Πάνω από 400 μαθητές «συνάντησαν» τη Διδώ Σωτηρίου στην Κωνσταντινούπολη στο 10ο Διεθνές Μαθητικό Συνέδριο Λογοτεχνίας

Επόμενος «σταθμός» ο Διονύσης Σαββόπουλος,

στον οποίο θα είναι αφιερωμένο το Συνέδριο του 2027

Σε ατμόσφαιρα συγκίνησης, μνήμης και δημιουργικού διαλόγου πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, από τις 11 έως τις 15 Μαρτίου 2026, το 10ο Διεθνές Μαθηματικό Συνέδριο Λογοτεχνίας «Διδώ Σωτηρίου. Η Μικρασιάτισσα», αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά ότι τη δύναμη της λογοτεχνίας ενώνει τόπους, γενιές και εμπειρίες.

Στο συνέδριο, που διοργανώθηκε από το Ζωγράφειο Λύκειο Κωνσταντινούπολης και τα Εκπαιδευτήρια Ε. Μαντουλίδη του ομίλου Dukes Education, υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου συμμετείχαν περισσότεροι από 400 μαθητές/ριες και εκπαιδευτικοί από 34 σχολεία της Ελλάδας, της Μεγαλονήσου, της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου, της Αφρικής και της Αμερικής και συναντήθηκαν με σημαντικούς εκπροσώπους των γραμμάτων, της δημοσιογραφίας και της τέχνης, για να «συνομιλήσουν» με την εποχή και τη βαθιά ανθρώπινη παρακαταθήκη της Διδώς Σωτηρίου.

Η ζωή και το έργο της Διδώς Σωτηρίου αναδείχθηκαν μέσα από τις δημιουργικές ιδέες και τις δράσεις των μαθητών/ριών, τις ουσιαστικές εισηγήσεις των προσκεκλημένων και τις γόνιμες συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε εμβληματικούς χώρους της Πόλης. Η θεματολογία του Συνεδρίου ήταν πολυσύνθετη και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.

Το Συνέδριο έδωσε στα παιδιά μια πολύτιμη ευκαιρία να εκφραστούν, να προβληματιστούν και να προσεγγίσουν τη λογοτεχνία ως ζωντανό πεδίο συνάντησης με την Ιστορία, τη μνήμη και την ανθρώπινη εμπειρία. Παράλληλα, είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν την Κωνσταντινούπολη, να συνδεθούν με το ιστορικό της βάθος και να αισθανθούν ακόμη πιο κοντά στις ρίζες και την κληρονομιά τους.

Την ΠΡΩΤΗ ΜΕΡΑ του Συνεδρίου, στο Grand Pera, με το μήνυμα της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, ο οποίος κήρυξε την έναρξη των εργασιών του 10ου Διεθνούς Μαθητικού Συνεδρίου Λογοτεχνίας, άνοιξε στην Κωνσταντινούπολη η αυλαία μιας διοργάνωσης με ξεχωριστό πνευματικό και παιδαγωγικό αποτύπωμα. Ο Παναγιώτατος, που δεν παρέστη αυτοπροσώπως, απέστειλε χαιρετισμό, ο οποίος αναγνώστηκε από τον κ. Κωνσταντίνο Δεληκωσταντή, Άρχοντα Διδάσκαλο του Γένους, Διευθυντή του Α΄ Πατριαρχικού Γραφείου και Ομότιμο Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής Αθηνών. Στο μήνυμά του καλωσόρισε θερμά τους συνέδρους στην Πόλη του Κωνσταντίνου και στη Βασιλεύουσα, συνεχάρη τους διοργανωτές, τους εισηγητές, τους μαθητές και όλους τους συμμετέχοντες και στάθηκε με έμφαση στη χαρά της συνάντησης νέων από τέσσερις ηπείρους. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Διδώ Σωτηρίου, την οποία χαρακτήρισε αγωνίστρια για την ανθρωπιά, την ειρήνη και τη δικαιοσύνη, υπογραμμίζοντας ότι το έργο της, και ιδίως τα «Ματωμένα Χώματα», παραμένει δραματικά επίκαιρο σε μια εποχή κατά την οποία ο πόλεμος εξακολουθεί να σκορπίζει τρόμο και οδύνη. Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της λογοτεχνίας και της ανάγνωσης σε μια ψηφιακή εποχή, τονίζοντας ότι καλλιεργούν όχι μόνο τη γλώσσα αλλά και την ευαισθησία, την ενσυναίσθηση και την αναζήτηση νοήματος. Ξεχωριστή ήταν και η αναφορά του στην ελληνική γλώσσα, την οποία χαρακτήρισε «μητρική γλώσσα του πνεύματος», τονίζοντας την οικουμενικότητά της και τη διαρκή ανάγκη να διαφυλαχθεί ο πολιτισμός του βιβλίου και της ανάγνωσης. Με τις σκέψεις αυτές κήρυξε την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου, ευχόμενος καλή και καρποφόρα διεξαγωγή.

Ακολούθησαν οι χαιρετισμοί των διοργανωτών, του Γιάννη Δεμιρτζόγλου Διευθυντή του Ζωγραφείου Λυκείου, και της Άσπας Χασιώτη, Δρ. Φιλολογίας, Γενικής Διευθύντριας των Εκπαιδευτηρίων Μαντουλίδη οι οποίοι αφού καλωσόρισαν μαθητές, εκπαιδευτικούς και προσκεκλημένους από την Ελλάδα, την Αφρική, την Αμερική, τη Μεγαλόνησο, την Ομογένεια της Πόλης και της Ίμβρου, καθώς και κάθε γωνιά του κόσμου, ανέδειξαν τον συμβολισμό της διοργάνωσης στην Κωνσταντινούπολη, τον ρόλο του Ζωγραφείου ως ζωντανού φάρου παιδείας και πολιτισμού, αλλά και τη σημασία του Συνεδρίου ως θεσμού που φέρνει τους νέους πιο κοντά στη λογοτεχνία, την ιστορική μνήμη και τις ρίζες τους.

Χαιρετισμό απηύθυναν επίσης οι: Γιώργος Παπαλιάρης, Πρόεδρος ΣΥΡΚΙ, Πρόεδρος Κοινότητας Σταυροδρομίου, Στράτος Δολτσινιάδης, Εκπρόσωπος Ιδρυτή Ζωγραφείου Λυκείου.

Ξεχωριστή θέση στην τελετή έναρξης είχε η εναρκτήρια ομιλία της συγγραφέως Λένας Διβάνη με τίτλο «Ονειρεύτηκα τη Διδώ». Με λόγο προσωπικό και ουσιαστικό, η ομιλήτρια προσέγγισε τη Διδώ Σωτηρίου όχι μόνο ως σημαντική λογοτεχνική μορφή, αλλά και ως μια βαθιά πολιτική και ανθρώπινη παρουσία, που παραμένει επίκαιρη και φωτίζει με το έργο και τη στάση ζωής της τα μεγάλα ζητήματα της μνήμης, της Ιστορίας, της κοινωνικής ευθύνης και της εγρήγορσης.

Η εναρκτήρια βραδιά κορυφώθηκε με τη συναυλία του Γιάννη Κότσιρα. Ο αγαπημένος ερμηνευτής παρουσίασε το πρόγραμμα «Από τη Σμύρνη έρχομαι», ερμηνεύοντας μικρασιάτικα τραγούδια αλλά και τραγούδια από το προσωπικό του ρεπερτόριο, δίνοντας από την πρώτη κιόλας βραδιά το στίγμα μιας διοργάνωσης που συνδέει οργανικά τη λογοτεχνία με τη μνήμη, την ιστορία και τον πολιτισμό.

Τη ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΕΡΑ του Συνεδρίου, την Πέμπτη 12 Μαρτίου, οι εργασίες μεταφέρθηκαν στο Ζωγράφειο Γυμνάσιο - Λύκειο, όπου πραγματοποιήθηκε ένα πλούσιο πρόγραμμα συζητήσεων και δράσεων αφιερωμένων στη ζωή, το έργο και τη διαχρονική επικαιρότητα της Διδώς Σωτηρίου.

Το θέμα της Α΄ Συζήτησης ήταν «Υπάρχει τίποτα πιο φανταστικό από την πραγματικότητα; Η Διδώ Σωτηρίου μεταξύ δημοσιογραφίας και λογοτεχνίας», με ειδικό σύμβουλο και συντονιστή τον Κώστα Καραβίδα, Μέλος Ε.ΔΙ.Π., Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Στη συζήτηση συμμετείχαν η Αφροδίτη Αθανασοπούλου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κύπρου, η Θάλεια Καραμολέγκου, Δημοσιογράφος και Ραδιοφωνική Παραγωγός, η Ερασμία - Λουίζα Σταυροπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, Τμήμα Φιλολογίας, ΕΚΠΑ, και ο Νίκος Δαββέτας, Συγγραφέας.

Ακολούθησε, στον ίδιο χώρο, η Β΄ Συζήτηση με θέμα «Προσωπογραφίες: Φωνές και χαρακτήρες στο έργο της Διδώς Σωτηρίου», με ειδικό σύμβουλο τον Νίκο Μαθιουδάκη, Διδάκτορα Υφογλωσσολογίας, Μέλος ΣΕΠ ΕΑΠ, και συντονιστή τον Κώστα Μπλιάτκα, Δημοσιογράφο και Συγγραφέα. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Βασίλης Βασιλειάδης, Επίκουρος Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, Τμήμα Φιλολογίας, ΑΠΘ, ο Γρηγόρης Μπέκος, Δημοσιογράφος, η Μαρία Νικολοπούλου, Μέλος Ε.ΔΙ.Π., Τμήμα Φιλολογίας, ΕΚΠΑ, και ο Μιχάλης Σπέγγος, Συγγραφέας.

Παράλληλα, στην Αίθουσα Τελετών Δημητρίου Φραγκόπουλου πραγματοποιήθηκαν δρώμενα των σχολείων, δίνοντας στους μαθητές τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τις δικές τους δημιουργικές προσεγγίσεις πάνω στο έργο της Διδώς Σωτηρίου.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, πραγματοποιήθηκε η Γ΄ Συζήτηση με θέμα «Η γυναίκα της ζωής της», με ειδική σύμβουλο και συντονίστρια τη Μυρσίνη Γκανά, Ποιήτρια. Συμμετείχαν η Εύη Κουτρουμπάκη, Συγγραφέας, Φιλόλογος, ο Θωμάς Κοροβίνης, Συγγραφέας, Φιλόλογος, η Ευτυχία - Αλεξάνδρα Λουκίδου, Ποιήτρια, Δοκιμιογράφος, και η Μαρία Νικολοπούλου, Μέλος Ε. ΔΙ. Π., Τμήμα Φιλολογίας, ΕΚΠΑ.

Ακολούθησε η Δ΄ Συζήτηση με θέμα «Όταν η κοινωνία ξεκουρδίζεται, έχουμε χρέος να ξυπνάμε χαράματα», με ειδικό σύμβουλο και συντονιστή τον Γιάννη Πάσχο, Συγγραφέα. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Κώστας Καραβίδας, η Θάλεια Καραμολέγκου, η Ευτυχία - Αλεξάνδρα Λουκίδου και ο Γρηγόρης Μπέκος, ενώ πραγματοποιήθηκε και η παράλληλη δράση «Στις παγίδες της ιστορίας μας», την οποία συντόνισε ο Απόστολος Λακασάς, Δημοσιογράφος, με τη συμμετοχή της Αφροδίτης Αθανασοπούλου, του Βασίλη Βασιλειάδη, της Καθηγήτριας Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Αγγέλας Καστρινάκη και της Εύης Κουτρουμπάκη, μαζί με τους εκπαιδευτικούς των σχολείων.

Η δεύτερη ημέρα έκλεισε με την παράσταση λόγου, μουσικής και εικόνας «Ο Μανώλης Αξιώτης στο Ζωγράφειο Λύκειο» βασισμένη στα Ματωμένα Χώματα της Διδώς Σωτηρίου. Πλήθος κόσμου παρακολούθησε μια ακόμη δυνατή πολιτιστική στιγμή του Συνεδρίου, με αφηγητή τον Ρένο Χαραλαμπίδη, σκηνοθετική επιμέλεια του Θοδωρή Γκόνη, σκηνογραφική επιμέλεια του Ανδρέα Γεωργιάδη και μουσική επιμέλεια και τραγούδι από τη Δήμητρα Τσαγκαράκη και τον Πέτρο Χρηστάκη.

Την ΤΡΙΤΗ ΜΕΡΑ του Συνεδρίου, την Παρασκευή 13 Μαρτίου, οι σύνεδροι αναχώρησαν το πρωί για την Αγία Σοφία όπου ξεναγήθηκαν. Στη συνέχεια επισκέφθηκαν τον Ιερό Ναό της Παναγίας των Βλαχερνών, όπου παρακολούθησαν τη Γ΄ Στάση των Χαιρετισμών και έψαλαν όλοι μαζί τον Ακάθιστο Ύμνο σε κατανυκτική ατμόσφαιρα, 14 αιώνες μετά το πρώτο του άκουσμα στον ίδιο χώρο.

Το απόγευμα, στη Σχολή Γαλατά, πραγματοποιήθηκε η Ε΄ Συζήτηση με θέμα «Οδηγός επιβίωσης για τον 21ο αιώνα από τη Διδώ Σωτηρίου», με ειδική σύμβουλο τη συγγραφέα Λένα Διβάνη και συντονιστή τον δημοσιογράφο Απόστολο Λακασά. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Κώστας Καραβίδας, η Μυρσίνη Γκανά και η Αγγέλα Καστρινάκη.

Ακολούθησε η συζήτηση «Η δική μου Διδώ», την οποία συντόνισε ο δημοσιογράφος Μανώλης Κωστίδης, με τη συμμετοχή των συγγραφέων Χρήστου Αστερίου, Λένας Διβάνη, Θωμά Κοροβίνη, Αλέξη Πανσέληνου, της Δρ. Χριστίνας Ζενγκίνογλου, του Δρ. Συμεών Σολταρίδη, της Ομότιμης Καθηγήτριας Ερασμίας - Λουίζας Σταυροπούλου και του δημοσιογράφου Παύλου Τσίμα.

Την ΤΕΤΑΡΤΗ ΜΕΡΑ του Συνεδρίου, το Σάββατο 14 Μαρτίου, μαθητές/ριες και σύνεδροι επιβιβάστηκαν στο καραβάκι με προορισμό τη Χάλκη. Μεγάλη ήταν η συγκίνηση όλων κατά την επίσκεψή τους στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όπου πραγματοποιήθηκε η δράση «Στη Διδώ από τη Χάλκη». Εκεί οι μαθητές/ριες «συνομίλησαν» με τη Διδώ Σωτηρίου μέσα από λέξεις, σκέψεις και δημιουργικές παρεμβάσεις. Στη συνέχεια αναχώρησαν για την Πρίγκηπο, όπου επισκέφθηκαν τον Ιερό Ναό της Παναγίας, ενώ η ημέρα ολοκληρώθηκε με την επίσκεψη στην Κοινότητα Μ. Ρεύματος με μια ζεστή, γιορτινή συνάντηση όλων των συμμετεχόντων, όπου και ανακοινώθηκε και το θέμα του επόμενου συνεδρίου.

Η αυλαία του Συνεδρίου έπεσε την ΠΕΜΠΤΗ ΜΕΡΑ του Συνεδρίου, την Κυριακή 15 Μαρτίου με την Πατριαρχική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, επισφραγίζοντας με τον πιο συμβολικό τρόπο μια οργάνωση με έντονο πνευματικό, εκπαιδευτικό και πολιτιστικό αποτύπωμα.

Με το 10ο Διεθνές Μαθητικό Συνέδριο για τη Διδώ Σωτηρίου επιβεβαιώθηκε για ακόμη μία χρονιά ο βαθύς εκπαιδευτικός, πολιτιστικός και ερευνητικός χαρακτήρας του θεσμού. Θερμά συγχαρητήρια αξίζουν στον Διευθυντή του Ζωγραφείου Λυκείου, Γιάννη Δεμιρτζόγλου, και στη Γενική Διευθύντρια των Εκπαιδευτηρίων Ε. Μαντουλίδη, Άσπα Χασιώτη, οι οποίοι εμπνεύστηκαν αυτόν τον σπουδαίο θεσμό και πραγματοποιούν κάθε χρόνο με ξεχωριστή επιμέλεια, συνέπεια και αγάπη, καθώς και σε όλους όσοι εργάστηκαν με αφοσίωση για την επιτυχία αυτής της τόσο σημαντικής διοργάνωσης.

Η συνέχεια δίνεται την άνοιξη του επόμενου έτους και συγκεκριμένα 31 Μαρτίου - 4 Απριλίου 2027, στο 11ο Διεθνές Μαθητικό Συνέδριο Λογοτεχνίας, το οποίο, όπως ανακοινώθηκε, θα είναι αφιερωμένο στον αξέχαστο Θεσσαλονικιό, Κωνσταντινουπολίτη στην καταγωγή, τραγουδοποιό Διονύση Σαββόπουλο.

Τα προηγούμενα συνέδρια ήταν αφιερωμένα στον Α. Παπαδιαμάντη (2012), τον Κ. Π. Καβάφη (2013), τον Γ. Σεφέρη (2014), τον Γ. Βιζυηνό (2015), τον Ο. Ελύτη (2016), τον Γ. Θεοτοκά (2018), τον Α. Σαμαράκη (2019), τον Γιάννη Ρίτσο (2024) και την Κική Δημουλά (2025).

Συμμετείχαν τα Σχολεία

1ο ΓΕΛ Γλυφάδας, 1ο ΓΕΛ Ηλιούπολης, 1ο ΓΕΛ Κηφισιάς, 1ο ΓΕΛ Παλλήνης «Pierre de Coubertin», 2ο ΓΕΛ Γρεβενών, 2ο ΓΕΛ Ηρακλείου Κρήτης, 2ο ΓΕΛ Λάρισας - Ιπποκράτης, 4ο ΓΕΛ Αλίμου, 6ο ΓΕΛ Γλυφάδας, Pierce - Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος - Γυμνάσιο, ΓΕΛ Βαθέος Αυλίδας, Γυμνάσιο Σίφνου με Λ.Τ. «Νικόλαος Γ. Προμπονάς», Εκπαιδευτήρια Αυγουλέα – Λιναρδάτου, Εκπαιδευτήρια Βασιλειάδη, Εκπαιδευτήρια Γεώργιου Ζώη, Εκπαιδευτήρια Δούκα, Εκπαιδευτήρια Ε. Μαντουλίδη, Εκπαιδευτήρια Καίσαρη, Εκπαιδευτήρια «Νέα Παιδεία», Εκπαιδευτήρια Σύγχρονη Παιδεία, Ελληνικό Γυμνάσιο - Λύκειο Ίμβρου, Ελληνικό Λύκειο Λουμπουμπάσι, Κονγκό, Ελληνοαμερικανικό Σχολείο Αγίου Δημητρίου, Αστόρια, Νέα Υόρκη, Αμερική, Ελληνογαλλική Σχολή Πειραιά «Jeanne d’ Arc», Ζάππειο Λύκειο, Ζωγράφειο Λύκειο, Κολλέγιο Αθηνών, Κολλέγιο Ψυχικού, Λύκειο Αγίου Γεωργίου Λάρνακας, Λύκειο Ακροπόλεως, Παγκύπριον Γυμνάσιον, Πρότυπο ΓΕΛ Βαρβακείου Σχολής, Σχολεία ΑΞΙΟΝ Ξάνθης, Σχολή Σαχέτι, Γιοχάνεσμπουργκ, Ν. Αφρική.

Περισσότερα για το Διεθνές Μαθητικό Συνέδριο Λογοτεχνίας μπορείτε να πληροφορηθείτε: www.islic.org

Το Συνέδριο μεταδόθηκε διαδικτυακά μέσω της ιστοσελίδας:
https://www.livemedia.gr/sotiriou26