Ένας Ουκρανός στρατιώτης κατάφερε να επιβιώσει επί 491 ημέρες σε μια από τις πιο επικίνδυνες ζώνες του μετώπου, στην ανατολική Ουκρανία, παρά τις σοβαρές πληγές, το ακραίο ψύχος, την έλλειψη τροφίμων και τη συνεχή απειλή των ρωσικών drones.
Ο 49χρονος Κοστιαντίν Βλασένκο έφτασε στο σημείο να ακρωτηριάσει μόνος του το δεξί του πόδι με ένα μαχαίρι, ενώ το αριστερό είχε ήδη σαπίσει και αποκολληθεί εξαιτίας των κρυοπαγημάτων. Η περιπέτειά του ολοκληρώθηκε με μια πρωτοφανή επιχείρηση διάσωσης, καθώς έγινε ο πρώτος στρατιώτης στην ιστορία του πολέμου που απομακρύνθηκε από το πεδίο της μάχης με εναέριο drone.
Ο Βλασένκο, γνωστός με το διακριτικό κλήσης «Κόστια», νοσηλεύεται πλέον και αναρρώνει, έχοντας αφηγηθεί την απίστευτη ιστορία του στον Ουκρανό δημοσιογράφο Γιούρι Μπουτούσοφ. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης φορούσε καπέλο της εταιρείας Gurzuf Defense, η οποία κατασκεύασε το drone που τον μετέφερε σε ασφαλές σημείο. «Δεν έχω λόγια… Ένα θαύμα. Είναι θαύμα», δήλωσε περιγράφοντας τη διάσωσή του έπειτα από 491 ημέρες στην πρώτη γραμμή.
Από οδηγός φορτηγού, στρατιώτης στην πρώτη γραμμή του πολέμου
Ο Βλασένκο κατάγεται από το Κρίβι Ριχ, τη γενέτειρα του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, εργαζόταν ως οδηγός φορτηγού σε λατομείο. Τότε αποφάσισε να παρουσιαστεί στο στρατολογικό γραφείο, απαιτώντας να καταταγεί στον στρατό. Στη συνέχεια υπηρέτησε στο 2ο Τάγμα της 30ής Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας της Ουκρανίας.
Η αποστολή που τον οδήγησε στην απομόνωση ξεκίνησε όταν διατάχθηκε να απομακρύνει έναν τραυματισμένο συμπολεμιστή του και να πάρει τη θέση του σε έναν τσιμεντένιο σωλήνα αποστράγγισης στην περιοχή του Χαρκόβου. Ο προηγούμενος στρατιώτης είχε πατήσει νάρκη τύπου «πέταλο» στις 2 Ιουνίου του περασμένου έτους, χάνοντας τα δάχτυλα και το ένα του πόδι, όταν είχε βγει από τον σωλήνα για να συγκεντρώσει προμήθειες.
Αφού τον απομάκρυνε από τη θέση, ο Βλασένκο παρέμεινε εκεί μαζί με έναν ακόμη στρατιώτη, γνωστό με το διακριτικό «Μπάσκι». Στο μέσο του σωλήνα είχαν ανοίξει μια τρύπα που οδηγούσε σε υπόγειο καταφύγιο. Οι δύο άνδρες εναλλάσσονταν, με τον έναν να κρύβεται στο καταφύγιο και τον άλλον να παραμένει στον σωλήνα, επιτηρώντας την περιοχή.
Κανονικά, οι δύο στρατιώτες θα έπρεπε να αντικατασταθούν έπειτα από δύο μήνες. Ωστόσο, ο μεγάλος αριθμός ρωσικών drones επιτήρησης τύπου Mavic καθιστούσε αδύνατη την απομάκρυνσή τους. «Είχαν τόσα πολλά Mavic, που ο ουρανός ήταν βρόμικος. Αν δεν το έβλεπες εσύ, σε έβλεπε εκείνο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Βλασένκο.
Μια προσπάθεια αντικατάστασής τους απέτυχε, ενώ ούτε άλλοι στρατιώτες κατάφεραν να προσεγγίσουν τη θέση για να περισυλλέξουν τα σώματα όσων είχαν χάσει τη ζωή τους. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο ίδιος ζήτησε από τους διοικητές του να μην επιχειρήσουν να τον απομακρύνουν, καθώς δεν ήθελε να θέσει σε κίνδυνο περισσότερους ανθρώπους. «Είπα ότι δεν υπήρχε λόγος να έρθουν για μένα. Καλύτερα να πεθάνω μόνος μου παρά να πεθάνουν περισσότεροι άνθρωποι», εξήγησε.
Η πλημμύρα στον σωλήνα και ο θάνατος του συμπολεμιστή του
Ύστερα από οκτώ μήνες μέσα στον τσιμεντένιο σωλήνα, οι δύο στρατιώτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το καταφύγιό τους στις 14 Φεβρουαρίου του τρέχοντος έτους, όταν αυτό πλημμύρισε. Η έξοδός τους έγινε μέσα σε συνθήκες έντονου ψύχους, ενώ ήταν ήδη εξαντλημένοι από την παρατεταμένη παραμονή τους στην απομόνωση.
«Βγήκαμε έρποντας και ήμασταν ήδη μούσκεμα καθώς προχωρούσαμε. Και, παρεμπιπτόντως, τότε επέστρεψε και ένας ισχυρός παγετός», είπε ο Βλασένκο. Οι δύο άνδρες κατευθύνθηκαν προς ένα εγκαταλελειμμένο σχολείο, χωρίς να εντοπιστούν από τα drones, και ενημέρωσαν μέσω ασυρμάτου για τη θέση τους. Ουκρανικά drones τούς έριξαν στεγνά ρούχα, όμως τα ρωσικά αναγνωριστικά αεροσκάφη εντόπισαν τις παραδόσεις και ακολούθησαν επιθέσεις με πυρομαχικά.
Ο Βλασένκο τραυματίστηκε στο πόδι, το οποίο είχε ήδη υποστεί σοβαρά κρυοπαγήματα, με αποτέλεσμα να μην αισθανθεί καν το πλήγμα. Το αριστερό του πόδι είχε ουσιαστικά διαλυθεί, ενώ μπορούσε ακόμη να στηρίζεται στο δεξί. Αργότερα, όταν οι Ουκρανοί έριξαν τρόφιμα στην περιοχή, τραυμάτισε και το δεξί του πόδι καθώς προσπαθούσε να τα συλλέξει, με συνέπεια να δυσκολεύεται πλέον ακόμη περισσότερο να κινηθεί.
Η πείνα ανάγκασε τον «Μπάσκι» να βγει από το καταφύγιο για να πάρει τις προμήθειες. Τότε, όμως, ένα εχθρικό drone τον εντόπισε και του επιτέθηκε. Ο Βλασένκο κατάφερε να φτάσει κοντά του, αλλά, επειδή δεν είχε φακό, δεν μπορούσε να διακρίνει τη σοβαρότητα των τραυμάτων του μέσα στο σκοτάδι. Άκουγε τον συμπολεμιστή του να βογκάει όλη τη νύχτα, χωρίς να μπορεί να τον βοηθήσει.
«Μόνο βογκούσε: “Ωχ… αχ…”. Δεν μπορούσε να πει κάτι άλλο. Τον τράβηξα όσο πιο κοντά μου μπορούσα. Μετά σώπασε», περιέγραψε. Το πρωί διαπίστωσε ότι ο φίλος του είχε πεθάνει, ανήμερα των 50ών γενεθλίων του. «Δεν πρόλαβε να τα γιορτάσει. Ο Θεός τού έδωσε ένα δώρο και του το πήρε. Έμεινα μόνος στις 16 Φεβρουαρίου. Όταν άρχισε να ξημερώνει, τον σκέπασα», είπε.
Η άρνηση να παραδοθεί στους Ρώσους και η έκρηξη που παραλίγο να τον σκοτώσει
Συνειδητοποιώντας ότι η θέση του είχε αποκαλυφθεί, ο Βλασένκο στηρίχθηκε στο τραυματισμένο πόδι του, πήρε το όπλο και όσες προμήθειες μπορούσε να μεταφέρει και ξεκίνησε να απομακρύνεται. Τότε άκουσε μια έκρηξη κοντά του. Όπως διαπίστωσε αργότερα, επρόκειτο για προειδοποίηση, καθώς λίγο μετά οι Ρώσοι έριξαν στην περιοχή ένα μεγάφωνο ή κάποια παρόμοια συσκευή, από την οποία ακουγόταν ηχογραφημένο μήνυμα που τον καλούσε να παραδοθεί.
«Αδελφέ, ξέρουμε ότι είσαι εδώ. Πίστεψέ με, οι σύντροφοί σου δεν θα σε σώσουν. Άκουσες την έκρηξη. Η επόμενη μπορεί να έχει στόχο εσένα. Δεν θέλουμε να σε σκοτώσουμε», ανέφερε το μήνυμα. Οι Ρώσοι τού ζητούσαν να αφήσει ένα κουτί ή ένα μπουκάλι στο περβάζι του παραθύρου, ώστε να καταλάβουν ότι ήταν έτοιμος να παραδοθεί. Στη συνέχεια, ένα λευκό φως από drone θα τον καθοδηγούσε προς την αιχμαλωσία, την ανταλλαγή κρατουμένων και τελικά την επιστροφή στο σπίτι του.
Ο Ουκρανός στρατιώτης, ωστόσο, δεν δίστασε να απορρίψει την πρόταση. Απάντησε με την περίφημη φράση που είχαν χρησιμοποιήσει οι υπερασπιστές του Φιδονησίου στην αρχή της ρωσικής εισβολής: «Ρωσικό πολεμικό πλοίο, άντε γ…». Μάλιστα, σχολίασε με χιούμορ ότι ήταν κρίμα που οι Ρώσοι δεν μπορούσαν να τον ακούσουν, καθώς το μεγάφωνο πιθανότατα δεν διέθετε μικρόφωνο.
Ενημέρωσε μέσω ασυρμάτου τους διοικητές του, οι οποίοι έστειλαν drones για να καταστρέψουν τη συσκευή, χωρίς όμως να καταφέρουν να την εντοπίσουν. Περίπου 20 λεπτά αργότερα, εμφανίστηκε ένα μεγάλο ρωσικό βομβαρδιστικό drone.
Ο Βλασένκο κουλουριάστηκε στο πλάι, έσφιξε τα δόντια του και περίμενε την επίθεση. Η έκρηξη που ακολούθησε ήταν τόσο ισχυρή, ώστε πίστεψε ότι είχε πεθάνει. «Άνοιξα τα μάτια μου και ήταν ακόμη σκοτάδι. Αναρωτήθηκα αν μπορούσα να δω. Όμως, το γεγονός ότι ένιωθα κόκκους ανάμεσα στα δόντια μου σήμαινε ότι ήμουν ζωντανός», ανέφερε. Παρά την έκρηξη, το μεγάφωνο εξακολουθούσε να παίζει.
Μέσα στα ερείπια εντόπισε μια μαντεμένια σόμπα με ένα μικρό άνοιγμα και κατάφερε να συρθεί στο εσωτερικό της. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, το drone έριξε ένα δεύτερο τεράστιο πυρομαχικό. Τα συντρίμμια άρχισαν να καταρρέουν πάνω του, ωστόσο και πάλι αντιλήφθηκε ότι παρέμενε ζωντανός, όταν ένιωσε ξανά κόκκους ανάμεσα στα δόντια του.
Οκτώ μήνες μέσα σε μια σόμπα, με τρόφιμα και φάρμακα από drones
Η μαντεμένια σόμπα έγινε το καταφύγιο του Βλασένκο για τους επόμενους οκτώ μήνες. Οι συμπολεμιστές του συνέχισαν να του στέλνουν τρόφιμα και φάρμακα με drones στα ερείπια του σχολείου. Εκείνος έβγαινε από τη σόμπα για να συλλέξει τις προμήθειες και στη συνέχεια επέστρεφε στο εσωτερικό της, προσπαθώντας να προστατευθεί από τις επιθέσεις.
Παρά την κατάστασή του, συνέχισε να εκτελεί καθήκοντα επιτήρησης, ενημερώνοντας τους διοικητές του για όσα μπορούσε να δει και να ακούσει σχετικά με τις κινήσεις του εχθρού. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του εκεί, παρατήρησε ότι το ανθρώπινο σώμα έχει την ικανότητα να αποβάλλει ξένα αντικείμενα. «Άρχισαν να βγαίνουν από πάνω μου κομμάτια από θραύσματα», είπε.
Μέχρι τον Απρίλιο, όμως, το αριστερό του πόδι είχε νεκρωθεί. Ο συνδυασμός των σοβαρών κρυοπαγημάτων και της ανεπαρκούς κυκλοφορίας του αίματος οδήγησε στην αποσύνθεση των ιστών, με αποτέλεσμα το πόδι να αποκολληθεί από μόνο του. Τον επόμενο μήνα, το δεξί πόδι, το οποίο είχε τραυματίσει όταν προσπάθησε να συλλέξει προμήθειες, άρχισε να μουδιάζει εντελώς και να κρέμεται.
«Το κάτω μέρος του ποδιού απλώς κρεμόταν. Όσο πιο συχνά έβγαινα έρποντας για να πάρω προμήθειες, τόσο περισσότερο τραβιόταν πάνω στο οστό. Το δέρμα ξεφλούδιζε», περιέγραψε. Τότε συνειδητοποίησε ότι έπρεπε να το ακρωτηριάσει, καθώς διαφορετικά η καταστροφή των ιστών θα έφτανε μέχρι το γόνατο και θα συνέχιζε να το σέρνει πίσω του.
Αποφάσισε, λοιπόν, να προχωρήσει μόνος του στον ακρωτηριασμό. «Ήξερα ότι δεν μπορούσε πλέον να σωθεί. Ήθελα να κρατήσω τουλάχιστον το ένα πόδι, αλλά δεν έγινε, οπότε δεν έγινε», είπε. Περιγράφοντας τη στιγμή, ανέφερε ότι ακούμπησε το πόδι του πάνω σε ένα τούβλο, πήρε ένα μαχαίρι και έκοψε τον ιστό που είχε απομείνει. «Τα δάκρυα έτρεχαν, αλλά έπρεπε να κόψω. Έτσι, έκοψα», δήλωσε. Το αριστερό πόδι, το οποίο είχε τραυματιστεί νωρίτερα, είχε ήδη αποκολληθεί εξαιτίας της αποσύνθεσης.
Καθώς ο καιρός άρχισε να ζεσταίνει, θυμάται ότι έβλεπε εκατοντάδες μεγάλες πεταλούδες με πορτοκαλί και μαύρα χρώματα να πετούν στο σημείο όπου βρίσκονταν τα ακρωτηριασμένα πόδια του.
Η μοναξιά, οι αναφορές μέσω ασυρμάτου και το δέμα της συζύγου του
Για μήνες, η μοναδική επαφή του με άλλους ανθρώπους ήταν ο ασύρματος. Στις επικοινωνίες τους, οι στρατιώτες που βρίσκονταν σε άλλα παρατηρητήρια χρησιμοποιούσαν τον κωδικό «450», ο οποίος σήμαινε ότι όλα ήταν ήσυχα. Για τον Βλασένκο, ακόμη και αυτές οι σύντομες αναφορές αποτελούσαν μια υπενθύμιση ότι δεν είχε μείνει εντελώς μόνος.
«Όταν άκουγα τους άνδρες στα άλλα παρατηρητήρια να αναφέρουν “450, 450”, σκεφτόμουν: “Είμαι ακόμη με κάποιον…” Και μετά, πάλι σιωπή. Περίμενα κάθε ώρα μια αναφορά. Ήταν ευτυχία για μένα να ξέρω ότι δεν ήμουν μόνος, να ακούω κάποιον. Τρελάθηκα εκείνη την περίοδο… Ήταν πολύ μοναχικά», ανέφερε.
Οι συμπολεμιστές του, πάντως, δεν τον εγκατέλειψαν. Του έστελναν σοκολάτες, γλυκά, τσάι και τσιγάρα, προσπαθώντας να του προσφέρουν λίγη χαρά μέσα στις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. «Με κακομάθαιναν, κατά κάποιον τρόπο, για να έχω τουλάχιστον λίγη χαρά, κάτι που να μου αποσπά την προσοχή», είπε.
Ιδιαίτερη σημασία είχε και ένα δέμα που του έστειλε η σύζυγός του, Τατιάνα, μέσω των στρατιωτών που μετέφεραν τις προμήθειες. Μέσα βρισκόταν το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ «Ο Ξένος» («The Outsider»). Ο Βλασένκο εξεπλάγη, καθώς δεν είχε αντιληφθεί ότι η σύζυγός του γνώριζε πόσο μεγάλος θαυμαστής του συγγραφέα ήταν.
Κατά τη διάρκεια της απομόνωσής του, η σκέψη της κόρης του, Χριστίνας, τον βοηθούσε να συνεχίσει.
«Δεν είχα δώσει αρκετή προσοχή στην κόρη μου. Ίσως ήταν η αίσθηση ότι ήθελα να αλλάξω κάτι. Μια δίψα για ζωή… Αλλά είχα ήδη αποφασίσει ότι ήμουν νεκρός», είπε.
Η πρωτοφανής διάσωση με εναέριο drone
Περίπου έναν μήνα πριν από τη συνέντευξή του, ο συμπολεμιστής του, λοχίας Λίσι, επικοινώνησε μαζί του μέσω ασυρμάτου και τον ενημέρωσε ότι σχεδιαζόταν η απομάκρυνσή του. «Είναι υπό σχεδιασμό. Σχεδόν όλα είναι έτοιμα. Απομένουν μόνο μερικές τελευταίες λεπτομέρειες», του είπε.
Ο Βλασένκο υπέθεσε ότι θα έφτανε κάποιο όχημα ή ότι θα ερχόταν κάποιος με τετράτροχη μοτοσικλέτα. Δεν μπορούσε να φανταστεί ότι η διάσωσή του θα γινόταν από αέρος. Όταν ο διοικητής του τον ενημέρωσε ότι θα του έστελναν οδηγίες, εκείνος αντέδρασε με χιούμορ, αναρωτώμενος αν δεν ήξερε ήδη πώς να συρθεί έξω από μια τρύπα.
Στη συνέχεια, οι Ουκρανοί έριξαν στη θέση του ένα κινητό τηλέφωνο και γραπτές οδηγίες στα ουκρανικά και τα ρωσικά, μαζί με ένα βίντεο που του εξηγούσε πώς να δεθεί στην κάτω πλευρά ενός drone. Το σχέδιο προέβλεπε τη χρήση ενός βαριά τροποποιημένου βομβαρδιστικού drone, το οποίο θα τον μετέφερε έξω από την επικίνδυνη περιοχή.
BREAKING: Ukraine has carried out the first evacuation in history of a wounded soldier from the frontlines by an aerial drone https://t.co/6vnOve3BKH
— Visegrád 24 (@visegrad24) October 19, 2026
Όταν το μη επανδρωμένο αεροσκάφος έφτασε στη θέση του, ο Βλασένκο ακολούθησε τις οδηγίες και δέθηκε στην κάτω πλευρά του. Πριν ξεκινήσει η πτήση, σχημάτισε με τα χέρια του μια καρδιά και έκανε το σήμα της νίκης με τον αντίχειρα προς την κάμερα του drone.
Το αεροσκάφος ανυψώθηκε σε ύψος 120 μέτρων και διένυσε απόσταση 18 χιλιομέτρων, μεταφέροντάς τον από την Πετροπάβλιβκα σε ασφαλές σημείο. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, το συνόδευαν τρία drones τύπου Vampire, από τα οποία το ένα καταλήφθηκε από τους Ρώσους.
Ο Βλασένκο παραδέχθηκε ότι φοβόταν μήπως πέσει σε κάποιο ποτάμι κατά τη διάρκεια της πτήσης, καθώς δεν ξέρει κολύμπι. Ωστόσο, καθώς μεταφερόταν προς την ασφάλεια, είδε ένα ουκρανικό drone να κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση, μεταφέροντας προμήθειες σε στρατιώτες. «Ήταν κι αυτό κάτι ξεχωριστό, να το βλέπω να περνάει», ανέφερε.
Μετά τη διάσωσή του, ευχαρίστησε όλους όσοι συμμετείχαν στην επιχείρηση, ακόμη και εκείνους που δεν γνώριζε προσωπικά. «Δεν έχω λόγια. Θέλω να ευχαριστήσω τους πάντες. Όλους όσοι έκαναν τόσα πολλά γι’ αυτό. Δεν τους γνωρίζω καν όλους, αλλά θα ήθελα να τους δώσω ένα κομμάτι του εαυτού μου. Τους είμαι απίστευτα ευγνώμων», είπε.
Παρά το γεγονός ότι η επιχείρηση τον κατέστησε τον πρώτο στρατιώτη που διασώθηκε με εναέριο drone στην ιστορία του πολέμου, ο ίδιος δεν αισθάνεται άνετα με αυτή την πρωτιά. «Δεν μου αρέσει να είμαι πρώτος. Προτιμώ να είμαι δεύτερος», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ