Οι πληροφορίες για πιθανό κρούσμα πανώλης στη μακρινή Σιβηρία επαναφέρουν στο προσκήνιο τις ανησυχίες για τον τρόπο με τον οποίο η Ρωσία διαχειρίζεται κρίσιμα περιστατικά δημόσιας υγείας και ενημερώνει τη διεθνή κοινότητα.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ζητούν από τη Μόσχα περισσότερα στοιχεία για τον θάνατο μιας 28χρονης εργαζόμενης σε εργαστήριο, καθώς οι ρωσικές αρχές δεν έχουν δώσει ακόμη όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για να αποσαφηνιστούν οι συνθήκες της υπόθεσης.
Η κατάσταση θυμίζει, σε ορισμένους παρατηρητές, την ιστορική τάση της σοβιετικής και της ρωσικής ηγεσίας να υποβαθμίζουν σοβαρά περιστατικά ή να καθυστερούν την πλήρη ενημέρωση για αυτά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πυρηνική καταστροφή του Τσερνόμπιλ το 1986, η οποία έχει αποτυπωθεί και στη δραματοποιημένη σειρά του HBO που κυκλοφόρησε το 2019. Σε μια χαρακτηριστική σκηνή, ο πυρηνικός επιστήμονας, Ανατόλι Ντιάτλοφ, αντιμετωπίζει με δυσπιστία μια ένδειξη ακτινοβολίας που υποδηλώνει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια μεγάλη καταστροφή.
«Όχι και τόσο καλά, αλλά ούτε και τόσο άσχημα», λέει η δραματοποιημένη εκδοχή του Ντιάτλοφ, ο οποίος ήταν στην πραγματικότητα αναπληρωτής αρχιμηχανικός του πυρηνικού σταθμού τον Απρίλιο του 1986. Η ένδειξη του δοσίμετρου ήταν 3,6 ρέντγκεν ανά ώρα, λίγο κάτω από ένα κρίσιμο επίπεδο ακτινοβολίας. Ωστόσο, η μέτρηση δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Ο αντιδραστήρας είχε ήδη εκραγεί, απελευθερώνοντας τεράστιες ποσότητες ραδιενέργειας, ενώ η καταστροφή συνδέθηκε με χιλιάδες θανάτους από καρκίνο και θεωρείται η χειρότερη πυρηνική καταστροφή σε σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ιστορία.
Η φράση του Ντιάτλοφ έχει αποκτήσει ευρεία διάδοση ως ειρωνικό σχόλιο για την υποβάθμιση μιας κρίσης, όπως τονίζει σε ανάλυσή του το Politico. Με αφορμή τις πληροφορίες για πιθανή πανώλη στη Ρωσία, επανέρχεται στο προσκήνιο ως σύμβολο της δυσπιστίας που προκαλεί η ελλιπής ενημέρωση για σοβαρά περιστατικά.
Πανώλη στη Σιβηρία: Ο θάνατος της 28χρονης εργαζόμενης και η κινητοποίηση των Αρχών
Η ανησυχία ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα, μετά τον θάνατο μιας 28χρονης εργαζόμενης στο Ινστιτούτο Κατά της Πανώλης της Σιβηρίας και της Άπω Ανατολής, στην πόλη Ιρκούτσκ. Η εργαστηριακή της δραστηριότητα προκάλεσε διεθνή προβληματισμό, ιδιαίτερα μετά τη σύνδεση του θανάτου της με πιθανό κρούσμα πανώλης από τοπικό Ρώσο αξιωματούχο.
Τι είναι η πνευμονική πανώλη και τι γνωρίζουμε για τον θάνατο της 28χρονης στη Ρωσία – Όλες οι πληροφορίες για όσα συνέβησαν στο Ιρκούτσκ
Οι ρωσικές αρχές αντέδρασαν γρήγορα, επιχειρώντας να διευκρινίσουν την αιτία του θανάτου. Η Ροσποτρέμπναντζορ, η εθνική υπηρεσία δημόσιας υγείας της Ρωσίας, ανακοίνωσε ότι η γυναίκα πέθανε από «πνευμονία άγνωστης αιτιολογίας» και ότι στο δείγμα της ασθενούς δεν εντοπίστηκαν μικροοργανισμοί που να σχετίζονται με την εργασία της.
Παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές, σχεδόν 200 άτομα τέθηκαν υπό παρακολούθηση, ενώ τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι αρκετά νοσοκομεία τέθηκαν σε καραντίνα. Την Πέμπτη, η Ροσποτρέμπναντζορ διευκρίνισε ότι τα μέτρα ελήφθησαν εξαιτίας της «επαγγελματικής δραστηριότητας της ασθενούς».
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ο οποίος συντονίζει τη διεθνή αντιμετώπιση απειλών για τη δημόσια υγεία, επικοινώνησε με τις ρωσικές υγειονομικές αρχές στις 3 Οκτωβρίου, ζητώντας περισσότερες πληροφορίες μέσω ενός από τους μηχανισμούς που προβλέπονται από τον Διεθνή Υγειονομικό Κανονισμό. Η Ρωσία έχει δεσμευτεί να εφαρμόζει τον κανονισμό, βάσει του οποίου τα κράτη διαθέτουν 24 ώρες για να απαντήσουν σε σχετικά αιτήματα του ΠΟΥ. Ωστόσο, η ρωσική απάντηση εστάλη στις 6 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με τις ρωσικές αρχές, «δεν είχε καταγραφεί πρόσφατα κανένα κρούσμα πανώλης στο Ιρκούτσκ», ενώ «δεν εντοπίστηκαν παθογόνα επικίνδυνων λοιμωδών νοσημάτων σε κανέναν από τους ανθρώπους που ήρθαν σε επαφή» με την 28χρονη.
Τι υποστηρίζει η Ρωσία και τι ζητά ο ΠΟΥ
Μέχρι την Πέμπτη, οι ρωσικές υγειονομικές αρχές επέμεναν ότι δεν υπάρχει «επιδημικός κίνδυνος» στην περιοχή. Η Ροσποτρέμπναντζορ ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε τις υγειονομικές επιθεωρήσεις, χωρίς να εντοπίσει «έκτακτες καταστάσεις που να αφορούν παθογόνους μικροοργανισμούς». Παράλληλα, είχε ολοκληρώσει την παρακολούθηση του 90% των ατόμων που ήρθαν σε επαφή με την ασθενή, χωρίς να διαπιστώσει κάποια μόλυνση.
Την ίδια ώρα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, χαρακτήρισε ψευδή τα δημοσιεύματα για την υπόθεση, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία βρίσκεται σε επικοινωνία με τις διεθνείς υγειονομικές αρχές.
Ο ΠΟΥ, ωστόσο, επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στην ενημέρωση. «Δεν γνωρίζουμε ακριβώς πώς πέθανε αυτό το άτομο», δήλωσε την Τετάρτη, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων, η Μαρία Βαν Κέρκοβ, διευθύντρια του προγράμματος διαχείρισης επιδημιών και πανδημιών του οργανισμού.
Όπως εξήγησε, είναι γνωστό ότι η γυναίκα έπασχε από πνευμονία και ότι η υπόθεση ήταν θανατηφόρα. Έχουν επίσης πραγματοποιηθεί ορισμένες εργαστηριακές εξετάσεις, χωρίς να εντοπιστεί ο αιτιολογικός παράγοντας. Για τον λόγο αυτό, ο οργανισμός ζητά πρόσθετες πληροφορίες.
Συγκεκριμένα, ο ΠΟΥ θέλει να μάθει ποιες εργαστηριακές εξετάσεις πραγματοποιήθηκαν, ποια παθογόνα ελέγχθηκαν και ποιες περαιτέρω αναλύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη για να προσδιοριστεί η αιτία θανάτου, εφόσον αυτή δεν ήταν η πανώλη. Ζητά επίσης διευκρινίσεις για ενδεχόμενο περιστατικό στο εργαστήριο, καθώς και περισσότερα στοιχεία για τα περίπου 200 άτομα που τέθηκαν υπό παρακολούθηση.
Μέχρι να δοθούν απαντήσεις, ο οργανισμός θεωρεί αδύνατη την ολοκλήρωση μιας αξιόπιστης εκτίμησης κινδύνου. «Δεν έχουμε ακόμη την πλήρη εικόνα αυτού του περιστατικού και δεν είμαστε σε θέση να πραγματοποιήσουμε ολοκληρωμένη αξιολόγηση του κινδύνου», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η έγκαιρη, πλήρης και διαφανής ανταλλαγή πληροφοριών, σύμφωνα με τους διεθνείς κανονισμούς, είναι απαραίτητη για να αποσαφηνιστούν οι αντικρουόμενες αναφορές και να αξιολογηθούν με ακρίβεια οι πιθανοί κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία.
Από το Τσερνόμπιλ στην πανδημία – Το ιστορικό των υποθέσεων συγκάλυψης στη Ρωσία
Δεν αποκλείεται ο θάνατος της 28χρονης εργαζόμενης να μην οφείλεται τελικά στην πανώλη. Ωστόσο, η καθυστερημένη και ασαφής ενημέρωση από τη Ρωσία ενισχύει την ανησυχία και την αβεβαιότητα, από τη Γενεύη και τις Βρυξέλλες μέχρι την Ουάσιγκτον. Παράλληλα, η υπόθεση αναζωπυρώνει τη συζήτηση για προηγούμενα περιστατικά κατά τα οποία το Κρεμλίνο κατηγορήθηκε ότι υποβάθμισε ή επιχείρησε να αποκρύψει απειλές για τη δημόσια υγεία.
Πέρα από την καταστροφή του Τσερνόμπιλ, στη σημερινή βόρεια Ουκρανία, όπου η σοβιετική ηγεσία καθυστέρησε να αντιδράσει και ουσιαστικά αρνήθηκε την πραγματική αιτία του συμβάντος, υπάρχουν και άλλες ιστορικές υποθέσεις.
Το 1979, σύμφωνα με έρευνα Αμερικανών επιστημόνων, η Σοβιετική Ένωση συγκάλυψε μια θανατηφόρα επιδημία άνθρακα στην πόλη Σβερντλόφσκ, τη σημερινή Αικατερινούπολη, η οποία προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 66 ανθρώπων. Οι επίσημες ανακοινώσεις απέδιδαν τις ασθένειες στην κατανάλωση μολυσμένου κρέατος. Ωστόσο, σύμφωνα με την έρευνα, τα θύματα είχαν εκτεθεί στον άνθρακα έπειτα από ατύχημα σε μυστικό εργαστήριο βιολογικών όπλων.
Η Ρωσία κατηγορήθηκε επίσης ότι επιχείρησε να συγκαλύψει μια μυστηριώδη έξαρση αλωπεκίας το 1988, στην περιοχή Τσερνίβτσι. Περισσότερα από 175 παιδιά έχασαν τα μαλλιά τους, με τις σοβιετικές Αρχές να αποδίδουν τα περιστατικά σε τροφική δηλητηρίαση από θάλλιο. Μεταγενέστερες μελέτες αμφισβήτησαν αυτήν την εξήγηση, ενώ ορισμένες πρότειναν ως πιθανές αιτίες την υδραζίνη ή την όξινη βροχή.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, το Κρεμλίνο κατηγορήθηκε ότι υποβάθμιζε ή δεν κατέγραφε πλήρως τα περιστατικά HIV, ακόμα και ενώ η χώρα βρισκόταν αντιμέτωπη με μια θανατηφόρα επιδημία. Αντίστοιχες κατηγορίες διατυπώθηκαν και κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, όταν η Ρωσία φέρεται να υποβάθμιζε τον αριθμό των θανάτων από κορονοϊό, ιδιαίτερα στην αρχική φάση της κρίσης.
Οι αμφιβολίες για τη διαφάνεια των ρωσικών αρχών δεν περιορίζονται, πάντως, στη δημόσια υγεία.
Οι βομβιστικές επιθέσεις σε πολυκατοικίες το 1999, η βύθιση του υποβρυχίου «Κουρσκ» το 2000 και η κατάρριψη της πτήσης MH17 της Malaysia Airlines το 2014 από αυτονομιστές που υποστηρίζονταν από το Κρεμλίνο προκάλεσαν επίσης ερωτήματα σχετικά με την επίσημη ενημέρωση και τη δέσμευση της Ρωσίας για διαφάνεια.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ ζητούν απαντήσεις από τη Μόσχα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στο Ιρκούτσκ, με τις δηλώσεις τους να δείχνουν αυξανόμενη ανυπομονησία για την έλλειψη σαφών πληροφοριών από τη Ρωσία.
«Όλος ο κόσμος περιμένει τις πληροφορίες από τη Ρωσία», δήλωσε την Πέμπτη η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Εύα Χρνίροβα. Η ίδια υπογράμμισε ότι η Μόσχα θα πρέπει να δημοσιοποιήσει το συντομότερο δυνατόν τις πληροφορίες για την πιθανή πανώλη, επισημαίνοντας ότι η ανταλλαγή έγκαιρων και ακριβών στοιχείων συνδέεται με τη συμμετοχή της Ρωσίας στο ευρωπαϊκό σκέλος του ΠΟΥ.
Όπως ανέφερε, οι πληροφορίες είναι απαραίτητες ώστε οι ειδικοί να αξιολογήσουν την κατάσταση, καθώς ενδέχεται να υπάρχουν επιπτώσεις που ξεπερνούν τα σύνορα της χώρας. Εκπρόσωπος της Επιτροπής επιβεβαίωσε επίσης ότι η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων σχεδιάζει να αποστείλει τεχνική επιστολή στη Ρωσία, ζητώντας περισσότερα στοιχεία.
Αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο οποίος μίλησε ανώνυμα προκειμένου να εκφραστεί ελεύθερα, χαρακτήρισε αποσπασματική την ενημέρωση από τη Μόσχα και προειδοποίησε ότι αυτή η πρακτική είναι επικίνδυνη. Όπως εξήγησε, η έλλειψη πληροφοριών τροφοδοτεί εικασίες προς κάθε κατεύθυνση και δυσκολεύει, αν δεν καθιστά ακόμη και ανούσια, τη λήψη προληπτικών μέτρων. Πρόσθεσε ότι παρόμοια περιστατικά συμβαίνουν συχνά, αλλά συνήθως υπάρχει ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ του ΠΟΥ και των υγειονομικών αρχών. Η απουσία ακριβών και αξιόπιστων στοιχείων, όπως σημείωσε, περιορίζει τη δυνατότητα επαρκούς προετοιμασίας.
Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, κάλεσε την Τρίτη τη Ρωσία να μοιραστεί περισσότερες πληροφορίες, προσθέτοντας ότι μέχρι να υπάρξουν στοιχεία θα ήταν «ανεύθυνο» να διατυπώνονται εικασίες.
Την Τετάρτη, η εφημερίδα «Wall Street Journal» ανέφερε ότι οι ΗΠΑ απέστειλαν επίσημο διπλωματικό μήνυμα στη Ρωσία, ζητώντας περισσότερες πληροφορίες για τον θάνατο της γυναίκας. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ουάσιγκτον υπενθύμισε επίσης στο Κρεμλίνο τις υποχρεώσεις του βάσει του διεθνούς δικαίου για την έγκαιρη κοινοποίηση πληροφοριών σχετικά με επιδημίες.
Η επικοινωνία Τραμπ – Πούτιν για την υπόθεση της πανώλης
Στο ζήτημα παρενέβη και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε την Τρίτη ότι είχε προγραμματίσει τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, «πολύ σύντομα», προκειμένου να συζητήσουν την κατάσταση.
Ωστόσο, μέχρι την Πέμπτη οι δύο ηγέτες δεν είχαν ακόμη συνομιλήσει. Ο Τραμπ παρατήρησε ότι η Ρωσία «δεν λέει πολλά» για την υπόθεση, προσθέτοντας ότι εξακολουθούσε να σχεδιάζει να επικοινωνήσει με τον Πούτιν σύντομα.
Μέχρι να δοθούν περισσότερες πληροφορίες από τη Μόσχα, ο ΠΟΥ εξακολουθεί να δηλώνει ότι δεν διαθέτει τα απαραίτητα στοιχεία για να αξιολογήσει πλήρως τον κίνδυνο. Το εάν ο θάνατος της εργαζόμενης συνδέεται με την πανώλη παραμένει αδιευκρίνιστο, ενώ η διεθνής πίεση προς τις ρωσικές αρχές για πληρέστερη ενημέρωση συνεχίζεται.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ