Πέμπτη 9 Ιουνίου 2011

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ενεργειακά αυτόνομα καταμαράν, ικανά να ταξιδέψουν δύο εβδομάδες με λιγότερο από ένα λίτρο καυσίμου. Τηγανέλαια που γεμίζουν …ρεζερβουάρ απορριμματοφόρων. «Προκάτ» κατασκευές με εξαιρετικές ενεργειακές περγαμηνές, που ξεπερνούν τις φυσικές αδυναμίες τους. Δίκτυα πράσινων ξενοδοχείων και μια νέα γενιά ανακύκλωσης. Ποιος είπε ότι η Ελλάδα δεν παράγει καινοτομία και μάλιστα «πράσινη»;

Με την ευκαιρία της παγκόσμιας ημέρας περιβάλλοντος, το ΤΕΕ/ΤΚΜ διοργάνωσε ημερίδα με θέμα το δίπτυχο «Καινοτομία και Περιβάλλον», στην οποία αναδείχθηκε η ικανότητα των Ελλήνων να καινοτομούν με διεθνείς προοπτικές, εν μέσω οικονομικής και ενεργειακής κρίσης.



Στην ίδια εκδήλωση παρουσιάστηκαν τάσεις του μέλλοντος, όπως η οικολογία στην πληροφορική και οι πνευματικές μεταφορές, που χρησιμοποιούν τη δύναμη του πεπιεσμένου αέρα, καθώς και τρόποι χρηματοδότησης της πράσινης καινοτομίας.
Το καλοκαίρι του 2012 αναμένεται να κάνει την εμφάνισή του στους δρόμους της Θεσσαλονίκης το απορριμματοφόρο του δήμου, που θα καίει βιοντίζελ με πρώτη ύλη το …τηγανέλαιο, όπως γνωστοποίησε στη διάρκεια της εκδήλωσης η ερευνήτρια του Εθνικού Κέντρου Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, Σ. Μπεζεργιάννη, πρόεδρος της Μόνιμης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ/ΤΚΜ. Το απορριμματοφόρο, το οποίο αγοράστηκε τον περασμένο Νοέμβριο, θα «καίει» το βιοντίζελ δεύτερης γενιάς που παράγεται στο ΕΚΕΤΑ, στο πλαίσιο της πρώτης παγκοσμίως εφαρμογής καταλυτικής υδρογονοκατεργασίας σε 100% τηγανέλαιο από νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το όλο εγχείρημα, το οποίο εφαρμόζεται πιλοτικά στο ΙΤΧΗΔ/ΕΚΕΤΑ, «τρέχει» στο πλαίσιο του έργου Biofuels-2G,που χρηματοδοτείται από το κοινοτικό πρόγραμμα Life+. Μέχρι στιγμής, έχουν παραχθεί 900 λίτρα βιοντίζελ, έναντι στόχου για 2 τόνους, στο πλαίσιο του έργου, το οποίο έχει τα εξής τρία στάδια: α) συλλογή τηγανέλαιου από 23 εστιατόρια της Θεσσαλονίκης, στα οποία μπορούν να παραδίδουν χρησιμοποιημένο λάδι και οι πολίτες (για περισσότερες πληροφορίες: www.biofuels2g.gr), β)αειφόρος παραγωγή/ποιοτικός έλεγχος του βιοντίζελ και γ) χρήση του καυσίμου από το προαναφερόμενο απορριμματοφόρο του δήμου, για περίοδο τουλάχιστον έξι μηνών.
Σε αναζήτηση επενδυτή για το ενεργειακά αυτόνομο σκάφος αναψυχής «Marvin the Martian», βρίσκεται το αρχιτεκτονικό γραφείο Mal-vi Αrchitects, που φιλοδοξεί με το δημιούργημά του να δημιουργήσει μια εντελώς νέα κατηγορία προσέλκυσης αγοραστών, όπως επισήμανε η αρχιτέκτων Μ.Μαλινδρέτου-Βήκα. Υπό προϋποθέσεις και με πλήρη ηλεκτρική κίνηση, το καταμαράν Marvin, που διαθέτει  δύο κινητήρες –έναν ηλεκτρικό και έναν ντιζελοκίνητο- και 35 τετραγωνικά φωτοβολταϊκών πάνελ,  μπορεί να ταξιδεύει δύο εβδομάδες με μόνο καύσιμο τον ήλιο! Ενδεικτικό είναι ότι στην προσομοίωση ενός ταξιδιού δύο εβδομάδων στις Σποράδες και την Εύβοια, ο Marvin  κατανάλωσε –σε πλήρη ηλεκτρική κίνηση- μόλις 0,97 λίτρα καυσίμου! Το πρωτοποριακό σκάφος παρουσιάστηκε στην έκθεση Yacht Show στο Μονακό και προσήλκυσε το ενδιαφέρον τριών εξειδικευμένων ναυπηγείων. Σύμφωνα με την κα Μαλινδρέτου, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί –μεταξύ άλλων- για τουρισμό σε προστατευόμενες περιοχές (αφού είναι αθόρυβο και έχει μηδενικούς ρύπους), σε ηλιόλουστα νησιωτικά συμπλέγματα (αφού εκμεταλλεύεται την ηλιοφάνεια) και για πλοήγηση μεγάλων ποταμών. Βέβαια, προκειμένου το σκάφος να φτάσει μαζικά μέχρι τις θάλασσες, απομένει το δύσκολο εγχείρημα, της εξεύρεσης επενδυτή.

Μπορεί ένα προκατασκευασμένο σπίτι να είναι ενεργειακά πιο «ολιγαρκές» από ένα συμβατικό; Αν και τα «λεπτά» σημεία μιας προκάτ κατασκευής είναι αρκετά (πχ, μεγάλες εκτεθειμένες επιφάνειες, μεταλλικός σκελετός κτλ), ωστόσο μια ομάδα ερευνητών του ΑΠΘ απέδειξε ότι ένα προκατασκευασμένο σπίτι μπορεί να καταναλώνει μέχρι και κατά 40% λιγότερη πρωτογενή ενέργεια, σε σχέση με ένα συμβατικό και να έχει ουσιαστικά μηδενικές «θερμογέφυρες», αν γίνουν οι απαραίτητες –καινοτόμες- κινήσεις!  Ο λόγος για το σπίτι της εταιρίας «Ηλιάδης», το οποίο μελετήθηκε από το Εργαστήριο Οικοδομικής και Φυσικής των Κτηρίων του ΑΠΘ στο πλαίσιο της δράσης «Κουπόνια Καινοτομίας», που είχε προκηρυχθεί από τη Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς. Η βελτιστοποίηση των δομικών στοιχείων του σπιτιού (θερμομόνωση, σωστές συναρμογές), σε συνδυασμό με παρεμβάσεις βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής (φυτεμένο δώμα, σκιάστρα), απέδωσαν ένα προκατασκευασμένο σπίτι με εξαιρετική ενεργειακή συμπεριφορά, όπως σημείωσε κατά την ομιλία της στην εκδήλωση η λέκτορας του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ, Α.Τσικαλουδάκη.

Το αποτύπωμα διοξειδίου του άνθρακα (CO2) των αεροπορικών μεταφορών αναμένεται να ξεπεράσουν την επόμενη 20ετία οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ)! Ηδη αντιστοιχούν στο 2% των εκπομπών CO2 της ΕΕ των 25 κρατών-μελών (με το 20% να αντιστοιχεί στην παραγωγή και το 80% στη χρήση υπολογιστών), ενώ για κάθε προσωπικό υπολογιστή, που πετάχτηκε το 2008 απαιτήθηκαν -μέσο όρο- 14,2 κυβικά νερού, 54 kg αργού πετρελαίου και 107 kg σιδηρομεταλλεύματος.  Η παραγωγή μιας μνήμης 2 G απαιτεί μεταξύ άλλων 1,6 κιλά καυσίμου, 72 γραμμάρια χημικών και 700 γραμμάρια αερίων, όπως επισήμαναν οι ηλεκτρολόγοι μηχανικοί δρ Ε. Καραπιστόλη και Γ. Μπόντζιος. Πάντως, οι εφαρμογές « πράσινων» ΤΠΕ έρχονται να βελτιώσουν σημαντικά την κατάσταση. Βάσει μελετών, σε ορίζοντα εικοσαετίας, η Ευρώπη θα μπορούσε χρησιμοποιώντας πράσινες ΤΠΕ (πχ, έξυπνα δίκτυα, πράσινα data centers κτλ) να πετύχει μείωση ενεργειακής κατανάλωσης κατά 50%, σε σύγκριση με τη χρήση συμβατικών. Μεταξύ άλλων, οι εισηγητές πρότειναν και την πράσινη χρήση συμβατικών ΤΠΕ, πχ, με κλείσιμο του υπολογιστή όταν δεν λειτουργεί, σβήσιμο της οθόνης του, ακόμη και για σύντομη απουσία του χρήστη, σωστή ρύθμιση φωτεινότητας της οθόνης, αποφυγή των πολύ μεγάλων οθονών, που είναι ενεργοβόρες, αποσύνδεση συσκευών που δεν χρησιμοποιούνται, απενεργοποίηση των screen savers κτλ.  Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Μ.Βρετανία αποδείχτηκε ό τι η σπατάλη 1 TWh (1 TWh= 1 δισ.KW) ετησίως οφείλεται σε μόνιμα ανοιχτούς υπολογιστές (ακόμη και τη νύχτα)!

Σε οικολογικό ξενοδοχείο, αντί για ένα «συμβατικό», χωρίς περιβαλλοντική πολιτική, θα προτιμούσαν να μείνουν πάνω από εννέα στους δέκα Ελληνες (ποσοστό 93%), αν είχαν να διαλέξουν ανάμεσα δύο μονάδες, στο ίδιο εύρος τιμών και υπηρεσιών. Παράλληλα, επτά στους δέκα (70%), θα ήταν πρόθυμοι να συμμετέχουν στην περιβαλλοντική πολιτική του ξενοδοχείου τους, στη διάρκεια των διακοπών τους, ενώ το 62% επιθυμεί το κατάλυμα που διαλέγει να λειτουργεί με βάση πρόγραμμα περιβαλλοντικής πολιτικής. Τα παραπάνω συμπεράσματα, που φέρνουν στην επιφάνεια την ανάδυση μιας νέας τάξης, «πράσινων» Ελλήνων τουριστών, προκύπτουν από διαδικτυακή έρευνα της ομάδας «Greenhotels», σε πανελλαδικό δείγμα 400 ατόμων, την οποία παρουσίασε στην εκδήλωση ο πολιτικός μηχανικός Σ.Μυλωνάς. Παρουσιάζοντας το πρώτο δίκτυο οικολογικών ξενοδοχείων στην Ελλάδα, ο κ.Μυλωνάς σημείωσε ότι οι «πράσινες» μονάδες ικανοποιούν λιγότερο οι περισσότερο τα περιβαλλοντικά κριτήρια της  International Tourism Partnership σε τέσσερις βασικούς τομείς: εξοικονόμηση α) νερού και β)  ενέργειας, ορθολογική διαχείριση αποβλήτων και περιβαλλοντική πολιτική. Τα χαρακτηριζόμενα ως οικολογικά ξενοδοχεία ανήκουν στην κατηγορία Green Hotels, ενώ ακολουθούν τρεις χαμηλότερες, οι Eco Class A (ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένα), Β (σημαντική περιβαλλοντική προσπάθεια) και C (ορισμένες φιλοπεριβαλλοντικές πολιτικές). Για να γίνει κάποιο ξενοδοχείο μέλος του δικτύου πρέπει να έχει κατάταξη τουλάχιστον ECO C. Για  περισσότερες πληροφορίες, αλλά και για κρατήσεις  «πράσινων» ξενοδοχείων, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέχουν στην ιστοσελίδα http://www.greenhotels.gr, που ξεκίνησε από 1/1/2011.
 
Πώς θα σας φαινόταν αν μελλοντικά θα μπορούσατε να ταξιδέψετε μέχρι τη δουλειά σας, χρησιμοποιώντας μια ατομική «κάψουλα» που θα κινείται μέσα σε έναν αγωγό με τη δύναμη του αέρα; Μήπως αν υπήρχε τέτοιο μέσο μεταφοράς, οι πόλεις μας θα ήταν ήσυχες, γεμάτες πεζοδρόμους και χωρίς ρύπανση; Κι όμως, η λύση των πνευματικών υπόγειων μεταφορών (μεταφορών που χρησιμοποιούν πεπιεσμένο αέρα), που τώρα επανεξετάζεται, λόγω της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και της μεγέθυνσης των πόλεων, έρχεται από το παρελθόν: μεγάλος αριθμός πνευματικών αγωγών ήταν σε χρήση στο Παρίσι μέχρι το 1984, ενώ το ίδιο ίσχυε και για την Πράγα ως το 2002, καθώς υπήρχε δίκτυο 60 χλμ για μεταφορά αλληλογραφίας. Αυτά επισήμανε στην εκδήλωση η πολιτικός μηχανικός-συγκοινωνιολόγος Π.Πέρκα,  μέλος της διοικούσας επιτροπής του ΤΕΕ/ΤΚΜ.Ενα είδος πνευματικής μεταφοράς, που έχει σήμερα εφαρμογή είναι αυτό της μεταφοράς εμπορευμάτων σε αγωγούς με κάψουλες χωρίς μηχανές (PCP), που προωθούνται με εμφύσηση αέρα. Πάντως, στην Ευρώπη προωθούνται και μη πνευματικά συστήματα υπόγειων εμπορευματικών μεταφορών, όπως  τα αυτομάτως καθοδηγούμενα οχήματα σε αγωγούς (Ολλανδία- ΑGVIT) ή σε σιδηροτρoχιά (Γερμανία CargoCapgrit).  Κατά την ίδια, η χρήση των PCP στο μέλλον των μεταφορών έχει άπειρες εφαρμογές. Οι  PCP δεν εμπλέκονται με την κυκλοφοριακή συμφόρηση, είναι αξιόπιστοι, δεν μολύνουν την ατμόσφαιρα, χρησιμοποιούν λιγότερη ενέργεια, δεν επηρεάζονται από τις καιρικές συνθήκες, είναι ασφαλείς έναντι κλοπών και βανδαλισμών. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά εκατοντάδων εμπορευμάτων, τα οποία συνήθως μεταφέρονται με φορτηγά όπως αλληλογραφία, δημητριακά, λαχανικά, συσκευασμένα προϊόντα, κιβώτια με κονσέρβες, μπουκάλια γάλακτος και αναψυκτικών, φάρμακα, βιβλία κ.α.
Και το όνομα αυτού …upcycling. Αν μέχρι σήμερα οι περισσότεροι γνωρίζουν το recycling (ανακύκλωση), η καινοτόμα τάση, που κερδίζει διαρκώς έδαφος, ονομάζεται «upcycling» (αναβαθμιστική ανακύκλωση). Με απλά λόγια, πρόκειται για τη διαδικασία κατά την οποία ένα άχρηστο υλικό μετατρέπεται σε τελικό προϊόν ίσης ή ανώτερης περιβαλλοντικής αξίας. Όπως εξήγησε ο αρχιτέκτων Ν.Χαπίτας, ένα από τα μέλη της ομάδας scoopa, που πιάνει φαινομενικά άχρηστα αντικείμενα και τα μετατρέπει σε «χρυσό», στο upcycling δεν χρησιμοποιείται ενέργεια, ώστε να καταστραφεί η αρχική μορφή της πρώτης ύλης, αλλά αυτή επαναχρησιμοποιείται αυτούσια και είναι ορατή. Η scoopa είναι μία ομάδα που απαρτίζεται από αρχιτέκτονες, εικαστικούς και τεχνίτες. Κάνει κατασκευές χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη δευτερογενή υλικά δίνοντάς τους μια δεύτερη ευκαιρία και έναν νέο κύκλο ζωής. Η ιδέα ξεκίνησε από τον προσωπικό τρόπο ζωής με στόχο τον περιορισμό των ρύπων στο ελάχιστο. Αυτό οδήγησε στον μετασχηματισμό άχρηστων υλικών σε χρηστικά αντικείμενα σύγχρονου σχεδιασμού. Τα μέλη της ομάδας συλλέγουν την πρώτη ύλη τους από επιχειρήσεις αλλά και από ιδιώτες με στόχο τη μείωση απορριμμάτων της πόλης. Η συμμετοχή των πολιτών είναι βασική στη διαδικασία της ανακύκλωσης. «Πρώτες ύλες που χρησιμοποιούμε είναι μεταλλικά βαρέλια, χαρτοσωλήνες, πλαστικά μπουκάλια, σαμπρέλες, λάστιχα, μουσαμάδες, καπάκια, υφάσματα, γυάλινα μπουκάλια και πάρα πολλά άλλα υλικά. Τα εξετάζουμε σύμφωνα με τις ιδιότητές τους, συναρτήσει και του υλικού και της γεωμετρίας τους. Ο επανασχεδιασμός των προιόντων γίνεται με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να είναι προσιτός, λειτουργικός και ταυτόχρονα πρωτοποριακός. Στα επόμενά μας σχέδια είναι η πρόταση στο δήμο και στους συμπολίτες μας για την εικαστική διαμόρφωση του πεζόδρομου της Ισαύρων με ανακυκλώσιμα υλικά», αποκάλυψε.

Οδηγίες προς ναυτιλομένους για την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας CIP Eco-Innovation, που στόχο έχει να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην επιτυχημένη οικολογική καινοτομία και την αγορά, έδωσε η δρ φυσικός μηχανικός υλικών Κ.Τζιτζινού, στο πλαίσιο του δικτύου Enterprise Europe Network. Η πρωτοβουλία, ύψους 200 εκατ,. ευρώ για την περίοδο 2008-2013, χρηματοδοτεί τις ΜΜΕ μέχρι και στο 50% των συνολικών επιλέξιμων δαπανών. Στο πλαίσιο της πρόσκλησης υποβολής προτάεων του 2011, ο προϋπολογισμός της πρωτοβουλίας ανέρχεται σε 38 εκατ. ευρώ. Η υποβολή αιτήσεων θα γίνεται μέχρι τον Σεπτέμβριο, ενώ τα πρώτα έργα  αναμένεται να ξεκινήσουν σε έναν χρόνο από σήμερα (Μάιο-Ιούνιο 2012). Οι βασικοί άξονες επιλέξιμων επενδύσεων είναι: ανακύκλωση, δομικά υλικά, τρόφιμα-ποτά, νερό, πράσινες επιχειρήσεις , ενώ ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όσο και στην Ελλάδα. Για περισσότερες πληροφορίες, σε σχέση με τος πώς μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες αποδοχής της πρότασής τους, οι ενδιαφερομενοι μπορούν να ανατρέξουν στην εισήγηση της κας Τζιτζινού στην ιστοσελίδα του ΤΕΕ/ΤΚΜ, όπου έχουν αναρτηθεί και όλες οι υπόλοιπες εισηγήσεις.

Απευθύνοντας χαιρετισμό στην εκδήλωση, ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΚΜ, Τάσος Κονακλίδης, σημείωσε ότι στην Ελλάδα μιλάμε επί 20 χρόνια για καινοτομία, αλλά δυστυχώς δεν την ενισχύουμε όπως θα έπρεπε. Επίσης, αν και όλοι μιλάμε για το περιβάλλον, αναλωνόμαστε σε επίπεδο καλών προθέσεων. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα των κομμάτων, που γράφουν κατεβατά στα προγράμματά τους για το περιβάλλον και μετά τα δημοσιοποιούν υπό τη μορφή χάρτινων ρύπων σε τοίχους και δρόμους. Την ίδια στιγμή, εργαλεία προστασίας του περιβάλλοντος, όπως οι ΜΠΕ ή οι μελέτες χωροθέτησης, συχνά έρχονται να επιβεβαιώσουν μια ήδη ειλημμένη απόφαση, αντί να ρυθμίσουν τα δεδομένα, ενώ η τακτική αυτή σε συνθέκες κρίσης γίνεται καθεστώς και αποκτά ηθικό –αν όχι και νομικό- αντίκρυσμα. Βέβαια, πρόσθεσε, ευτυχώς έχουν γίνει και πολύ σημαντικά περιβαλλοντικά έργα, τα οποία οι ελλείψεις δεν ακυρώνουν.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ