Τα απροσδόκητα οφέλη υγείας όσων πηγαίνουν να ψηφίσουν

Σύμφωνα με έρευνα που ήρθε στο προσκήνιο λόγω των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ της 3ης Νοεμβρίου 2026, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία Αμερικανοί που ψήφισαν σε προεδρικές εκλογές είχαν λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν μέσα στα επόμενα 15 χρόνια, σε σύγκριση με όσους δεν ψήφισαν.

Ωστόσο, τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι καθαυτή η πράξη της ψηφοφορίας βελτιώνει την υγεία.

Τι ανακάλυψαν οι ερευνητές σχετικά με την ψήφο και την μακροζωία;

Οι ερευνητές μελέτησαν συμμετέχοντες στη «Διαχρονική Μελέτη του Ουισκόνσιν», η οποία παρακολουθεί εθελοντές πολίτες από το 1957. Συνέκριναν επιβεβαιωμένα στοιχεία συμμετοχής στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2008 με επίσημα αρχεία θανάτων, εξετάζοντας τη θνησιμότητα σε βάθος 5, 10 και 15 ετών.

Στην μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2026, διαπιστώθηκε ότι, σε σύγκριση με όσους δεν ψήφισαν, όσοι άσκησαν το εκλογικό τους δικαίωμα, είχαν:

• 45% χαμηλότερες πιθανότητες θανάτου εντός 5ετίας
• 37% χαμηλότερες πιθανότητες εντός 10ετίας και
• 29% χαμηλότερες πιθανότητες εντός 15ετίας

Αυτές είναι σχετικές πιθανότητες, όχι απόλυτη πιθανότητα θανάτου, ούτε μέτρηση των επιπλέον ετών ζωής. Μια ξεχωριστή ανάλυση επιβίωσης εκτίμησε ότι, μεταξύ των ψηφοφόρων, ο κίνδυνος θνησιμότητας σε βάθος 15ετίας ήταν κατά 26% χαμηλότερος.

Τα πιο ολοκληρωμένα στατιστικά μοντέλα περιλάμβαναν 4.078 συμμετέχοντες και έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως:

• προηγούμενη κατάσταση υγείας
• κάπνισμα
• μορφωτικό επίπεδο
• οικονομικοί πόροι και
• άλλες μορφές κοινωνικής/πολιτικής δράσης

Η συσχέτιση παρέμεινε σταθερή ακόμη και μετά από αυτές τις προσαρμογές. Επιπλέον, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές ανάλογα με την πολιτική τοποθέτηση ή τους οικονομικούς πόρους των συμμετεχόντων.

Γιατί η συμμετοχή στις εκλογές πιθανώς συνδέεται με μια πιο υγιή γήρανση;

Η συμμετοχή στις εκλογές ενδέχεται να προσφέρει μια αίσθηση του «ανήκειν», σκοπό ζωής και την αίσθηση της προσωπικής παρέμβασης, δηλαδή την πεποίθηση ότι η «φωνή» του ατόμου έχει σημασία. Σε άλλες έρευνες, η κοινωνική δραστηριοποίηση και ο εθελοντισμός έχουν επίσης συνδεθεί με καλύτερη υγεία, γεγονός που καθιστά την πολιτική/κοινωνική συμμετοχή μια ενδιαφέρουσα πιθανή εξήγηση.

Ωστόσο, πρόκειται για υποθέσεις και όχι για μηχανισμούς που αποδείχθηκαν από τη συγκεκριμένη μελέτη. Οι ερευνητές δεν απέδειξαν ότι η ψήφος επέφερε αλλαγές στις κοινωνικές σχέσεις, στα επίπεδα άγχους ή στη βιολογική γήρανση των συμμετεχόντων. Ούτε έδειξαν ότι η συμμετοχή σε εκλογές βελτιώνει την υγεία όλων όσων συμμετέχουν.

Μήπως απλά οι πιο υγιείς άνθρωποι είναι πιο πιθανό να πάνε να ψηφίσουν;

Η μελέτη καταδεικνύει μια συσχέτιση, όχι σχέση αιτίας-αποτελέσματος.

Άτομα που είναι πιο υγιή, διαθέτουν ισχυρότερους κοινωνικούς δεσμούς ή έχουν πρόσβαση σε περισσότερους πόρους ενδέχεται να συμμετέχουν ευκολότερα στις εκλογικές διαδικασίες, ενώ παράλληλα μπορεί να απολαμβάνουν ήδη άλλα πλεονεκτήματα που ευνοούν την μακροζωία.

Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη πολλές μετρήσιμες διαφορές, ωστόσο η στατιστική προσαρμογή δεν μπορεί να αποκλείσει κάθε παράγοντα επιρροής, που δεν έχει μετρηθεί. Τα ευρήματα διέφεραν επίσης ανάλογα με την εκλογική αναμέτρηση: η συμμετοχή στις εκλογές του 2008 και του 2012 συνδέθηκε με χαμηλότερη θνησιμότητα σε αναλύσεις επιβίωσης, ενώ κάτι τέτοιο δεν παρατηρήθηκε για τις εκλογές του 2004.

Οι συμμετέχοντες ήταν στην πλειονότητά τους λευκοί μεγαλύτερης ηλικίας από το Ουισκόνσιν, πολλοί εκ των οποίων φοίτησαν στο λύκειο κατά τη δεκαετία του 1950. Οι εμπειρίες τους δεν μπορούν να θεωρηθούν αυτομάτως αντιπροσωπευτικές για νεότερους ψηφοφόρους ή για άτομα που ζουν στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες.

Συχνές Ερωτήσεις

Είχε μεγαλύτερη σημασία η δια ζώσης ψηφοφορία σε σχέση με την εξ αποστάσεως;

Δεν προέκυψε κάποια σαφής διαφορά. Και στις δύο ομάδες παρατηρήθηκε χαμηλότερη θνησιμότητα σε σύγκριση με όσους δεν ψήφισαν, γεγονός που υποδηλώνει ότι η μετάβαση σε εκλογικό τμήμα δεν ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για τη συσχέτιση που παρατηρήθηκε. Αυτό, πάντως, δεν αποδεικνύει ότι κάποια από τις δύο μεθόδους βελτιώνει την υγεία.

Σημαίνει η συμμετοχή σε περισσότερες εκλογικές αναμετρήσεις μεγαλύτερη διάρκεια ζωής;

Η έρευνα δεν τεκμηρίωσε σχέση «δόσης-απόκρισης» μεταξύ του αριθμού των εκλογικών αναμετρήσεων στις οποίες συμμετείχε κάποιος και της διάρκειας ζωής του. Οι αναλύσεις που αφορούν διαφορετικά εκλογικά έτη δεν μπορούν να αποδείξουν ότι η συχνότερη/τακτική συμμετοχή στις εκλογές επιφέρει σταδιακά μεγαλύτερα οφέλη.

Συμπέρασμα

Η μελέτη εγείρει μια ενδιαφέρουσα πιθανότητα: ότι η συμμετοχή στα κοινά και η υγιέστερη γήρανση ενδέχεται να συνδέονται. Ωστόσο, η συμμετοχή στις εκλογές δεν αποτελεί αποδεδειγμένη μέθοδο για την επίτευξη μακροζωίας: το ασφαλέστερο συμπέρασμα είναι ότι οι ψηφοφόροι μεγαλύτερης ηλικίας στη συγκεκριμένη ομάδα είχαν περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης, για λόγους που παραμένουν αδιευκρίνιστοι.