Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026

Η μουσικότητα γεννήθηκε πολύ νωρίτερα από όσο πιστεύαμε: Νέα έρευνα αποκαλύπτει τις ρίζες της ανθρώπινης μουσικής


Η μουσική είναι βαθιά ριζωμένη στις ανθρώπινες κοινωνίες, ξεπερνώντας πολιτιστικά και γλωσσικά εμπόδια. Διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε γιορτές, φεστιβάλ και κοινωνικές συγκεντρώσεις.

Ωστόσο, το ερώτημα πόσο βαθιά φτάνει αυτή η σύνδεση παραμένει αντικείμενο έρευνας, με νέα επιστημονική μελέτη να υποστηρίζει ότι η μουσικότητα ήταν ήδη παρούσα στους αρχαίους προγόνους μας Homo sapiens τουλάχιστον πριν από 135.000 χρόνια και πιθανότατα ακόμη νωρίτερα.

Οι απαρχές της μουσικότητας στην προϊστορία

Η μουσικότητα ορίζεται από τους ερευνητές ως το σύνολο των ικανοτήτων που απαιτούνται για την αντίληψη, την παραγωγή και την εκτίμηση της μουσικής. Τα στοιχεία από το αρχαιολογικό αρχείο περιλαμβάνουν ένα κοχύλι ηλικίας 17.000 ετών που μπορεί ακόμη να παράγει τρεις νότες, καθώς και οστέινα φλάουτα ηλικίας 12.000 ετών που μιμούνται τα καλέσματα αρπακτικών πτηνών.

Τα αρχαιότερα γνωστά οστέινα φλάουτα χρονολογούνται ακόμη πιο πίσω, περίπου 40.000 χρόνια πριν, ενώ αντικείμενα που μοιάζουν με φλάουτο και ανακαλύφθηκαν σε σπηλιά στη Σλοβενία έχουν αποδοθεί ακόμη και σε Νεάντερταλ, υποδεικνύοντας ότι οι Homo sapiens ίσως δεν ήταν το μοναδικό μουσικό ανθρώπινο είδος.


Φυσικά, η δημιουργία μουσικής δεν απαιτεί απαραιτήτως όργανα, καθώς το τραγούδι δεν αφήνει αποτυπώματα στα αρχαιολογικά ευρήματα. Υπάρχει μάλιστα η θεωρία της «musilanguage», η οποία υποθέτει ότι ένα μελωδικό σύστημα επικοινωνίας παρόμοιο με τη χορωδιακή μουσική μπορεί να προϋπήρξε της εμφάνισης τόσο της μουσικής όσο και της γλώσσας που γνωρίζουμε σήμερα.

Το γενετικό όριο των 135.000 ετών

Οι ερευνητές Oliver T. Bellman, Melina Witt και Marisa Hoeschele εξέτασαν αρχαιολογικά στοιχεία και γονιδιωματικά δεδομένα για να προσδιορίσουν το απώτερο χρονικό σημείο κατά το οποίο η μουσικότητα αναδύθηκε στους Homo sapiens.

Δεδομένου ότι η μουσική υπάρχει σε κάποια μορφή σχεδόν σε κάθε ανθρώπινο πολιτισμό, υποστηρίζουν ότι έπρεπε να είχε εμφανιστεί πριν από την πρώτη γενετική απόκλιση στην ιστορία του είδους μας, η οποία συνέβη πριν από 135.000 χρόνια και γέννησε τους πληθυσμούς Khoisan στη Νότια Αφρική. Παρόμοια επιχειρήματα έχουν διατυπωθεί και για την εμφάνιση της γλώσσας, εξηγώντας τις δομικές ομοιότητες στις χιλιάδες ανθρώπινες γλώσσες.

«Τα γονιδιωματικά δεδομένα καθορίζουν περίπου τα 135.000 χρόνια ως ελάχιστη ημερομηνία για τους σύγχρονους Homo sapiens, αλλά τα βασικά συστατικά της μουσικότητας και οι βιολογικές τους προϋποθέσεις μπορεί να είχαν ξεχωριστές εξελικτικές ιστορίες, να εξελίχθηκαν σταδιακά και να προϋπήρχαν ακόμη και του είδους μας», σημειώνουν οι ερευνητές.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ