Βρήκαν βακτήριο 5.000 ετών που είναι ανθεκτικό σε αντιβιοτικά: Απειλή ή σωτηρία για τη σύγχρονη ιατρική;

Αρχαία βακτήρια παγιδευμένα σε πάγο, τα οποία θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε την αντοχή στα αντιβιοτικά – ή να επιδεινώσουν το πρόβλημα - ανακάλυψαν επιστήμονες στη Ρουμανία.

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Frontiers in Microbiology, Ρουμάνοι ερευνητές ανέλυσαν το προφίλ αντοχής στα αντιβιοτικά ενός αρχαίου βακτηριακού στελέχους. Πρόκειται για το βακτήριο Psychrobacter SC65A.3 που για 5.000 χρόνια παρέμενε κρυμμένο κάτω από ένα παχύ στρώμα πάγου στο σπήλαιο Scărişoara Cave, στη βορειοδυτική Ρουμανία.

«Αυτά τα αρχαία βακτήρια είναι ζωτικής σημασίας για την επιστήμη και την ιατρική, όμως απαιτείται προσεκτικός χειρισμός και αυστηρά μέτρα ασφαλείας στο εργαστήριο, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης διασποράς», δήλωσε η συγγραφέας της μελέτης και ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Βιολογίας, Κριστίνα Πουρκαρέα

Σύμφωνα με την Πουρκαρέα «η μελέτη μικροοργανισμών όπως το Psychrobacter SC65A.3, που ανακτήθηκε από αποθέσεις πάγου σε σπήλαιο ηλικίας χιλιάδων ετών, αποκαλύπτει πώς η αντοχή στα αντιβιοτικά εξελίχθηκε φυσικά στο περιβάλλον, πολύ πριν χρησιμοποιηθούν τα σύγχρονα αντιβιοτικά»

Για την ανάκτηση του στελέχους, οι επιστήμονες τρύπησαν έναν πυρήνα πάγου 25 μέτρων, ο οποίος αντιπροσώπευε χρονολογική ακολουθία 13.000 ετών, και μετέφεραν τα παγωμένα θραύσματα στο εργαστήριο σε αποστειρωμένους σάκους.

Στο εργαστήριο, οι ερευνητές ανέλυσαν το DNA των βακτηρίων στα παγωμένα δείγματα, προκειμένου να μελετήσουν πώς επιβίωσαν σε τόσο χαμηλές θερμοκρασίες και πώς ενδέχεται να αλληλεπιδρούν με τα αντιβιοτικά. Όπως διαπίστωσαν το Psychrobacter έφερε περισσότερα από 100 γονίδια που σχετίζονται με αντοχή.

Όταν το εξέτασαν, δε, απέναντι σε 28 σύγχρονα αντιβιοτικά, το βακτήριο παρουσίασε αντοχή στα 10 εξ αυτών – συμπεριλαμβανομένων φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία λοιμώξεων των πνευμόνων, του δέρματος, του αίματος, του αναπαραγωγικού συστήματος και του ουροποιητικού.

«Τα 10 αντιβιοτικά στα οποία εντοπίσαμε αντοχή χρησιμοποιούνται ευρέως σε από του στόματος και ενέσιμες θεραπείες για σοβαρές βακτηριακές λοιμώξεις στην κλινική πράξη», ανέφερε η Ρουμάνα ερευνήτρια.

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα ευρήματα υποδηλώνουν πως στελέχη ικανά να επιβιώνουν σε ψυχρά περιβάλλοντα μπορεί να λειτουργούν ως «δεξαμενές» γονιδίων που τα βοηθούν να αντέχουν την έκθεση σε φάρμακα.

«Εάν το λιώσιμο των πάγων απελευθερώσει αυτούς τους μικροοργανισμούς, τα γονίδια αυτά θα μπορούσαν να μεταφερθούν σε σύγχρονα βακτήρια, επιβαρύνοντας περαιτέρω την παγκόσμια πρόκληση της αντοχής στα αντιβιοτικά».

Ωστόσο, όπως σημειώνει το BBC, δεν είναι όλα αρνητικά. Το Psychrobacter SC65A.3 διέθετε επίσης σχεδόν 600 γονίδια άγνωστης λειτουργίας και 11 γονίδια που θα μπορούσαν να σκοτώνουν ή να αναστέλλουν την ανάπτυξη άλλων μικροοργανισμών και «αυτό σημαίνει ότι το συγκεκριμένο στέλεχος θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων θεραπειών και φαρμάκων, ακόμη και κατά σημαντικών ανθεκτικών στα αντιβιοτικά μικροβίων».