Οι ΗΠΑ επαναφέρουν βάση του Ψυχρού Πολέμου και ανοίγουν δεύτερη στη Γροιλανδία

Οι ΗΠΑ προσανατολίζονται στην επιστροφή τους σε στρατιωτική εγκατάσταση στη νότια Γροιλανδία, η οποία είχε εγκαταλειφθεί μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, ενώ παράλληλα εξετάζεται η ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων και σε δεύτερο σημείο στα ανατολικά του νησιού. Τις πληροφορίες μεταδίδει το Reuters, επικαλούμενο τρεις ανθρώπους με γνώση των σχεδιασμών.

Οι κινήσεις αυτές προβλέπονται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στη συμφωνία που έχουν διαμορφώσει Ουάσινγκτον, Κοπεγχάγη και Νουούκ και η οποία προγραμματίζεται να υπογραφεί την Τρίτη στη Νέα Υόρκη, κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Στο επίκεντρο βρίσκονται δύο σημεία της Γροιλανδίας. Το πρώτο είναι το Ναρσαρσουάκ, στη νότια πλευρά του νησιού, όπου κατά το παρελθόν λειτουργούσε η αμερικανική Bluie West One. Μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ τη δεκαετία του 1950, ο οικισμός συρρικνώθηκε σημαντικά και πλέον αριθμεί μόλις μερικές δεκάδες κατοίκους.

Η δεύτερη τοποθεσία είναι το Μέστερσβιγκ, στην ανατολική Γροιλανδία. Πρόκειται για στρατιωτικό φυλάκιο που αξιοποιείται σήμερα από τη Sirius Dog Sled Patrol, την ειδική μονάδα των δανικών ενόπλων δυνάμεων που δραστηριοποιείται στις απομακρυσμένες αρκτικές περιοχές.

Οι λεπτομέρειες που παραμένουν ανοιχτές

Το περιεχόμενο της συμφωνίας δεν έχει δοθεί μέχρι στιγμής στη δημοσιότητα. Οι τρεις πηγές του Reuters, οι οποίες ζήτησαν να μην κατονομαστούν, σημείωσαν ότι ορισμένα σημεία ενδέχεται να διαμορφωθούν οριστικά μόλις πριν από την υπογραφή.

Ούτε η κυβέρνηση της Δανίας ούτε εκείνη της Γροιλανδίας, αλλά ούτε και ο Λευκός Οίκος, ανταποκρίθηκαν άμεσα σε αιτήματα του πρακτορείου για τοποθέτηση.

Από την πλευρά της, η Κοπεγχάγη έχει επισημάνει ότι η νέα διευθέτηση μεταφέρει το ζήτημα της προστασίας της Αρκτικής σε ευρύτερο νατοϊκό πλαίσιο, αντί η ευθύνη να αφορά αποκλειστικά τη Δανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η διαδρομή μέχρι τη συμφωνία

Η εξέλιξη ακολουθεί μια περίοδο έντονης πίεσης από τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι επιθυμεί οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Σε προηγούμενες τοποθετήσεις του δεν είχε αποκλείσει ακόμη και την άσκηση οικονομικής ή στρατιωτικής πίεσης για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Η στάση του Αμερικανού προέδρου, ιδιαίτερα κατά την κορύφωση της έντασης τον Ιανουάριο, δημιούργησε σοβαρές τριβές μεταξύ συμμάχων στο ΝΑΤΟ. Ακολούθησαν συνομιλίες της Δανίας και της Γροιλανδίας με την αμερικανική κυβέρνηση σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η αντιπαράθεση.

Την Παρασκευή, ο Τραμπ γνωστοποίησε ότι οι τρεις πλευρές είχαν καταλήξει σε συνεννόηση για μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στο νησί. Μέχρι τώρα, πάντως, δεν είχαν αποκαλυφθεί στοιχεία για τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν.

Η επιστροφή σε εγκαταστάσεις δεκαετιών

Η αμερικανική στρατιωτική δραστηριότητα στη Γροιλανδία ήταν πολύ μεγαλύτερη την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Οι ΗΠΑ λειτουργούσαν τότε 17 εγκαταστάσεις στο νησί, με τη συνολική δύναμη του προσωπικού τους να ξεπερνά τους 10.000 στρατιωτικούς.

Από εκείνο το εκτεταμένο δίκτυο παραμένει σήμερα σε λειτουργία η διαστημική βάση Πιτουφίκ, στην οποία βρίσκονται περίπου 150 Αμερικανοί στρατιωτικοί.

Με τη νέα συμφωνία ανοίγει πλέον ο δρόμος για ενισχυμένη παρουσία των ΗΠΑ σε περισσότερα σημεία της Γροιλανδίας. Το μέγεθος και η μορφή της ανάπτυξης αναμένεται να γίνουν σαφέστερα όταν παρουσιαστεί επίσημα το περιεχόμενο της συμφωνίας.