Καύσιμα: Η ακρίβεια «κόβει» κατανάλωση και εισπράξεις από ΕΦΚ

Το πρώτο αποτύπωμα των ακριβών καυσίμων αρχίζει να εμφανίζεται στα κρατικά ταμεία. Με την αμόλυβδη και το diesel να παραμένουν πάνω από 2 ευρώ το λίτρο, οι εισπράξεις του προϋπολογισμού από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης κινούνται χαμηλότερα από τον στόχο, στέλνοντας ένα πρώτο σήμα ότι νοικοκυριά και επιχειρήσεις περιορίζουν την κατανάλωση και τις μετακινήσεις τους.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Υγρών Καυσίμων του υπουργείου Ανάπτυξης η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης είχε φθάσει στα 2,199 ευρώ το λίτρο και του diesel κίνησης στα 2,224 ευρώ. Η επιβάρυνση είναι σημαντική για όσους χρησιμοποιούν καθημερινά το αυτοκίνητο αλλά και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που βλέπουν το ενεργειακό κόστος να περνά απευθείας στα λειτουργικά τους έξοδα.

Τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού αποτυπώνουν ήδη την πίεση. Στο οκτάμηνο Ιανουαρίου- Αυγούστου 2026 τα έσοδα από Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης διαμορφώθηκαν στα 4,662 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υστέρηση 230 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Όμως η μεγαλύτερη μείωση εντοπίζεται στον ΕΦΚ ενεργειακών προϊόντων όπου εισπράχθηκαν 2,63 δισ. ευρώ έναντι στόχου 2,82 δισ. ευρώ, δηλαδή μπήκαν στο ταμείο 193 εκατ. ευρώ λιγότερα.

Τον Αύγουστο οι εισπράξεις από ΕΦΚ ανήλθαν σε 698 εκατ. ευρώ, κατά 6 εκατ. ευρώ χαμηλότερα από τον στόχο.

Η άλλη όψη του ΦΠΑ

Η εικόνα είναι διαφορετική στο μέτωπο του ΦΠΑ. Οι ανατιμήσεις μπορεί να περιορίζουν την κατανάλωση σε ορισμένα προϊόντα, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν τη φορολογητέα αξία των συναλλαγών και, μαζί με αυτήν, τις εισπράξεις του Δημοσίου. Στο οκτάμηνο τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 20,544 δισ. ευρώ. Ακόμη και αν αφαιρεθούν τα 306 εκατ. ευρώ που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, οι εισπράξεις εμφανίζονται αυξημένες κατά 905 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο. Μόνο τον Αύγουστο τα έσοδα από ΦΠΑ έφθασαν τα 2,804 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον στόχο κατά 166 εκατ. ευρώ.

Στο 8μηνο ο ΦΠΑ λοιπών αγαθών και υπηρεσιών απέφερε 18,68 δισ. ευρώ ήτοι 1,07 δισ. ευρώ έναντι στόχου ενώ ο ΦΠΑ στα πετρελαιοειδή διαμορφώθηκε σε 1,47 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 139 εκατ. ευρώ λόγω των υψηλών τιμών στην αντλία. Όπως προκύπτει η άνοδος των τιμών λειτουργεί ως ένας από τους βασικός «αιμοδότες» των φορολογικών εσόδων. Ετσι ο ΦΠΑ αυξάνεται επειδή η ακρίβεια ανεβάζει την ονομαστική αξία των συναλλαγών, ενώ ο ΕΦΚ στα καύσιμα υποχωρεί επειδή οι καταναλωτές αγοράζουν μικρότερες ποσότητες.

Για το οικονομικό επιτελείο, η εξέλιξη αυτή μπαίνει πλέον στο μικροσκόπιο. Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η υστέρηση των 193 εκατ. ευρώ είναι μια συγκυριακή απόκλιση από τον στόχο ή εάν οι ακριβές τιμές των καυσίμων έχουν αρχίσει να αλλάζουν πιο μόνιμα τη συμπεριφορά των καταναλωτών.

Παρεμβάσεις

Στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 θα ανακοινωθεί η επέκταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης η οποία θα ισχύει για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου και στις 14 Οκτωβρίου αναμένονται νέες ανακοινώσεις για πετρέλαιο κίνησης για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου και για το πετρέλαιο θέρμανσης η διάθεση του οποίου ξεκινάει στις 15 Οκτωβρίου 2026.