Στην Αγγλία ζεσταίνουν 350 σπίτια με νερό από εγκαταλελειμμένα ορυχεία 150 μέτρα κάτω από τη γη

Τι μπορεί να γίνει με το νερό που έχει μείνει εγκλωβισμένο σε παλιά, εγκαταλελειμμένα ορυχεία; Στο Gateshead, στη βορειοανατολική Αγγλία, το χρησιμοποιούν ως πηγή θερμότητας για τη θέρμανση κατοικιών και κτιρίων.

Το νερό βρίσκεται περίπου 150 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης και μέσω μιας αντλίας θερμότητας ισχύος 6 MW η θερμική του ενέργεια μεταφέρεται σε ένα δίκτυο που εκτείνεται σε περισσότερα από 5 χιλιόμετρα. Το σύστημα τέθηκε σε λειτουργία στις 29 Μαρτίου 2023 και αποτελεί, σύμφωνα με τη Mining Remediation Authority, το μεγαλύτερο δίκτυο θέρμανσης με νερό από ορυχεία στη Βρετανία.

Πώς λειτουργεί το σύστημα

Όταν τα ορυχεία εγκαταλείπονται, οι υπόγειες στοές μπορούν σταδιακά να γεμίσουν με νερό. Το νερό αυτό βρίσκεται σε θερμοκρασία που επηρεάζεται από το βάθος, καθώς όσο κατεβαίνουμε κάτω από την επιφάνεια της Γης η θερμοκρασία αυξάνεται. Στην περίπτωση του Gateshead, το νερό βρίσκεται περίπου 150 μέτρα κάτω από την πόλη. Μπορεί να φτάσει στην επιφάνεια μέσω γεωτρήσεων, συστημάτων εξαερισμού ή υπόγειων στοών αποστράγγισης. Στη συνέχεια, ειδικές συσκευές που μεταφέρουν τη θερμότητα του νερούς και αντλίες θερμότητας αξιοποιούν τη θερμική ενέργεια του νερού. Η αντλία θερμότητας μεταφέρει αυτή την ενέργεια στο δίκτυο θέρμανσης, το οποίο με τη σειρά του τροφοδοτεί τα συνδεδεμένα κτίρια.

Το υπόγειο δίκτυο αγωγών έχει μήκος μεγαλύτερο από 5 χιλιόμετρα και σήμερα παρέχει θέρμανση σε 350 κατοικίες κοινωνικής στέγασης που διαχειρίζεται ο δήμος του Gateshead. Το δίκτυο εξυπηρετεί επίσης το Gateshead University, το Baltic Arts Centre, καθώς και εμπορικά γραφεία. Έτσι, η ίδια υποδομή χρησιμοποιείται για κατοικίες, δημόσιες εγκαταστάσεις και χώρους εργασίας.

Η θερμοκρασία του νερού παραμένει σχετικά σταθερή

Ένα από τα πλεονεκτήματα της συγκεκριμένης πηγής είναι ότι η θερμοκρασία του νερού στα εγκαταλελειμμένα ορυχεία δεν επηρεάζεται σημαντικά από τις εποχικές μεταβολές. Σύμφωνα με τη Mining Remediation Authority, το νερό στα ορυχεία έχει γενικά θερμοκρασία μεταξύ 10 και 20 βαθμών Κελσίου, ενώ σε βάθη που πλησιάζουν το ένα χιλιόμετρο μπορεί να φτάσει περίπου τους 40 βαθμούς Κελσίου. Αυτό οφείλεται στη λεγόμενη γεωθερμική βαθμίδα, δηλαδή στην αύξηση της θερμοκρασίας όσο αυξάνεται το βάθος κάτω από την επιφάνεια της Γης.

Το δίκτυο του Gateshead αποτελεί μέρος του Gateshead Living Laboratory, μιας ερευνητικής πρωτοβουλίας που εξετάζει πώς μπορεί να αξιοποιηθεί η θερμότητα από τα υπόγεια νερά των παλιών ορυχείων. Στο πλαίσιο του προγράμματος ανοίχθηκαν τέσσερις γεωτρήσεις και εγκαταστάθηκαν αισθητήρες που παρακολουθούν συνεχώς τη λειτουργία του συστήματος. Τα δεδομένα που συλλέγονται είναι διαθέσιμα για ερευνητικούς και επιστημονικούς σκοπούς, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ρυθμιστικές αρχές, πανεπιστήμια και άλλους ειδικούς. Οι ερευνητές εξετάζουν μεταξύ άλλων τις θερμικές και υδρογεωλογικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ διαφορετικών συστημάτων θέρμανσης που αξιοποιούν νερό από παλιά ορυχεία.

Σχεδιάζουν επέκταση σε ακόμη 270 σπίτια

Το Gateshead δεν σταματά στα 350 σπίτια που ήδη εξυπηρετούνται. Ο δήμος σχεδιάζει την επέκταση του δικτύου ώστε να παρέχει θέρμανση σε ακόμη 270 ιδιωτικές κατοικίες, ενώ στα σχέδια περιλαμβάνονται επίσης ένα νέο συνεδριακό κέντρο και ένα ξενοδοχείο.

Η ιδέα βασίζεται σε μια υποδομή που ήδη υπάρχει κάτω από την πόλη: το νερό που συγκεντρώθηκε στις παλιές στοές των ορυχείων. Με αυτόν τον τρόπο, ένας υπόγειος πόρος που για χρόνια παρέμενε αναξιοποίητος μετατρέπεται σε πηγή θερμικής ενέργειας για ένα μέρος της πόλης.