Προϊστορικό «καλαμάρι» 160 εκατ. ετών βρέθηκε στο Γουαϊόμινγκ: Το ασυνήθιστα παχύ απολίθωμα που εξέπληξε τους επιστήμονες

Ένα ασυνήθιστο κεφαλόποδο που ζούσε στις θάλασσες πριν από περίπου 160 εκατομμύρια χρόνια ήρθε στο επίκεντρο μιας νέας επιστημονικής μελέτης. Ερευνητές από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νέα Ζηλανδία μελέτησαν δύο σπάνια απολιθώματα από το Γουαϊόμινγκ και περιέγραψαν ένα νέο είδος βελεμνίτη, το οποίο ξεχωρίζει για το ιδιαίτερα παχύ εσωτερικό του σκελετικό τμήμα.

Το είδος ονομάστηκε Wyoteuthis linsterorum και η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Papers in Palaeontology. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα απολιθώματα ανήκουν σε μια σπάνια εξελικτική γραμμή, της οποίας τα περισσότερα γνωστά μέλη είχαν εξαφανιστεί πολύ νωρίτερα.

Πώς μελέτησαν τα απολιθώματα

Παρότι σε δημοσιεύματα περιγράφεται ως ένα είδος προϊστορικού καλαμαριού, το Wyoteuthis linsterorum ήταν βελεμνίτης, ένα εξαφανισμένο θαλάσσιο κεφαλόποδο συγγενικό με τα σημερινά καλαμάρια και τα χταπόδια. Οι βελεμνίτες διέθεταν ένα χαρακτηριστικό συμπαγές, εσωτερικό σκελετικό τμήμα, γνωστό ως ρόστρο. Στο νέο είδος, αυτό το τμήμα είχε ασυνήθιστα μεγάλο πάχος, με διάμετρο που έφτανε περίπου τα 6 εκατοστά στο πρόσθιο άκρο, ενώ σε συγκεκριμένες μετρήσεις έφτανε τα 6,5-7 εκατοστά.

Αυτή η ανατομική ιδιαιτερότητα οδήγησε τους ερευνητές να το χαρακτηρίσουν ένα από τα πιο ογκώδη γνωστά μέλη της συγκεκριμένης ομάδας. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ήταν και το μεγαλύτερο καλαμάρι που έζησε ποτέ, καθώς η μελέτη αφορά το πάχος του απολιθωμένου σκελετικού τμήματος και όχι το συνολικό μέγεθος όλων των κεφαλόποδων.

Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε αξονική τομογραφία (CT) για να εξετάσει την εσωτερική δομή των απολιθωμάτων. Η τεχνική αυτή επέτρεψε στους επιστήμονες να μελετήσουν χαρακτηριστικά που δεν είναι ορατά μόνο από την εξωτερική επιφάνεια. Με βάση το σχήμα και τα επιμέρους ανατομικά γνωρίσματα, οι ερευνητές κατέταξαν το νέο είδος στην οικογένεια Megateuthididae. Τα περισσότερα γνωστά μέλη αυτής της οικογένειας έζησαν κατά την Ιουρασική περίοδο, αλλά οι περισσότερες εξελικτικές γραμμές της είχαν εξαφανιστεί πολύ πριν από την εποχή στην οποία χρονολογούνται τα συγκεκριμένα δείγματα. Η παρουσία του Wyoteuthis linsterorum σε νεότερα γεωλογικά στρώματα αποτελεί, επομένως, ένα σπάνιο εύρημα που βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα την εξέλιξη των αρχαίων κεφαλόποδων.

Δύο σπάνια ευρήματα από το Γουαϊόμινγκ

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το ζώο μπορούσε να φτάσει σε μήκος περίπου 35-45 εκατοστών, χωρίς να υπολογίζονται τα πλοκάμια του. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση που βασίζεται στις αναλογίες άλλων συγγενικών οργανισμών, καθώς τα απολιθώματα δεν διατηρούν ολόκληρο το σώμα του. Η μελέτη επισημαίνει ότι το μεγάλο πάχος του ρόστρου, το σκληρό, επιμήκες τμήμα του εσωτερικού σκελετού του, δεν σημαίνει απαραίτητα πως το ζώο είχε και μεγαλύτερο συνολικό σώμα από άλλα είδη βελεμνιτών. Οι επιστήμονες αναφέρουν ως πιθανή εξήγηση για την ιδιαιτερότητα του είδους την εξειδίκευσή του σε συγκεκριμένες οικολογικές συνθήκες. Εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο το μέγεθος και η κατασκευή του να του έδιναν πλεονέκτημα στην αναζήτηση τροφής, χωρίς αυτό να έχει αποδειχθεί οριστικά.

Η επιστημονική περιγραφή βασίζεται σε δύο απολιθώματα από τον σχηματισμό Sundance του Γουαϊόμινγκ, τα οποία χρονολογούνται στην Ύστερη Ιουρασική περίοδο. Το ένα ανακαλύφθηκε από τον Cliff Linster, ο οποίος το δώρισε για επιστημονική μελέτη. Το όνομα του είδους τιμά τον ίδιο και την οικογένειά του. Το δεύτερο δείγμα είχε αναφερθεί σε παλαιότερη επιστημονική εργασία του 2013 ως ένα μεγάλο απολίθωμα κεφαλόποδου, πριν εξεταστεί εκ νέου στο πλαίσιο της νεότερης έρευνας. Μέχρι σήμερα, τα δύο αυτά δείγματα αποτελούν τα μοναδικά γνωστά απολιθώματα του συγκεκριμένου είδους. Και τα δύο εκτίθενται στο Wyoming Dinosaur Center, στο Θέρμοπολις των ΗΠΑ.