Η ανακάλυψη ενός ομαδικού τάφου στην Ιορδανία προσφέρει άμεσες αποδείξεις για το πώς έζησαν και πέθαναν οι πληθυσμοί που επηρεάστηκαν από μια μεγάλη υγειονομική κρίση.
Μια διεθνής ομάδα ερευνητών εντόπισε στην Ιορδανία αυτό που πλέον θεωρείται ο πρώτος τεκμηριωμένος ομαδικός τάφος της αρχαιότερης πανδημίας που έχει καταγραφεί στην ιστορία: της πανώλης του Ιουστινιανού, η οποία έπληξε τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία μεταξύ 6ου και 8ου αιώνα και προκάλεσε εκατομμύρια θανάτους. Η ανακάλυψη προσφέρει άμεσες αποδείξεις για το πώς έζησαν και πέθαναν οι πληθυσμοί που επηρεάστηκαν από εκείνη την υγειονομική κρίση.
Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο τεύχος Φεβρουαρίου του Journal of Archaeological Science, προέρχονται από την ανάλυση ενός μαζικού ταφικού συνόλου που εντοπίστηκε στην Τζέρας, ένα σημαντικό αστικό και εμπορικό κέντρο της ανατολικής Μεσογείου. Το DNA που εξήχθη από τα λείψανα επιβεβαιώνει ότι επρόκειτο για ένα και μόνο επεισόδιο μαζικού θανάτου, συνδεδεμένο με το βακτήριο Yersinia pestis, υπεύθυνο για την πανώλη.
Η «ανθρώπινη ιστορία» της πανδημίας
Πέρα από την ταυτοποίηση του παθογόνου, η μελέτη εστιάζει στους ανθρώπους που βρίσκονται στον τάφο: ποιοί ήταν, πώς ζούσαν και γιατί βρίσκονταν στην Τζέρας όταν η ασθένεια έπληξε την πόλη. Όπως εξηγεί στην The Guardian η Ρέις Τζιανγκ, κύρια συγγραφέας της εργασίας και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Φλόριντα, το εύρημα επιτρέπει τη μετατροπή ενός γενετικού σήματος σε μια αυθεντική «ανθρώπινη ιστορία».
Η ανάλυση δοντιών και οστικών καταλοίπων αποκαλύπτει έναν ποικιλόμορφο πληθυσμό: άνδρες και γυναίκες, νέοι και ηλικιωμένοι, άτομα σε παραγωγική ηλικία και έφηβοι. Αυτή η δημογραφική ποικιλία υποδηλώνει ότι η Τζέρας φιλοξενούσε μια ιδιαίτερα κινητική κοινότητα -μεταξύ άλλων εμπόρους, μισθοφόρους ή δούλους -η οποία παγιδεύτηκε από την επιδημία, σε ένα φαινόμενο συγκρίσιμο με τους περιορισμούς μετακίνησης που βιώθηκαν κατά την πανδημία της Covid-19.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι πανδημίες δεν είναι μόνο βιολογικά γεγονότα, αλλά και κοινωνικά. Η πανώλη ευδοκίμησε σε πυκνοκατοικημένα αστικά περιβάλλοντα, που διαμορφώνονταν από το εμπόριο, τις μετακινήσεις και τις περιβαλλοντικές αλλαγές. Στην Τζέρας, περισσότερα από 200 άτομα θάφτηκαν μαζί στον ιππόδρομο της πόλης, γνωστής ως «η Πομπηία της Μέσης Ανατολής» λόγω της διατήρησης των ελληνορωμαϊκών ερειπίων της.
Η μελέτη καταρρίπτει επίσης, τον ιστορικό αρνητισμό σχετικά με την πανώλη του Ιουστινιανού. Σε αντίθεση με άλλες αρχαίες πανδημίες, υπάρχουν πλέον αδιάσειστα γενετικά, αρχαιολογικά και συμφραζόμενα στοιχεία. «Μια ασθένεια μπορεί να σαρώσει μια κοινωνία χωρίς να προκαλέσει κατ’ ανάγκην πολιτική ή θεσμική κατάρρευση», επισημαίνει η Τζιανγκ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ