Γιατί το «ο» λέγεται όμικρον και το «ω» ωμέγα; Ο λόγος κρύβει ιστορία χιλιάδων ετών

Τα αρχαία ελληνικά δεν προφέρονταν όπως τα νέα και αυτό εξηγεί εν πολλοίς γιατί στα ελληνικά υπάρχει τόσο το «ο» όσο και το «ω», παρότι προφέρονται το ίδιο.

Για κάποιον που μαθαίνει ορθογραφία στα ελληνικά, είναι αρκετά μεγάλο πρόβλημα το γεγονός ότι ο ίδιος φθόγγος μπορεί να γράφεται με δύο (ο, ω/ ε, αι) ή και με έξι διαφορετικούς τρόπους (ι, η, υ, ει, οι, υι). Όσο σπαστικό και αν είναι πάντως, υπάρχει λόγος που αυτό συμβαίνει και ομολογουμένως ο λόγος αυτός έχει τρομερό ενδιαφέρον.

Ας κρατήσουμε για case study την πιο εύκολη περίπτωση που είναι αυτή του «ο» (όμικρον) και του «ω» (ωμέγα). Στη νέα ελληνική γλώσσα προφανώς και τα δύο αυτά γράμματα προφέρονται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Έτσι, για παράδειγμα ο «ώμος» προφέρεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο με το «όμως».

Η διαφορά μεταξύ του «όμικρον» και του «ωμέγα»

Αυτό, ωστόσο, δεν συνέβαινε πάντοτε. Στα αρχαία ελληνικά το «ο» και το «ωμέγα» προφέρονταν με διαφορετικό τρόπο. Ας θυμηθούμε από τα αρχαία του γυμνασίου ότι το πρώτο ήταν βραχύ ενώ το δεύτερο ήταν μακρό. Τι σήμαινε αυτό; Ότι το «ο» προφερόταν πιο κοφτά ενώ το «ω» με μεγαλύτερη χρονική διάρκεια.

Η ίδια η ονομασία των δύο γραμμάτων υποδηλώνει αυτό το χαρακτηριστικό τους. Το «ο» είναι το «ο, μικρόν» ενώ το «ω» είναι το «ο, μέγα». Πολύ απλά δηλαδή το όνομα κάθε γράμματος υποδηλώνει τη διαφορά μεταξύ τους.

Σταδιακά, με την πάροδο του χρόνου, η διαφορά στην προφορά του ο και του ω άρχισε να ατονεί, μέχρι που τελικά χάθηκε εντελώς, ώστε τα δύο γράμματα να προφέρονται πλέον με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.

Ο λόγος διατήρησης της ιστορικής ορθογραφίας

Παρόλα αυτά, η διατήρηση της διάκρισης στη γραφή, της λεγόμενης ιστορικής ορθογραφίας έχει προφανώς τον λόγο της και δεν είναι άλλος από την αποτύπωση της ιστορίας κάθε λέξης. Της άλλοτε προφοράς της, της ρίζας της κτλ.

Επομένως, γράφοντας αυτά που μας μάθαιναν οι δάσκαλοί μας στο γυμνάσιο, πλέον, είναι σαν να συντηρούμε σπαράγματα μιας γλώσσας που έχει αλλάξει πολύ αλλά που η δομή της ξεκινάει από τα πανάρχαια χρόνια. Και αυτό αν μη τι άλλο έχει το ενδιαφέρον του.

Πηγή: reader.gr