Το «φινλανδικό κόλπο» θέρμανσης που κρατά τα σπίτια ζεστά στους -20°C

Πώς λειτουργεί η ενδοδαπέδια θέρμανση που χρησιμοποιούν στη Φινλανδία και γιατί θεωρείται πιο αποδοτική από τα καλοριφέρ; Το σύστημα που λειτουργεί στους 25–35°C και μπορεί να μειώσει την κατανάλωση έως 30%.

Στους -20 βαθμούς Κελσίου, η καθημερινότητα σε πολλές περιοχές της Φινλανδία δεν σταματά. Τα σχολεία λειτουργούν κανονικά, οι μετακινήσεις συνεχίζονται και τα σπίτια παραμένουν ζεστά, χωρίς την αίσθηση «ξηρής» θερμότητας που συχνά αφήνουν τα παραδοσιακά καλοριφέρ. Το μυστικό δεν βρίσκεται στην υπερβολική κατανάλωση ενέργειας, αλλά σε μια διαφορετική φιλοσοφία θέρμανσης.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες της νότιας Ευρώπης, όπου κυριαρχούν τα σώματα υψηλής θερμοκρασίας, στη σκανδιναβική χώρα έχει επικρατήσει η ενδοδαπέδια θέρμανση. Πρόκειται για σύστημα που μετατρέπει ολόκληρο το δάπεδο σε πηγή ήπιας, ομοιόμορφης θερμότητας, μέσω σωληνώσεων ζεστού νερού ή ηλεκτρικών καλωδίων που τοποθετούνται κάτω από την επιφάνεια του πατώματος.

Η βασική του διαφορά σε σχέση με τα συμβατικά καλοριφέρ είναι η θερμοκρασία λειτουργίας. Ενώ τα παραδοσιακά σώματα απαιτούν νερό που φτάνει ακόμη και τους 70 ή 80 βαθμούς για να ζεστάνουν έναν χώρο, η ενδοδαπέδια θέρμανση λειτουργεί συνήθως μεταξύ 25 και 35 βαθμών. Η θερμότητα ανεβαίνει φυσικά από το δάπεδο προς τα πάνω, διαχέεται ομοιόμορφα και εξαλείφει τα «κρύα σημεία» ή τα ρεύματα αέρα.

Μηχανικοί θέρμανσης στη φινλανδική πόλη Τάμπερε επισημαίνουν ότι η αρχή είναι απλή: αντί να συγκεντρώνεται η θερμότητα σε ένα σημείο του τοίχου, κατανέμεται σε όλη την επιφάνεια του δωματίου. Το αποτέλεσμα είναι πιο σταθερή θερμοκρασία, καλύτερη αίσθηση άνεσης και χαμηλότερη ενεργειακή απαίτηση.

Υπό προϋποθέσεις, ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας από 15% έως 30% σε σχέση με μια συμβατική εγκατάσταση, ιδίως όταν συνδυάζεται με καλή θερμομόνωση. Η εξοικονόμηση προκύπτει όχι μόνο από τη χαμηλότερη θερμοκρασία λειτουργίας, αλλά και από τη σταθερότητα που αποφεύγει τις συνεχείς αυξομειώσεις.

Στην Ελλάδα π.χ. η διάδοσή του παραμένει περιορισμένη, καθώς η εγκατάσταση ενδοδαπέδιας θέρμανσης προϋποθέτει εκτεταμένες παρεμβάσεις, όπως ανύψωση δαπέδου και τεχνικές εργασίες που αυξάνουν σημαντικά το κόστος. Για τις νέες κατασκευές, ωστόσο, αποτελεί πλέον επιλογή που εξετάζεται όλο και συχνότερα, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της ενεργειακής αναβάθμισης.

Σε χώρες με ακραίο ψύχος, η θέρμανση δεν είναι πολυτέλεια αλλά ζήτημα λειτουργικότητας. Και όπως δείχνει το φινλανδικό παράδειγμα, η αποδοτικότητα δεν συνδέεται απαραίτητα με υψηλότερες θερμοκρασίες, αλλά με τον τρόπο που διανέμεται η θερμότητα μέσα στον χώρο.