Το 1960, το φημισμένο επιστημονικό περιοδικό Science δημοσίευσε μια μελέτη με έναν σαφή τίτλο που προέβλεπε την ακριβή στιγμή του τέλους του κόσμου: Παρασκευή, 13 Νοεμβρίου 2026.
Σύμφωνα με τις πολύπλοκες εξισώσεις των ερευνητών, σε αυτή τη μοιραία ημερομηνία, ο ανθρώπινος πληθυσμός θα έφτανε σε ένα όριο κοντά στο άπειρο, κυριολεκτικά εξαφανιζόμενος λόγω της παντελούς έλλειψης πόρων και εδάφους. Η θεωρία, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει θυμηδία πλέον λίγο πριν από την τρομερή προθεσμία, προκάλεσε βαθιά ανησυχία εκείνη την εποχή και ελήφθη εξαιρετικά σοβαρά υπόψη από τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα λόγω της εξαιρετικής σταθερότητας των μαθηματικών της θεμελίων.
Ο Heinz von Foerster, ένας λαμπρός Αυστροαμερικανός καθηγητής, ανέπτυξε, μαζί με δύο φοιτητές, έναν τύπο που ανέτρεψε τις παραδοσιακές δημογραφικές πεποιθήσεις της εποχής, ρίχνοντας μια δυσοίωνη σκιά στο μέλλον του είδους μας και πυροδοτώντας έντονη παγκόσμια συζήτηση.
Η εξίσωση του τέλους του κόσμου και ο κίνδυνος της συντριβής
Στα μέσα του 20ού αιώνα, υπήρχε αυξανόμενη κοινωνική ανησυχία για την αύξηση του πληθυσμού, η οποία συχνά συνδεόταν με την Μαλθουσιανή παγίδα* ότι η εκθετική αύξηση του πληθυσμού ελέγχεται συνεχώς από την ικανότητα παραγωγής τροφίμων. Στο άρθρο τους, ο von Foerster και οι συν-συγγραφείς Patricia M. Mora και Lawrence W. Amiot υποστήριξαν, ωστόσο, ότι οι άνθρωποι αποτελούσαν σαφή εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα. Χάρη στην έμφυτη ικανότητά μας να επικοινωνούμε και να σχηματίζουμε συνασπισμούς για την επίλυση προβλημάτων, η αυξανόμενη πυκνότητα του πληθυσμού θα μεταφραζόταν σε μεγαλύτερες ευκαιρίες για συνεργασία. Κατά συνέπεια, ο αριθμός του πληθυσμού θα αυξανόταν με εκθετικό ρυθμό και θα συνέχιζε να αυξάνεται.
Χρησιμοποιώντας 24 εκτιμήσεις του παγκόσμιου πληθυσμού τα τελευταία 2.000 χρόνια, οι συγγραφείς απέδειξαν ότι ο ανθρώπινος αριθμός ξεπερνούσε σταθερά τις ιστορικές προσδοκίες. Προβάλλοντας αυτά τα δεδομένα στο μέλλον, υπολόγισαν ότι μέχρι το 2026 θα πλησιάζαμε στο άπειρο, καταλήγοντας σε ένα μακάβριο συμπέρασμα: τα δισέγγονά μας θα είχαν αποφύγει τον θάνατο από πείνα και θα είχαν αντιμετωπίσει μια χειρότερη μοίρα, καταλήγοντας κυριολεκτικά συνθλιμμένα από την έλλειψη ζωτικού χώρου .
Μαθηματική ακρίβεια
Η δημοσίευση προκάλεσε άμεση κατακραυγή, καθώς δημοσιεύτηκε στο Time και στους New York Times. Όταν μαθηματικοί και δημογράφοι επιτέθηκαν σκληρά στο έργο, αποκαλώντας το προφανώς παράλογο, οι συγγραφείς απάντησαν επιβεβαιώνοντας την απόλυτη ορθότητα των μαθηματικών που αποτελούν τη βάση του μοντέλου.
Από τη δεκαετία του 1960 έως τη δεκαετία του 1980, η εξίσωση αναφερόταν τακτικά σε εγχειρίδια γενετικής, οικολογίας και δημογραφίας, ακόμη και σε θεσμικές συζητήσεις. Κατά τη διάρκεια μιας ακρόασης σε καναδική κοινοβουλευτική επιτροπή το 1963, χρησιμοποιήθηκε από τη χημική βιομηχανία για να δικαιολογήσει την ανάγκη για φυτοφάρμακα υπό το φως της πληθυσμιακής έκρηξης, ενώ το 1971 κατέληξε σε μια υπόθεση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ σχετικά με τις αμβλώσεις για να αποδειχθεί η απουσία βάσιμων λόγων για την αύξηση του ποσοστού γεννήσεων.
Η αποκαλυπτική ιδέα παρέμεινε για πολύ καιρό στους ακαδημαϊκούς κύκλους επειδή οι προβλέψεις της αποδείχθηκαν απίστευτα ακριβείς, δημιουργώντας προβλέψεις που ήταν σημαντικά καλύτερες από αυτές των περισσότερων ειδικών κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970 και του 1980.
Ανάμεσα στην επιστημονική αυστηρότητα και τη θεατρική δεξιοτεχνία
Το αλάθητο αυτού του τρομακτικού μαθηματικού τύπου άρχισε να κλονίζεται μόνο γύρω στο 1993. Σε εκείνο το σημείο, ο παγκόσμιος πληθυσμός άρχισε να υπολείπεται των καταστροφικών προβλέψεων, ακριβώς για τον λόγο που ήλπιζαν ο von Foerster και οι συνάδελφοί του: ο κόσμος είχε αρχίσει να μειώνει δραστικά τα ποσοστά γεννήσεων.
Οι επιστήμονες είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, για να αποφευχθεί η κατάρρευση, η ανθρωπότητα θα έπρεπε να συνεργαστεί για να μειώσει στο μισό το παγκόσμιο ποσοστό γεννήσεων. Σήμερα, οι γεννήσεις παγκοσμίως είναι λίγο κάτω από το μισό του ποσοστού που καταγράφηκε το 1960.
Πιθανότατα θα ξυπνήσουμε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου σε μια εντελώς συνηθισμένη μέρα , χωρίς τον παραμικρό κίνδυνο να μας συνθλίψουν μέχρι θανάτου, αλλά αξίζει να σημειώσουμε το μάθημα που άφησε αυτό το συναρπαστικό ιστορικό επεισόδιο.
Στα νεανικά του χρόνια, ο Heinz von Foerster ήταν σκηνοθέτης και κατείχε την τέχνη της σκηνοθεσίας. Το άρθρο του κέρδισε παγκόσμια προσοχή επειδή παρουσιάστηκε ως ένα συνηθισμένο επιστημονικό κείμενο έξυπνα τυλιγμένο σε έναν καταστροφικό τίτλο. Η προσέλκυση της προσοχής σε ένα σοβαρό ζήτημα μέσω του παραλογισμού αποδείχθηκε, τελικά, ένα πραγματικό πλεονέκτημα.
Με πληροφορίες από meteoweb.eu
*Η Μαλθουσιανή Παγίδα, που οφείλει το όνομά της στον καθηγητή της πολιτικής οικονομίας Τόμας Ρόμπερτ Μάλθους, είναι μια θεωρία που υπαινίσσεται ότι για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, το εισόδημα ήταν εν πολλοίς στάσιμο επειδή οι τεχνολογικές ανακαλύψεις και πρόοδοι συντέλεσαν μόνο στην αύξηση του πληθυσμού, παρά σε βελτιώσεις στο γενικό επίπεδο διαβίωσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ