύχτα.

Οι κάτοικοι του Μονάχου κλήθηκαν να συμμετάσχουν σε πολυήμερες εορταστικές εκδηλώσεις, που κορυφώθηκαν με έναν ιπποδρομικό αγώνα στις 17 Οκτωβρίου σε λιβάδια λίγο έξω από τις πύλες της πόλης.

Ο ιπποδρομικός αγώνας επαναλήφθηκε τον επόμενο χρόνο, και η πρόσκαιρη γιορτή έγινε ετήσια παράδοση.

Ο χώρος του φεστιβάλ ονομάστηκε Theresienwiese, δηλαδή «Λιβάδι της Τερέζας», προς τιμήν της νύφης. Πάνω από 200 χρόνια αργότερα, το Oktoberfest εξακολουθεί να διοργανώνεται εκεί.

Οι ντόπιοι συνήθως συντομεύουν το όνομα σε «Wiesn», που είναι και το όνομα με το οποίο συχνά θα ακούσετε τους κατοίκους του Μονάχου να αποκαλούν το Oktoberfest.

Το πάρτι της μπύρας ήρθε αργότερα

Το 1811 προστέθηκε μια αγροτική έκθεση για να αναδείξει τη βαυαρική γεωργία. Το πρώτο καρουσέλ και οι κούνιες εμφανίστηκαν λίγα χρόνια αργότερα, το 1818, θέτοντας τα θεμέλια για το εκτεταμένο λούνα παρκ που συνοδεύει πλέον όλη αυτή την μπύρα.

Οι διάσημες τέντες μπύρας χρειάστηκαν πολύ περισσότερο χρόνο για να εμφανιστούν. Για μεγάλο μέρος του 19ου αιώνα, η μπύρα σερβίρονταν από σχετικά μικρά περίπτερα. Αυτά σταδιακά εξελίχθηκαν σε μεγαλύτερες αίθουσες και σκηνές, καθώς το πλήθος αυξανόταν και οι ζυθοποιίες εμπλέκονταν όλο και περισσότερο.

Στην αλλαγή του 20ού αιώνα, οι αίθουσες μπύρας είχαν γίνει καθοριστικό μέρος της εμπειρίας. Σήμερα, αποτελούν αναμφισβήτητα το καθοριστικό μέρος. Μερικές από τις μεγαλύτερες σκηνές του Oktoberfest μπορούν να φιλοξενήσουν χιλιάδες άτομα ταυτόχρονα, με τους σερβιτόρους να μεταφέρουν εκπληκτικό αριθμό κούπες μπύρας ενός λίτρου μέσα από το συνωστισμένο πλήθος.

Οι ιπποδρομίες που ξεκίνησαν το όλο εγχείρημα; Έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Η μπύρα του Oktoberfest δεν είναι ακριβώς αυτό που πιστεύουν πολλοί Αμερικανοί. Ακόμη και η μπύρα έχει αλλάξει. Για χρόνια, το Oktoberfest συνδέονταν στενά με τη Märzen, τη γερμανική λαγκέρ κεχριμπαρένιου χρώματος που παραδοσιακά παρασκευαζόταν τον Μάρτιο και αποθηκευόταν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Η σύγχρονη μπύρα του Oktoberfest είναι συνήθως η Festbier, μια πιο ανοιχτόχρωμη, δροσερή λάγκερ, σχεδιασμένη ώστε να πίνεται επικίνδυνα εύκολα.

Και μόνο και μόνο επειδή μια ζυθοποιία παράγει μια μπύρα «Oktoberfest» δεν σημαίνει ότι μπορεί να τη σερβίρει στο ίδιο το φεστιβάλ. Μόνο η μπύρα που παρασκευάζεται στο Μόναχο και πληροί τις απαιτήσεις του φεστιβάλ μπορεί να σερβιριστεί στο «Wiesn». Αυτό σημαίνει ότι μόνο έξι ζυθοποιεία του Μονάχου σερβίρουν την επίσημη μπύρα: Augustiner, Hacker-Pschorr, Hofbräu München, Löwenbräu, Paulaner και Spaten. Η μπύρα σερβίρεται σε «Maß», την παραδοσιακή κούπα ενός λίτρου.

Γιατί το Oktoberfest γίνεται κυρίως τον Σεπτέμβριο;

Μπορεί οι αρχικές εορταστικές εκδηλώσεις να γίνονταν τον Οκτώβριο, εξ ου και το όνομα, αλλά τελικά επιλέχθηκε ο Σεπτέμβριο; για έναν απλό λόγο: ο καιρός είναι γενικά καλύτερος.

Το 2026, το Oktoberfest του Μονάχου θα διαρκέσει από τις 19 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου.

Η ημέρα έναρξης φέρνει μία από τις πιο διάσημες παραδόσεις του Oktoberfest. Το μεσημέρι, ο δήμαρχος του Μονάχου ανοίγει το πρώτο βαρέλι μπύρας μέσα στη σκηνή Schottenhamel και αναγγέλλει «O’zapft is!», που ουσιαστικά σημαίνει «Ανοίχθηκε».

Μόνο τότε μπορεί η μπύρα να αρχίσει να ρέει σε όλο το φεστιβάλ.

Η παράδοση ξεκίνησε το 1950, όταν ο δήμαρχος του Μονάχου Τόμας Βίμερ άνοιξε μετά δυσκολίας το πρώτο βαρέλι. Χρειάστηκε 17 χτυπήματα για να ολοκληρώσει τη δουλειά.

Οι σύγχρονοι δήμαρχοι έχουν γίνει σημαντικά πιο αποτελεσματικοί, και ο αριθμός των χτυπημάτων που χρειάζονται για να ανοίξει το βαρέλι έχει εξελιχθεί σε ένα είδος αθλήματος της ημέρας έναρξης από μόνο του.

Οι φορές που ΔΕΝ έγινε το Oktoberfest

Για ένα φεστιβάλ με ιστορία πάνω από δύο αιώνες, το Oktoberfest έχει γνωρίσει αρκετές διακοπές. Πόλεμοι, οικονομικές κρίσεις και επιδημίες έχουν αναγκάσει επανειλημμένα το Μόναχο να ακυρώσει ή να τροποποιήσει τον εορτασμό.

Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος προκάλεσαν παρατεταμένες διακοπές. Σε ορισμένα δύσκολα έτη γύρω από τους πολέμους, το Μόναχο διοργάνωνε αντ’ αυτού μικρότερα φθινοπωρινά φεστιβάλ. Πιο πρόσφατα, η COVID-19 έβγαλε το Oktoberfest από το ημερολόγιο τόσο το 2020 όσο και το 2021. Η μπύρα άρχισε επιτέλους να ρέει ξανά το 2022. Η ιστορία του φεστιβάλ περιλαμβάνει επίσης τραγωδίες. Το 1980, μια βόμβα εξερράγη κοντά στην κύρια είσοδο του Oktoberfest, σκοτώνοντας 12 επισκέπτες και τον δράστη και τραυματίζοντας περισσότερους από 200 άλλους. Ένα μνημείο κοντά στον τόπο του συμβάντος τιμά τα θύματα.

Το Oktoberfest έγινε πολύ μεγαλύτερο από το Μόναχο

Κάπου στην πορεία, το Oktoberfest έπαψε να είναι απλώς μια εκδήλωση του Μονάχου και εξελίχθηκε σε ολόκληρη εποχή. Οι εορτασμοί εμφανίζονται πλέον παντού, από το Σινσινάτι μέχρι τη Βραζιλία. Οι ζυθοποιίες κυκλοφορούν εποχιακές μπύρες που φέρουν το όνομά του κάθε φθινόπωρο, ενώ τα μπαρ και τα εστιατόρια προσφέρουν πρέτσελ, λουκάνικα και κούπες μπύρας μόλις φτάσει ο Σεπτέμβριος.

Ωστόσο, η εκδοχή του Μονάχου παραμένει καθαρά βαυαρική. Το Oktoberfest είναι τεχνικά ένα «Volksfest», δηλαδή ένα λαϊκό πανηγύρι, που ξεκίνησε από έναν βασιλικό γάμο, έναν αγώνα ιπποδρομίας που έγινε ετήσια γιορτή και εξελίχθηκε στο πιο διάσημο φεστιβάλ μπύρας στον κόσμο και σε ένα τεράστιο υπαίθριο πάρτι που συνεχίζεται στις μέρες μας.