Τραβάνε τα μαλλιά τους οι γιατροί με νέα τάση ευεξίας στο TikTok: Κάποιοι κάνουν κλύσμα με καφέ

Τα κλύσματα με καφέ επανέρχονται περιοδικά στο προσκήνιο στις συζητήσεις περί… ευεξίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ως ένας υποτιθέμενος τρόπος «αποτοξίνωσης του σώματος, βελτίωσης της πέψης και ενίσχυσης της ενέργειας».

Ωστόσο, αυτή η εναλλακτική πρακτική, που υπάρχει εδώ και δεκαετίες, δεν παρουσιάζει αποδεδειγμένα οφέλη για την υγεία, ενώ έχει συνδεθεί με σοβαρές επιπλοκές.

Τι είναι το κλύσμα με καφέ και γιατί προσελκύει το ενδιαφέρον;

Το κλύσμα με καφέ περιλαμβάνει την εισαγωγή παρασκευασμένου καφέ στο ορθό και το παχύ έντερο, αντί για την κατανάλωσή του από το στόμα. Οι υποστηρικτές του ισχυρίζονται ότι η καφεΐνη και άλλες ουσίες που περιέχονται στον καφέ «διεγείρουν το ήπαρ, αποβάλλουν τις τοξίνες» ή προκαλούν έναν «ευεργετικό καθαρισμό του εντέρου».

Αν και τα σχετικά βίντεο στα social media συνέβαλαν στην αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος, η ιδέα προϋπήρχε του TikTok. Τα κλύσματα με καφέ συνδέθηκαν με τη «θεραπεία Gerson», η οποία αναπτύχθηκε από τον Γερμανό γιατρό Max Gerson κατά τις δεκαετίες του 1920 και 1930.

Το πρόγραμμά του συνδύαζε μια αυστηρή δίαιτα, συμπληρώματα και κλύσματα, ενώ αργότερα προωθήθηκε και ως μέθοδος αντιμετώπισης του καρκίνου. Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία, που να αποδεικνύουν, ότι αυτή η μέθοδος «θεραπεύει τον καρκίνο».

Μπορούν όντως τα κλύσματα καφέ να αποτοξινώσουν το ήπαρ ή το έντερο;

Όχι. Δεν υπάρχουν αξιόπιστα κλινικά δεδομένα, που να δείχνουν ότι απομακρύνουν τις τοξίνες ή βελτιώνουν την λειτουργία του ήπατος.

Το ήπαρ επεξεργάζεται διάφορες ουσίες, ενώ οι νεφροί αποβάλλουν τα άχρηστα προϊόντα μέσω των ούρων. Τα έντερα επίσης αποβάλλουν τα απόβλητα, χωρίς να χρειάζονται τακτικό «ξέπλυμα».

Οι ισχυρισμοί ότι η εισαγωγή καφέ από το ορθό διεγείρει κάποιους ειδικούς μηχανισμούς αποτοξίνωσης δεν υποστηρίζονται από πειστικές μελέτες σε ανθρώπους. Το γεγονός ότι προκαλείται κένωση μετά από ένα κλύσμα δεν σημαίνει ότι «έχουν απομακρυνθεί τοξίνες».

Η κατανάλωση καφέ από το στόμα είναι κάτι διαφορετικό: ο καφές διέρχεται από το πεπτικό σύστημα με τον φυσιολογικό τρόπο, και πλείστες έρευνες έχουν συνδέσει τη συνήθη κατανάλωση καφέ με συγκεκριμένα οφέλη για την υγεία. Τα ευρήματα αυτά δεν μπορούν να τεκμηριώσουν οφέλη ή την ασφάλεια της εισαγωγής καφέ στο ορθό.

Τι έχει δείξει η επιστημονική έρευνα σχετικά με τους κινδύνους;

Μια συστηματική ανασκόπηση του 2020 σχετικά με τα κλύσματα καφέ εντόπισε 9 δημοσιευμένες αναφορές περιστατικών με επιπλοκές μετά από τέτοια… αυτοχορήγηση καφέ. Οι 7 από αυτές αφορούσαν κολίτιδα, δηλαδή φλεγμονή του παχέος εντέρου. Οι υπόλοιπες αναφορές αφορούσαν σοβαρότερα περιστατικά.

Τα προβλήματα που αναφέρθηκαν περιλαμβάνουν:

• Πόνο, αίσθημα καύσου και αιμορραγία στην περιοχή του ορθού.
• Φλεγμονή ή τραυματισμό του ορθού και του παχέος εντέρου.
• Εγκαύματα από καυτό υγρό.
• Σοβαρές διαταραχές υγρών και ηλεκτρολυτών ή λοίμωξη.

Έχουν επίσης αναφερθεί θάνατοι σε σχέση με τη χρήση κλύσματος καφέ, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων που αφορούν σοβαρές διαταραχές ηλεκτρολυτών ή λοίμωξη.

Αυτές οι αναφορές καταδεικνύουν ότι είναι πιθανή σοβαρή βλάβη, όχι πόσο συχνά συμβαίνει. Οι αναφορές περιστατικών δεν μπορούν να καθορίσουν τα ποσοστά επιπλοκών, ούτε να προσδιορίσουν πόσο συνέβαλε κάθε παράγοντας σε έναν θάνατο.

Η ανασκόπηση δεν βρήκε κατάλληλες μελέτες που να αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα των αυτοχορηγούμενων κλυσμάτων καφέ. Η βιβλιογραφική αναζήτηση έφτασε ως τον Ιανουάριο του 2017, πράγμα που σημαίνει ότι δεν καλύπτει την επακόλουθη έρευνα.

Τι πρέπει να κάνετε αντί να δοκιμάσετε ένα κλύσμα καφέ;

Για τη δυσκοιλιότητα, η σταδιακή αύξηση των διαιτητικών ινών, η κατανάλωση αρκετών υγρών και η διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας είναι τα ασφαλή πρώτα βήματα. Ένας φαρμακοποιός ή γαστρεντερολόγος μπορεί να συστήσει κατάλληλα καθαρτικά εάν είναι απαραίτητο.

Μετά από ένα κλύσμα, ο σοβαρός κοιλιακός πόνος, η σημαντική αιμορραγία από το ορθό, η λιποθυμία και τυχόν πυρετός με επιδείνωση της ασθένειας χρήζουν επείγουσας ιατρικής αξιολόγησης. Σε τυχόν κατάρρευση ή σημάδια σοβαρής ασθένειας καλέστε τις Πρώτες Βοήθειες (166).

Η επίμονη δυσκοιλιότητα, το αίμα στα κόπρανα και η ανεξήγητη απώλεια βάρους χρειάζονται επίσης ιατρική αξιολόγηση αντί για επαναλαμβανόμενες προσπάθειες αυτοκαθαρισμού.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι τα ιατρικά συνιστώμενα κλύσματα τα ίδια με τα κλύσματα καφέ;

Όχι βέβαια. Οι κλινικοί γιατροί χρησιμοποιούν μερικές φορές συγκεκριμένα σκευάσματα κλύσματος για δυσκοιλιότητα ή για ιατρικές διαδικασίες. Τα συστατικά και οι ενδείξεις τους διαφέρουν. Η νόμιμη χρήση ορισμένων κλυσμάτων δεν «επικυρώνει» τα κλύσματα καφέ.

Είναι ασφαλέστερο να κάνω κλύσμα καφέ σε μια κλινική ευεξίας από το να το κάνω μόνος μου;

Όχι. Το περιβάλλον μιας κλινικής δεν αποδεικνύει ότι η θεραπεία είναι αποτελεσματική ή ασφαλής. Πιθανός ερεθισμός, τραυματισμός και άλλες επιπλοκές παραμένουν και δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να καθιερώνουν κάποιο ασφαλές σχήμα κλύσματος καφέ.

Συμπέρασμα

Τα κλύσματα καφέ έχουν αποκτήσει μια σύγχρονη εικόνα ευεξίας, αλλά οι ισχυρισμοί αποτοξίνωσης παραμένουν ανυπόστατοι. Με τεκμηριωμένους κινδύνους και χωρίς αποδεδειγμένο πλεονέκτημα έναντι της καθιερωμένης φροντίδας, δεν αποτελούν μια λογική οδό για καλύτερη υγεία του πεπτικού συστήματος.

Πηγές:

sciencefocus.com

healthline.com

nih.gov

cancerresearchuk.org

clevelandclinic.org