Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026

Μπορεί ένα από τα πιο απλά φυτά της Γης να λειτουργεί σαν εγκέφαλος: Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες


Ένα φυτό που θεωρείται από τα πιο απλά στη Γη φαίνεται να διαθέτει έναν πολύ πιο σύνθετο τρόπο επικοινωνίας απ' ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.

Τα βρύα αποτελούν σημαντικό υπόστρωμα για την ανάπτυξη άλλων φυτών και οργανισμών, καθώς μπορούν να εγκατασταθούν σε γυμνά πετρώματα και να δημιουργήσουν σταδιακά τις συνθήκες για την εμφάνιση άλλων μορφών ζωής. Ωστόσο, συνήθως θεωρούνται σχετικά απλές μορφές ζωής.

Μια νέα μελέτη εντόπισε ενδείξεις ηλεκτροφυσιολογικής επικοινωνίας σε πυκνές συστάδες του Brachythecium rutabulum, ενός κοινού είδους βρύου στη Μεγάλη Βρετανία. Τα ευρήματα δείχνουν ότι ένα από τα αρχαιότερα είδη φυτικής ζωής στη Γη ενδέχεται να διαθέτει έναν άγνωστο μέχρι σήμερα τρόπο μετάδοσης πληροφοριών.

Τα βρύα είναι πιο σύνθετα απ' όσο φαίνονται

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Άντριου Ανταμάτζκι, επιστήμονα υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του West of England στο Μπρίστολ, ο οποίος έχει μελετήσει στο παρελθόν τις ασυνήθιστες δυνατότητες οργανισμών που θεωρούνται «πρωτόγονοι», όπως οι μυξομύκητες και οι μύκητες. Τα βρύα ανήκουν σε μία από τις αρχαιότερες γενεαλογικές γραμμές χερσαίων φυτών, με συγγενείς τους να εμφανίζονται ήδη από την Ορδοβίκια περίοδο, πριν από περίπου 470 εκατομμύρια χρόνια. Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Royal Society Open Science, εξετάζει την ηλεκτροφυσιολογία του Brachythecium rutabulum και υποστηρίζει ότι τα βρύα μπορεί να διαθέτουν πολύ πιο οργανωμένη ηλεκτρική δραστηριότητα απ' ό,τι θεωρούνταν.

Ο Ανταμάτζκι συνέλεξε δείγματα του βρύου από τη νοτιοδυτική Αγγλία και τα τοποθέτησε σε διαφανές δοχείο, δημιουργώντας συνθήκες υψηλής υγρασίας. Στη συνέχεια χαμήλωσε τον φωτισμό και τοποθέτησε οκτώ ζεύγη ηλεκτροδίων μέσα στη συστάδα, σε απόσταση περίπου ενός έως δύο εκατοστών μεταξύ τους. Για 178 ώρες, δηλαδή λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα, καταγράφηκαν περίπου πέντε εκατομμύρια ηλεκτρικές παρατηρήσεις. Οι καταγραφές αποκάλυψαν τρεις διαφορετικούς ρυθμούς ηλεκτρικών «αιχμών» (γρήγορο, ενδιάμεσο και αργό) καθώς και οργανωμένες ακολουθίες σημάτων και ηλεκτρική δραστηριότητα που μεταδιδόταν μέσα στη συστάδα. Τα σήματα δεν έμοιαζαν με τυχαίο ηλεκτρικό θόρυβο, γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι υπάρχει κάποιο οργανωμένο σύστημα ηλεκτροφυσικής επικοινωνίας.

Δεν σημαίνει ότι τα βρύα έχουν εγκέφαλο

Παρά τις ομοιότητες που υποδηλώνει ο τίτλος της έρευνας, οι επιστήμονες δεν υποστηρίζουν ότι τα βρύα διαθέτουν εγκέφαλο ή νευρικό σύστημα όπως ο άνθρωπος. Η ηλεκτρική δραστηριότητά τους λειτουργεί με πολύ διαφορετικό και πιο αργό τρόπο από τα νευρωνικά δίκτυα του ανθρώπινου εγκεφάλου. Ωστόσο, τα ευρήματα δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχει ένας μέχρι σήμερα άγνωστος μηχανισμός ηλεκτρικής επικοινωνίας μέσα στα βρύα. Τα αποτελέσματα θα πρέπει να επιβεβαιωθούν με πιο ελεγχόμενα πειράματα, όμως οι ερευνητές εκτιμούν ότι θα μπορούσαν να ανοίξουν νέους δρόμους στη μελέτη της ηλεκτρικής επικοινωνίας των φυτών.

Μια πιθανή μελλοντική εφαρμογή αφορά τη χρήση των βρύων ως βιοϋβριδικών αισθητήρων. Εάν επιβεβαιωθεί ότι η ηλεκτρική τους δραστηριότητα συνδέεται με τον τρόπο που αντιλαμβάνονται και ανταποκρίνονται στο περιβάλλον, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την ανίχνευση περιβαλλοντικών μεταβολών. Για παράδειγμα, οι ερευνητές εξετάζουν την πιθανότητα δημιουργίας «ζωντανών» προσόψεων κτιρίων από βρύα, οι οποίες θα μπορούσαν να καταγράφουν στοιχεία του περιβάλλοντος μέσω των ηλεκτρικών σημάτων των ίδιων των οργανισμών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ