Όποιος λίγο έστω γνωρίζει τις εξαιρετικές δυσκολίες στην παροχή προνοιακών υπηρεσιών δεν ενδίδει στην αξιοποίηση συμπτωματικών φαινομένων ή αδυναμιών στον ευαίσθητο αυτό χώρο. Το ζήτημα όμως της επαναχάραξης του θεσμικού πλαισίου στον τομέα αυτό της κοινωνικής πολιτικής είναι άλλης τάξεως θέμα. Εκεί, ο καθένας όχι μόνο δικαιούται αλλά οφείλει να καταθέτει τις απόψεις του.
Η διαμορφωθείσα κατάσταση
Είναι γεγονός ότι την τελευταία δεκαετία, με την επιταγή εναρμόνισης σε προηγμένα πρότυπα και την αξιοποίηση συγχρηματοδοτούμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων, επιτεύχθηκε στη χώρα μας σημαντική αναβάθμιση στις δομές και στις υπηρεσίες που απευθύνονταν σε ευπαθείς ομάδες.
Από την άλλη, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι, στην περίοδο του Κέρατος της Αμαλθείας, υπό το πρόσχημα της κοινωνικής ευαισθησίας, άλλοτε διευρύνθηκαν άκριτα τα επιδοματικά πλαίσια και άλλοτε ολιγώρησαν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, με αποτέλεσμα να αυξηθεί ραγδαία ο αριθμός των δικαιούχων κρατικής αρωγής και συνεπακόλουθα η δαπάνη στο χώρο της Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Κομμάτι και αυτό της δημόσιας διοίκησης, δεν ξέφυγε από τον κανόνα της πρόσληψης υπεραρίθμων, ανεξάρτητα μάλιστα από τις λειτουργικές και οργανικές ανάγκες των φορέων της. Αντίστοιχα ανορθολογική και απρογραμμάτιστη υπήρξε και η γέννηση καινούργιων δομών και υπηρεσιών. Λίγο ή πολύ, τα στοιχεία αυτά συνέθεταν την εικόνα της προ-μνημονιακής ελληνικής προνοιακής κατάστασης. Δεν θα ήταν υπερβολικό να ισχυριστεί κανείς ότι και αυτός ο τομέας της κοινωνικής ζωής είχε το δικό του μερίδιο στον εκτροχιασμό των δημοσίων οικονομικών.
Τα νέα δεδομένα
Οι συνθήκες όμως άλλαξαν και η προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα επέβαλε την ανατροπή θεσμών και πρακτικών που επί χρόνια λίμναζαν χωρίς κανείς να τολμά να προκαλέσει τον κανόνα της αδράνειας. Ενώπιον των αδήριτων αναγκών, η σημερινή κυβέρνηση αποφάσισε ότι ούτε ο χώρος της Πρόνοιας θα πρέπει να εξαιρεθεί από την περιοριστική πολιτική και ότι θα πρέπει να εξορθολογισθεί, να γίνει λιγότερο γραφειοκρατική και τελικά πιο αποδοτική. Οι περισσότεροι νομίζω θα συμφωνούσαν με την πρόθεση. Είναι κοινή διαπίστωση ότι απαιτούνται ρηξικέλευθες αποφάσεις. Όμως, αφού προσδιοριστεί η στόχευση, ζητούμενο παραμένει η μέθοδος, ο τρόπος. Η επιλεγόμενη λύση θα πρέπει να αξιολογηθεί αναλόγως των επιδιώξεων που θέτει και καλείται να επιτύχει. Είναι γεγονός ότι η αποδοτικότητα ενός μέτρου ή μίας πολιτικής μπορεί να εκτιμηθεί κατά τη θέσπισή του ή να κριθεί από την εφαρμογή της από τόσες οπτικές όσες περίπου και οι παραλλαγές των τιθέμενων κριτηρίων. Δεν υπάρχουν όμως καλές ή κακές λύσεις. Από άποψη αποδοτικότητας, υπάρχουν εκείνες που μπορούν να επιφέρουν τα αποτελέσματα που επιδιώκουν και εκείνες που δεν μπορούν είτε γιατί βασίστηκαν σε λάθος συνταγή είτε γιατί κατ΄ ουσίαν υπηρετούν άλλο σκοπό από αυτόν που εμφανίζουν επικοινωνιακά ως πραγματικό. Την αντικειμενικότερη συνεπώς οδό αποτελεί η αξιολόγηση μίας πρότασης με βάση τους στόχους που θέτει ο ίδιος ο εμπνευστής της.
Η απόφαση για τη συγχώνευση των προνοιακών φορέων.
Την προηγούμενη εβδομάδα δημοσιοποιήθηκε η απόφαση της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης για συγχώνευση των 91 Μονάδων Κοινωνικής Φροντίδας της χώρας σε 22 Οργανισμούς Κοινωνικής Φροντίδας, κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 13 του Ν 3868/2010 «Αναβάθμιση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2010.
Σύμφωνα με τον αρμόδιο Γενικό Γραμματέα, το σχέδιο αφορά στη σύσταση σε κάθε Διοικητική Περιφέρεια ενός Οργανισμού Κοινωνικής Φροντίδας Παιδιού και Οικογένειας (ΟΚΦΠΟ) και ενός Οργανισμού Κοινωνικής Φροντίδας Ατόμων με Αναπηρία (ΟΚΦΑ). Ουσιαστικά δηλαδή επιχειρείται μια ομαδοποίηση των υφισταμένων ΝΠΔΔ σε δύο ομάδες στόχων, παιδί και οικογένεια από τη μία και ΑμεΑ από την άλλη.
Ως ειδικότεροι στόχοι του μέτρου, όπως αναφέρονται στην ιστοσελίδα του υπουργείου, ορίζονται:
- Η επίτευξη οικονομίας κλίμακας
- Η μείωση της γραφειοκρατίας
- Η διεκπεραίωση ομοίων εργασιών με ταχύτερες διαδικασίες
- Η καλύτερη αξιοποίηση προσωπικού και πόρων
- Οι καλύτερες υπηρεσίες στους εξυπηρετούμενους,
χωρίς τα στεγανά κάθε μικρού φορέα.
Σύμφωνα λοιπόν με τους υπευθύνους του σχεδίου, τους παραπάνω στόχους καλείται αυτό να επιτύχει.
Σε συνέχεια του παραπάνω συλλογισμού μου για τη μέθοδο αξιολόγησης του μέτρου, και με την αυτονόητη παραδοχή ότι μια μόνο θεσμική ρύθμιση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει όλες τις χρονίζουσες παθογένειες του συστήματος, διατυπώνω τους ακόλουθους προβληματισμούς για την αποτελεσματικότητά του, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα το οικείο περιβάλλον της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Στα γεωγραφικά της όρια προτείνεται η σύσταση ενός ΟΚΦΠΟ στο οποίο θα υπαχθεί μόνο το Παπάφειο Ίδρυμα και ένας ΟΚΦΑ στον οποίο θα συμμετέχουν τα ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ Πέλλας, Ημαθίας και Χαλκιδικής, το ΙΚΠ Άγιος Παντελεήμων Θεσσαλονίκης, το Ινστιτούτο Αναπτυξιακής Αποκατάστασης Θεσσαλονίκης, το ΚΑΦΚΑ Νιγρίτας, το ΚΑΑΜΕΑ Σερρών και τα ΚΕΠΕΠ Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκης και Σιδηροκάστρου. Δηλαδή οι παραπάνω 10 φορείς θα συγχωνευθούν σε 2, ή ορθότερα ο ένας θα παραμείνει μόνος του και οι 9 θα συγχωνευθούν σε έναν δεύτερο.
Μία πρώτη γενική παρατήρηση αφορά στο γεγονός της ανυπαρξίας πρόβλεψης για την 3η ηλικία. Το ότι πρόκειται για ατυχέστατη αβλεψία προκύπτει από το γεγονός ότι τουλάχιστον δύο από τους παραπάνω φορείς της δεύτερης κατηγορίας φιλοξενούν μεγάλο αριθμό ηλικιωμένων ενώ δεν αναφέρεται καθόλου ο Οίκος Ευγηρίας Κιλκίς.
Μία δεύτερη είναι ότι από τη δημοσίευση του σχετικού νόμου χρειάστηκαν 10 περίπου μήνες χωρίς όμως μέχρι και σήμερα να έχει αποσαφηνιστεί το σημαντικό ζήτημα, του είδους της συγχώνευσης. Θα πρόκειται δηλαδή για οργανική συγχώνευση (εμμέσως αυτό συνάγεται από την προβλεπόμενη σύσταση νέων οργανισμών), θα πρόκειται για λειτουργική συγχώνευση, θα πρόκειται για διοικητική συνένωση, θα πρόκειται για διαχειριστική και περιουσιακή συγχώνευση κλπ; Μόνο έμμεσα συμπεράσματα αναφορικά με το μοντέλο μπορούν να συναχθούν με βάση τους επιδιωκόμενους στόχους. Αν όμως οι αρμόδιοι χρειάστηκαν ήδη 10 μήνες για να βρουν ποιοι φορείς υπάγονται στα γεωγραφικά όρια της κάθε Διοικητικής Περιφέρειας, τότε μάλλον κάποια επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί να αποσαφηνίσει αυτά τα ζητήματα.
Ένα τρίτο συμπέρασμα, και αυτό έμμεσο, είναι ότι, αφού στο σχέδιο αναφέρονται οι Διοικητικές Περιφέρειες, είτε καταργούνται οι αντίστοιχες Υγειονομικές είτε θα αφαιρεθεί η Πρόνοια από τις αρμοδιότητές τους. Και αυτό το ζήτημα παραμένει αδιευκρίνιστο.
Ας εξετάσουμε όμως τώρα τις πιθανότητες επίτευξης των προσδοκόμενων από το υπουργείο αποτελεσμάτων από την υλοποίηση του σχεδίου συγχωνεύσεων.
Η επίτευξη οικονομίας κλίμακας. Αν ένας στόχος μπορούσε και έπρεπε να είναι συγκεκριμένος στη σημερινή εποχή (και όχι μόνο λόγω των συγκυριών) αυτός θα ήταν η οικονομική ωφέλεια. Προτείνεις ένα νέο project και δεν είσαι σε θέση να εκτιμήσεις το οικονομικό κόστος;
Από πού όμως θα προκύψουν οι οικονομίες κλίμακας; Το κόστος λειτουργίας των υπό συνένωση φορέων, αναφέρεται κυρίως σε ανελαστικές δαπάνες, όπως η μισθοδοσία, το κόστος σίτισης, ένδυσης, ψυχαγωγίας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των φιλοξενουμένων, το κόστος θέρμανσης και τα λοιπά κόστη λειτουργίας (ρεύμα, νερό, καθαριότητα, φύλαξη) και συντήρησης των υποδομών και τέλος τα κόστη διοικητικής λειτουργίας. Μπορεί κάποιος πειστικά να ισχυριστεί ότι χωρίς να υποβαθμισθεί το επίπεδο των υπηρεσιών μπορεί να επιτευχθεί κάποια εξοικονόμηση εξαιτίας της συγχώνευσης; Νομίζω πως όχι.
Μια άλλη άποψη θα έλεγε ότι αν ίσως ενοποιηθούν οι διαγωνιστικές διαδικασίες προμηθειών θα μπορούσαν να προκύψουν οφέλη. Ούτε αυτό όμως ισχύει στους συγκεκριμένους φορείς, αφού κατά βάση τα προμηθευόμενα είδη διαφέρουν από Μονάδα σε Μονάδα ενώ οι διαγωνιζόμενοι προμηθευτές είναι επιχειρήσεις τοπικού χαρακτήρα που εκ των πραγμάτων δεν έχουν τη δυνατότητα κάλυψης μιας τόσο μεγάλης γεωγραφικά περιοχής. Αλλά ακόμα και αν ίσχυε η εκτίμηση, και πάλι δεν θα ήταν αναγκαία η συγχώνευση αφού ούτως ή άλλως το υφιστάμενο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα ενιαίων διαγωνισμών.
Αν πάλι υπονοείται από το σχέδιο η εξοικονόμηση ελαχίστων χρημάτων από την κατάργηση των διοικήσεων των συγχωνευόμενων Μονάδων, και πάλι τα οικονομικά αποτελέσματα θα είναι αντιστρόφως ανάλογα των επιθυμητών αφού θα αυξηθεί σημαντικά το κόστος από τη γραφειοκρατία.
Η μείωση της γραφειοκρατίας Αν όντως καταργηθούν οι διοικήσεις των φορέων, θα χάσουν οι Μονάδες κάθε αυτοτέλεια και αυθυπαρξία. Για κάθε απόφαση, για κάθε δαπάνη, για κάθε ουσιώδη πράξη θα πρέπει να απευθύνονται σε μία κεντρική διοίκηση που για τους περισσότερους θα βρίσκεται μερικές δεκάδες χιλιόμετρα μακριά. Οι διαβιβάσεις εγγράφων δεν θα έχουν τελειωμό. Με το επιχειρούμενο μοντέλο θα σημειωθεί τεράστια αύξηση της γραφειοκρατίας και κατά συνέπεια του κόστους λειτουργίας. Ας μη νομισθεί ότι η απομάκρυνση της διοίκησης θα αυξήσει την αίσθηση ευθύνης των υπαλλήλων. Το αντίθετο θα συμβεί. Προβλήματα που αντιμετωπίζονταν με την καθημερινή συνεργασία των διοικήσεων με τους εργαζόμενους θα διογκώνονται όπως και οι αλληλογραφίες.
Η διεκπεραίωση ομοίων εργασιών με ταχύτερες διαδικασίες. Φαίνεται ότι λόγω της σπουδής των ιθυνόντων έναεργαλείο για την επίτευξη των παραπάνω σκοπών μεταλλάχθηκε σε στόχο. Η ενοποίηση και επιτάχυνση εργασιών δεν μπορεί να είναι από μόνο του στόχος της θεσμικής αλλαγής αλλά το μέσο για την επίτευξή κάποιων άλλων. Για τους μνημονευόμενους στις δύο παραπάνω παραγράφους λόγους θα αποδειχθεί μάλλον ατελέσφορη και αυτή η υπόθεση-προσδοκία.
Ποιες είναι όμως οι όμοιες εργασίες που μπορεί να επιταχυνθούν;
Οι διαγωνισμοί; Για τους λόγους που ήδη εξηγήθηκαν, προφανώς όχι. Εξάλλου οι διαδικασίες παραλαβής των προμηθειών θα εξακολουθήσουν να εκτελούνται υποχρεωτικά από την κάθε Μονάδα ξεχωριστά.
Η μισθοδοσία ίσως; Αυτή τελεί σε συνάρτηση προς την πραγματικώς παρασχεθείσα εργασία, τις υπερωρίες, τα εξαιρέσιμα κλπ. Στην πράξη δηλαδή θα αποστέλλεται πίνακας κάθε μήνα από τον κάθε φορέα και αν υπάρχει κάποια ένσταση ή αντίρρηση θα επιστρέφεται στο φορέα και πάλι από την αρχή. Ελλείψει όμως διοικήσεως ποιος θα ελέγχει και θα πιστοποιεί τα δεδομένα αυτά;
Μήπως οι εργασίες για την είσπραξη των παροχών από τα ασφαλιστικά ταμεία; Ούτε και αυτή η εργασία έχει κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ των φορέων δεδομένου ότι έχουν ουσιώδεις διαφορές στον τρόπο λειτουργίας τους (κλειστή και ανοικτή φροντίδα), στο είδος των παρεχομένων υπηρεσιών (κλειστό νοσήλιο, πρωινή ή ημερήσια διαμονή) και στους αποδέκτες αυτών (ανήλικοι, ενήλικοι, δικαιούχοι συντάξεων ή επιδομάτων), και έτσι σημαντικές διαφοροποιήσεις στις παροχές από τα ασφαλιστικά ταμεία.
Εξυπακούεται ότι το κυρίως έργο που είναι το νοσηλευτικό, της σίτισης, της ιατρικής
Παρακολούθησης, θα εξακολουθήσει και υπό το νέο σχήμα να παρέχεται στην κάθε Μονάδα ξεχωριστά.
Όποιος γνωρίζει το χώρο στα αλήθεια ματαιοπονεί επιζητώντας την αναβάθμιση και επιτάχυνση των εργασιών που δήθεν θα προκύψει από τη συγχώνευση των φορέων.
Η καλύτερη αξιοποίηση προσωπικού και πόρων. Αφού σύμφωνα με τα παραπάνω δεν θα υπάρξει ουσιαστική συνένωση εργασιών και αφού οι νευραλγικές υπηρεσίες θα εξακολουθήσουν να παρέχονται στον κάθε φορέα ξεχωριστά, δυσδιάκριτη και επισφαλής είναι και η εκτίμηση για την καλύτερη αξιοποίηση των πόρων, ανθρωπίνων ή άλλων.
Αν στόχος είναι η από κοινού χρήση κάποιων μηχανημάτων ή οχημάτων ή ακόμα και εγκαταστάσεων από περισσότερους φορείς, θα με εύρισκε απολύτως σύμφωνο, αφού πράγματι σε κάποιες Μονάδες παραμένουν υποχρησιμοποιούμενα ή και παροπλισμένα τέτοια μέσα ενώ η ανελαστική νομοθεσία δεν διευκολύνει τη διάθεσή τους και στους υπόλοιπους. Αλλά και σε αυτή την περίπτωση έχω την αίσθηση ότι τα υφιστάμενα θεσμικά εμπόδια είναι εύκολο και πρέπει να αρθούν με άλλες πρωτοβουλίες χωρίς να απαιτείται η συγχώνευση των νομικών προσώπων.
Αν πάλι με τη διατύπωση υπονοείται η συναξιοποίηση των διαθεσίμων κεφαλαίων των Μονάδων, η συνεκμετάλλευση των κληροδοτημάτων τους και των λοιπών περιουσιακών τους στοιχείων, τότε, όπως και σε ανάλογα εγχειρήματα έχει αποδειχθεί, ο στόχος θα σκοντάψει σε συνταγματικές και άλλες κατοχυρώσεις.
Αν τέλος η συνένωση αποσκοπεί στη διευκόλυνση της κινητικότητας των υπαλλήλων τότε είναι μάλλον αδόκιμη και απρόσφορη. Στα πλαίσια της συζήτησης των συγχωνεύσεων και για την υποστήριξη του μέτρου προβλήθηκε το ατυχές κατά τη γνώμη μου παράδειγμα του ηλεκτρολόγου! Επισημάνθηκε δηλαδή ότι σε κάποιον φορέα υπάρχουν τρεις ηλεκτρολόγοι που κάθονται και σε κάποιον άλλο κανένας. Μα είναι αυτή σοβαρή επιχειρηματολογία για την αναγκαιότητα ενός τέτοιου μέτρου; Έφταιγε το αυτοδιοίκητο των ΝΠΔΔ γι αυτά τα φαινόμενα ή οι πρακτικές των διοικήσεων και ενδεχομένως οι πολιτικές πιέσεις που ασκούνταν σε αυτές; Ποιος προκήρυσσε τις θέσεις ή ενέκρινε τις μετατάξεις; Τελικά όμως αν προηγουμένως απαιτούνταν οι διοικητές δύο Μονάδων για να εξυπηρετήσουν μία μετακίνηση τώρα θα χρειάζεται μόλις ένας.
Και στο τέλος τέλος, αν είναι και αυτό ένα ζήτημα, γιατί θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με αυτόν τον τρόπο; Αν υπάρχουν μη αναγκαίες θέσεις σε κάποιους φορείς να καταργηθούν και ας δοθεί στους εργαζόμενους η επιλογή μετάταξης σε μία άλλη Μονάδα. Εξάλλου, το λογικό θα ήταν το ζήτημα να αντιμετωπιστεί στα πλαίσια της επικείμενης αναθεώρησης του υπαλληλικού κώδικα και όχι αποσπασματικά σε κάθε τομέα της δημόσιας διοίκησης.
Όχι για να αντικρούσω αλλά για να εκλογικεύσω και ίσως να διασκεδάσω το παράδειγμα που χρησιμοποιήθηκε, αναφέρω την ακόλουθη υπόθεση εργασίας. Ας πούμε δηλαδή ότι σε προνοιακό φορέα της Αλεξανδρουπόλεως υπηρετούν 2 υπεράριθμοι ηλεκτρολόγοι, τη στιγμή που σε αντίστοιχο της Δράμας (δηλ στην ίδια Περιφέρεια) υπάρχει έλλειψη, ταυτόχρονα όμως υπάρχει διαθέσιμος ηλεκτρολόγος σε άλλη δημόσια υπηρεσία της Δράμας ή των Σερρών. Θα πρέπει δηλαδή σε μία ανάλογη περίπτωση να μετακινηθεί ο υπάλληλος από τον Έβρο με το σκεπτικό ότι θα πρόκειται για την ίδια οργανική μονάδα;
Προς αποφυγή παρερμηνειών, σπεύδω να σημειώσω ότι το αντι-παράδειγμα είναι πολύ πιο συχνό από το αντίστοιχο που χρησιμοποιήθηκε για την τεκμηρίωση του σχεδίου συγχωνεύσεων.
Ας το καταλάβουμε κάποια στιγμή, κανένα θεσμικό πλαίσιο δεν είναι από μόνο του ικανό να αποτρέψει κάθε κίνδυνο καταστρατήγησής του. Αυτό σε κάποιο βαθμό εναπόκειται και στην ευσυνειδησία των λειτουργών που το υπηρετούν. Το ζήτημα είναι να υπάρχουν και να λειτουργούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί που θα αποκαθιστούν τη νομιμότητα. Προσφάτως η κυβέρνηση ανακοίνωσε την υπαγωγή των μετατάξεων στην αρμοδιότητα του ΑΣΕΠ, ενώ εξήγγειλε και την αυστηροποίηση των διατάξεων που αφορούν στην κινητικότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Κατά συνέπεια, δεν συνιστά πειστική επιχειρηματολογία η δήθεν διευκόλυνση της κάλυψης υπηρεσιακών αναγκών δια της συγχωνεύσεως των φορέων. Τουναντίον, υπάρχει ο κίνδυνος το μέτρο τελικά να ¨υπηρετήσει¨ τη διάκριση μεταξύ (υ)ημετέρων.
Οι καλύτερες υπηρεσίες στους εξυπηρετούμενους, Το τελικά ζητούμενο βεβαίως είναι η βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών προς τους πολίτες. Σε αυτήν υποτίθεται ότι κατατείνουν όλες οι επιχειρούμενες κατά καιρούς παρεμβάσεις στο σύστημα. Η αναβάθμιση της ποιότητας του παραγόμενου έργου αποτελεί αναγκαίο όρο νομιμοποίησης και γι αυτό δεν εξαιρείται ποτέ από τους επιδιωκόμενους στόχους κάθε μεταρρυθμιστικής προσπάθειας.
Αν όμως, όπως ισχυρίζομαι στην οικεία θέση, σε ένα τέτοιο, ευρείας κλίμακας, εγχείρημα είναι από τεχνοκρατικής απόψεως επιβεβλημένη η αποσαφήνιση των νέων οικονομικών δεδομένων που θα προκύψουν, καθίσταται απολύτως επιτακτική, από άποψη αποδοτικότητας, η ανάγκη συγκεκριμενοποίησης των δεικτών που θα βελτιωθούν σε ότι αφορά στο επίπεδο των παρεχομένων υπηρεσιών.
Η βελτίωση των κάθε είδους υπηρεσιών δεν είναι μία αόριστη έννοια αλλά ένα μετρήσιμο μέγεθος. Στο φάσμα των υπηρεσιών που προσφέρουν οι προνοιακές Μονάδες, αυτές μπορούν να διακριθούν σε ιατρικές, νοσηλευτικές, εκπαιδευτικές, υποστηρικτικές κλπ. Μπορούν εξάλλου να αναφέρονται στην προώθηση μέτρων για την επαγγελματική αποκατάσταση και την κοινωνική επανένταξη των αποδεκτών τους. Μπορεί έστω να αφορούν στην καλύτερη διοικητική εξυπηρέτηση των πολιτών.
Αλλά ακόμη και η αναβάθμιση του επιπέδου οποιασδήποτε από τις παραπάνω υπηρεσίες δεν μπορεί να υπολογισθεί και αξιολογηθεί απομονωμένα και ανεξάρτητα από τις παραμέτρους που τη συνιστούν ή την παράγουν. Δεν είναι ένα αυτοτελές μέγεθος. Τελεί και αυτή σε συνάρτηση προς την ιεράρχηση των αναγκών, το χρόνο που απαιτείται για την επίτευξή της και σίγουρα το κόστος που αυτή προϋποθέτει.
Σε ποιον λοιπόν από τους παραπάνω τομείς δράσης θα παραχθεί βελτίωση των υπηρεσιών; Δυστυχώς, και σε αυτό το κρίσιμο ζήτημα, το σχέδιο πάσχει από αθεράπευτη αοριστία.
Απηύθυνα τον προβληματισμό μου σε ανθρώπους της Πρόνοιας, που μάλιστα γνωρίζω πως δεν διακατέχονται από την υποσυνείδητη ίσως αντιπολιτευτική μου προδιάθεση αλλά συνάντησα και σε αυτούς την ίδια αδυναμία προσδιορισμού των ευεργετικών αποτελεσμάτων του σχεδίου, εξαιτίας ακριβώς της μη αποσαφήνισης ουσιωδών στοιχείων του από τους εμπνευστές του. Οι περισσότεροι μου είπαν «κάτσε να δούμε τι εννοεί».
Μα τι να εννοεί; Ακόμα να εννοεί; Δεν βρισκόμαστε στο στάδιο της σύλληψης ή της κατάθεσης μιας ιδέας. Δεν βρισκόμαστε στο στάδιο της διαβούλευσης και επεξεργασίας μίας πολιτικής πρωτοβουλίας. Περάσαμε ακόμα και το χρόνο κατάρτισης και ψήφισης του νομοσχεδίου (προ 10μήνου!). Φτάσαμε στο σημείο ανακοίνωσης της υλοποίησης των προβλέψεών του. Απομένει η υπουργική πρόταση για την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος. Και ακόμα περιμένουμε να μάθουμε τι θέλει να πει;
Εκτός και αν άλλο θέλει να πει και άλλο λέει!
Εκτός και αν όλη αυτή η ασάφεια και αοριστία δεν οφείλεται στη συνήθη προχειρότητα με την οποία υλοποιούνται συχνά κάποιες θεσμικές αλλαγές.
Εκτός και αν δεν είναι τυχαίος ο χρόνος που δρομολογήθηκαν οι πολιτικές αποφάσεις.
Εκτός και αν ο χώρος της Πρόνοιας χρησιμοποιείται ως ένα εύκολο πεδίο εφαρμογής των κυβερνητικών δεσμεύσεων για τη σύμπτυξη των κρατικών φορέων, για το δήθεν περιορισμό του δημοσίου τομέα και για τη δήθεν εξυγίανση των δημοσίων δαπανών.
Δεν θα εκπλαγώ αν ο αρμόδιος επί των συγχωνεύσεων αντιπρόεδρος της κυβέρνησης περιλάβει στις ανακοινώσεις του για την κατάργηση των φορέων-φαντασμάτων και τη συνένωση μη αποδοτικών κρατικών οργανισμών και τις 91 υπό συγχώνευση Μονάδες Κοινωνικής Φροντίδας.
Αν πρέπει να καταργηθούν κάποιοι προνοιακοί φορείς είτε γιατί δεν χρειάζονται, είτε γιατί δεν επιτελούν το έργο τους, είτε γιατί δεν είχε προβλεφθεί η βιωσιμότητά τους είτε τέλος γιατί απλά δεν υπάρχουν οι πόροι για τη λειτουργία τους, τότε να αναληφθεί υπεύθυνα η πολιτική πρωτοβουλία και να καταργηθούν.
Αν όμως στόχος είναι απλά να επικοινωνήσουμε τη δήθεν εφαρμογή των προβλέψεων του Μνημονίου και του νεογενούς Μεσοπροθέσμου, τότε κύριοι δεν κοροϊδεύετε τους Τροϊκανούς αλλά τους Αγανακτισμένους.
Συμπερασματικά.
Ελπίζω να μην επαληθευθούν οι υποψίες μου. Ελπίζω ακόμα και να κάνω λάθος στις εκτιμήσεις μου. Ελπίζω, έστω και καθυστερημένα, να αναλυθούν τα στοιχεία και οι στόχοι που θα αποδεικνύουν την αποδοτικότητα του σχεδίου.
Με βάση όμως τα μέχρι στιγμής δεδομένα πολύ φοβάμαι ότι θα δικαιωθώ είτε από τη μη εφαρμογή του είτε από την αναποτελεσματικότητά του.
Αν μη τι άλλο όμως δικαιούμαι σε μία αναγωγή.
Υποθέστε ότι ο έχων την ευθύνη για τη συγκρότηση και παρουσίαση της μεταρρυθμιστικής πρότασης δεν ήταν ένα πολιτικό πρόσωπο και δεν διαχειριζόταν δημόσιο χρήμα αλλά ήταν ο διευθύνων σύμβουλος μιας εταιρίας παροχής προνοιακών υπηρεσιών που εισηγούνταν, για την επίτευξη των ιδίων στόχων, το σχέδιο συγχώνευσης των υποκαταστημάτων της στον πρόεδρο και στο διοικητικό συμβούλιο (πρωθυπουργό και υπουργικό συμβούλιο) και στην συνέλευση των εταίρων (φορολογούμενοι πολίτες). Για πόση ώρα αλήθεια θα παρέμενε στην αίθουσα με ένα τέτοιο επιχειρηματικό ή επιχειρησιακό σχέδιο;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ