Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, με ένα νέο κύμα αμερικανικών επιθέσεων που θα μπορούσε να διαρκέσει αρκετές ημέρες, πιθανότατα αμέσως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του The Atlantic η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να εξετάζει έναν συνδυασμό οικονομικής ασφυξίας και στρατιωτικής πίεσης, εκτιμώντας ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται κοντά στην κατάρρευση και ότι λίγα ακόμη ισχυρά πλήγματα θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και στην ανατροπή του καθεστώτος.
Σύμφωνα με αξιωματούχους που μίλησαν για το θέμα, οι πιθανοί στόχοι περιλαμβάνουν το οπλοστάσιο πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών του Ιράν, καθώς και ενεργειακές υποδομές και πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ένας εξωτερικός σύμβουλος δήλωσε ότι «η οικονομική πίεση αποδίδει και πιστεύουμε ότι το Ιράν πλησιάζει στο όριο», προσθέτοντας ότι τα νέα πλήγματα «θα το ωθούσαν πέρα από αυτό».
Οι δύο εισηγήσεις που δέχεται ο Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου
Το τελευταίο διάστημα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δεχθεί εισηγήσεις από δύο έμπιστους συνομιλητές του, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι υπάρχει ένας γρήγορος δρόμος για τον τερματισμό του πολέμου. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, εκτιμά ότι το Ιράν βρίσκεται στα πρόθυρα οικονομικής κατάρρευσης και ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τις κυρώσεις, θα αναγκάσει την Τεχεράνη να υποχωρήσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει προτείνει στον Τραμπ, σε σειρά τηλεφωνικών επικοινωνιών, μια διαφορετική προσέγγιση: έναν ακόμη γύρο καταστροφικών αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων με στόχο την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος. Η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται πλέον να εξετάζει τον συνδυασμό των δύο στρατηγικών, ποντάροντας στην επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης του Ιράν και στην πιθανότητα τα νέα στρατιωτικά πλήγματα να προκαλέσουν πολιτικές ανατροπές.
Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει ότι μια τέτοια εκτίμηση ενδέχεται να αποδειχθεί υπερβολικά αισιόδοξη. Η οικονομική πίεση έχει αποδυναμώσει σημαντικά το Ιράν, αλλά η διαπραγματευτική του στάση έχει ελάχιστα μεταβληθεί. Ο Τραμπ έχει θεωρήσει και στο παρελθόν ότι η χώρα βρισκόταν στα πρόθυρα της οικονομικής καταστροφής ή είχε ήδη φτάσει σε αυτό το σημείο, για να διαπιστώσει στη συνέχεια ότι είχε υπολογίσει λανθασμένα τις εξελίξεις.
Επιπλέον, η επανέναρξη των επιθέσεων θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια ευρύτερη περιφερειακή κλιμάκωση, χωρίς να φέρει το ιρανικό καθεστώς πιο κοντά στην παράδοση. Εάν το αμερικανικό σχέδιο δεν καταφέρει να κάμψει την αντίσταση της Τεχεράνης, υπάρχει το ενδεχόμενο η ιρανική ηγεσία να εμφανιστεί ακόμη λιγότερο πρόθυμη να προχωρήσει σε παραχωρήσεις.
Η προειδοποίηση από την Τεχεράνη και ο κίνδυνος κλιμάκωσης
Μιλώντας νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στο Μουσείο Ιεράς Άμυνας της Τεχεράνης, ο ταξίαρχος Χοσεΐν Μοχεμπί, εκπρόσωπος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, αναφέρθηκε σε επτά σημαντικά καλώδια οπτικών ινών που βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια των Στενών του Ορμούζ, χαρακτηρίζοντάς τα πιθανούς «νέους στόχους». Παράλληλα, προανήγγειλε ότι ενδεχόμενες μελλοντικές επιθέσεις θα περιλαμβάνουν «νέα όπλα».
Ο Ντάνι Σιτρίνοβιτς, πρώην αξιωματικός των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών με ειδίκευση στο Ιράν, δήλωσε ότι ο Τραμπ αναζητά απεγνωσμένα μια διέξοδο από τη δύσκολη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει. «Ο Τραμπ είναι απελπισμένος να βρει κάποιες επιλογές για να τον βγάλουν από αυτή την προβληματική κατάσταση», ανέφερε, προσθέτοντας: «Αλλά δεν μπορείς να σχεδιάσεις έναν πόλεμο τριών ημερών, επειδή δεν πρόκειται για μονομερή απόφαση. Δεν μπορείς να ελέγξεις τον τρόπο με τον οποίο θα απαντήσει το Ιράν».
Παρά τους κινδύνους, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται αποφασισμένος να κινηθεί προς κάποια κατεύθυνση. «Κάτι, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, θα συμβεί αρκετά σύντομα», δήλωσε χθες σε δημοσιογράφο, πριν επιβιβαστεί στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One.
Η πολιτική πίεση πριν από τις εκλογές στις ΗΠΑ
Ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Τραμπ εξετάζει την επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων είναι η αυξανόμενη ανυπομονησία του, καθώς η στρατηγική της οικονομικής ασφυξίας δεν έχει αποδώσει με την ταχύτητα που περίμενε. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και ακόμη ένα πρόσωπο που γνωρίζει τις σχετικές συνομιλίες, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του θέματος, ο πρόεδρος ήλπιζε αρχικά ότι το Ιράν θα επέστρεφε ζητώντας διαπραγματεύσεις πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Αυτό δεν έχει συμβεί, ενώ οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψηλές, διαμορφώνοντας ένα ιδιαίτερα δυσμενές πολιτικό περιβάλλον για τους Ρεπουμπλικανούς. Ο Τραμπ έχει περιορίσει ορισμένες από τις ακραίες απειλητικές δηλώσεις του προς την Τεχεράνη, ωστόσο η δυσαρέσκειά του εκδηλώνεται κατά διαστήματα, συχνά μέσα από αναρτήσεις αργά τη νύχτα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εξετάσει και το ενδεχόμενο επανέναρξης των εχθροπραξιών πριν από την ημέρα των εκλογών, έπειτα από πιέσεις κύκλων στην Ουάσιγκτον που θεωρούν ότι μια επίδειξη ισχύος θα του επέτρεπε να παρουσιάσει μια αιφνιδιαστική νίκη τον Οκτώβριο. Παράλληλα, ο Νετανιάχου έχει υποστηρίξει την πραγματοποίηση νέου γύρου επιθέσεων πριν από τις ισραηλινές εκλογές της επόμενης εβδομάδας, όπως επιβεβαίωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Μέχρι στιγμής, ο Τραμπ δεν έχει εγκρίνει επίθεση πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Όταν δημοσιεύτηκαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα πληροφορίες για το ενδεχόμενο μιας τέτοιας κίνησης, οι αντιδράσεις στο παρασκήνιο από στελέχη των Ρεπουμπλικανών ήταν τόσο έντονες, ώστε ο πρόεδρος αναγκάστηκε να δηλώσει μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι δεν θα εξαπολύσει νέα επίθεση πριν από την εκλογική αναμέτρηση.
Χωρίς οριστική απόφαση για τα νέα αμερικανικά πλήγματα
Αμερικανοί αξιωματούχοι υπογραμμίζουν ότι δεν έχει ληφθεί απόφαση για το εάν θα επαναληφθούν οι επιθέσεις μετά τις εκλογές, παρά τα δημόσια σημάδια προετοιμασίας. Ορισμένοι εκτιμούν ότι η αβεβαιότητα σχετικά με το τι θα πράξουν οι ΗΠΑ και το πότε θα κινηθούν μπορεί να διατηρήσει την Τεχεράνη σε κατάσταση επιφυλακής.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, ταξίδεψε στο Ισραήλ και συναντήθηκε με τον Νετανιάχου για να συζητήσουν το ζήτημα του Ιράν. Παράλληλα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε χθες ότι απομακρύνει από τη Σαουδική Αραβία το μη απαραίτητο προσωπικό του, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους, εξαιτίας της κλιμάκωσης των επιθέσεων από τους αντάρτες Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν.
Παραμένουν επίσης σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο τα αποθέματα πυρομαχικών του Πενταγώνου επαρκούν για την υπεράσπιση των αμερικανικών συμφερόντων στη Μέση Ανατολή. Τα αποθέματα αυτά είχαν μειωθεί επικίνδυνα όταν η σύγκρουση βρισκόταν στο αποκορύφωμά της.
Ακόμη και η προοπτική επανέναρξης των εχθροπραξιών έχει προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές. Σήμερα, η τιμή του πετρελαίου σημείωσε απότομη άνοδο και το χρηματιστήριο υποχώρησε, καθώς κυκλοφόρησαν πληροφορίες για πιθανή επιστροφή στον πόλεμο και το Ιράν επιτέθηκε σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ. Ο Λευκός Οίκος δεν είχε απαντήσει άμεσα σε αιτήματα για σχολιασμό, ενώ η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, η οποία ηγείται των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, αρνήθηκε να προβεί σε σχόλια.
Ο οικονομικός αποκλεισμός και οι κυρώσεις κατά του Ιράν
Ο δαπανηρός αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός, ο οποίος έχει ουσιαστικά σταματήσει τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, σε συνδυασμό με τις κυρώσεις και τις ζημιές που προκάλεσαν οι αμερικανικές επιθέσεις, έχει επιβαρύνει σοβαρά την οικονομία του Ιράν. Ο πληθωρισμός αυξάνεται με ταχύ ρυθμό, τα αγαθά βρίσκονται σε έλλειψη και η αξία του ριάλ έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, δυσκολεύοντας τους Ιρανούς να καλύψουν ακόμη και βασικές ανάγκες.
Την προηγούμενη εβδομάδα, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, δήλωσε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός είχε εμποδίσει το Ιράν να εξαγάγει αργό πετρέλαιο αξίας τουλάχιστον 25 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει προβλέψει ότι η ιρανική οικονομία θα συρρικνωθεί σημαντικά το 2026.
Παρά τις δυσκολίες, η Τεχεράνη προσπαθεί να περιορίσει τις συνέπειες με μέτρα όπως οι έλεγχοι στις τιμές και η διατήρηση των απαραίτητων εισαγωγών. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα μιας άμεσης οικονομικής κατάρρευσης.
Το καλοκαίρι, ο Μπέσεντ είχε προαναγγείλει «οικονομική βία» που θα οδηγούσε στην υποχώρηση του Ιράν. Χθες, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε νέες κυρώσεις κατά ναυτιλιακών δικτύων και μεσαζόντων που, όπως ανέφερε, «συμβάλλουν έμμεσα στην ικανότητα της Τεχεράνης να παράγει έσοδα για τη χρηματοδότηση του στρατού της, των όπλων και των πυρηνικών προγραμμάτων της».
Σε συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της G20 τον Αύγουστο, ο Μπέσεντ είχε δηλώσει σε δημοσιογράφους: «Πιστεύω ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί μέσα σε εβδομάδες ή μήνες και δεν χρειάζεται να καταρρεύσει η οικονομία. Αρκεί το καθεστώς να συνέλθει». Ωστόσο, η εκτίμηση ότι η ιρανική ηγεσία θα υποχωρήσει σύντομα παραβλέπει την ιστορική εμπειρία. Οι σκληροπυρηνικοί κύκλοι της Τεχεράνης έχουν συνηθίσει επί δεκαετίες να διαχειρίζονται τις συνέπειες της οικονομικής και κοινωνικής δυστυχίας του πληθυσμού, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν συνθηκολογήσει.
Ο ρόλος του Νετανιάχου και το πολιτικό μέλλον των δύο ηγετών
Ο Νετανιάχου έχει επανειλημμένα προτρέψει τον Τραμπ να εξαπολύσει νέες επιθέσεις πριν από τις εκλογές στο Ισραήλ την Τρίτη και την ψηφοφορία στις ΗΠΑ μία εβδομάδα αργότερα. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εκφράσει τη στήριξή του στην προσπάθεια του Ισραηλινού πρωθυπουργού να επανεκλεγεί.
Σύμφωνα με ισραηλινό τηλεοπτικό σταθμό, ο Νετανιάχου επιδίωκε την πραγματοποίηση νέου γύρου επιθέσεων πριν από τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις. Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού φέρεται να διέψευσε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.
Σε κάθε περίπτωση, η έκβαση του πολέμου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το πολιτικό μέλλον τόσο του Νετανιάχου όσο και του Τραμπ. Ωστόσο, το πώς και το πότε θα τερματιστεί η σύγκρουση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις αποφάσεις των δύο ηγετών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ