Ζυγίζει 7.700 τόνους και κινείται πάνω σε μόλις 16 τροχούς: Το απίστευτο τηλεσκόπιο που «σκανάρει» το 85% του ουρανού

Πώς γίνεται μια κατασκευή που ζυγίζει σχεδόν 7.700 τόνους να περιστρέφεται με ακρίβεια που δύσκολα μπορεί να αντιληφθεί ο ανθρώπινος νους; Το Green Bank Telescope στις ΗΠΑ δίνει μια εντυπωσιακή απάντηση: ολόκληρο το γιγάντιο τηλεσκόπιο στηρίζεται σε μόλις 16 τροχούς, ενώ η κεραία των 100 μέτρων μπορεί να στραφεί με ακρίβεια μόλις 2 arc seconds.

Το εν λόγω τηλεσκόπιο αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα μηχανικής που έχουν κατασκευαστεί για την αστρονομία. Και το εντυπωσιακό δεν είναι μόνο το μέγεθός του, αλλά ο τρόπος με τον οποίο μια τόσο βαριά κατασκευή μπορεί να κινείται με εξαιρετική ακρίβεια.

Οι 16 τροχοί που μετακινούν έναν «γίγαντα» 7.700 τόνων

Το Green Bank Telescope δεν μετακινείται από τη θέση του όπως ένα συμβατικό όχημα. Η τεράστια κατασκευή περιστρέφεται γύρω από τη βάση της, ακολουθώντας μια κυκλική τροχιά.

Για να γίνει αυτό, χρησιμοποιεί τέσσερα μεγάλα συγκροτήματα τροχών, καθένα από τα οποία διαθέτει τέσσερις τροχούς. Συνολικά, λοιπόν, μόλις 16 τροχοί αναλαμβάνουν να υποστηρίζουν και να μετακινούν μια κατασκευή βάρους περίπου 7.700 τόνων.

Οι τροχοί κινούνται πάνω σε κυκλική μεταλλική τροχιά στη βάση του τηλεσκοπίου. Με αυτόν τον τρόπο ολόκληρη η κατασκευή μπορεί να αλλάζει οριζόντια κατεύθυνση, ώστε η κεραία να στραφεί προς διαφορετικές περιοχές του ουρανού.

Το δύσκολο, ωστόσο, δεν είναι μόνο να μετακινήσεις τόσους τόνους. Είναι να το κάνεις χωρίς να χαθεί η ακρίβεια που απαιτεί η αστρονομική παρατήρηση.

Κεραία 100 μέτρων με ακρίβεια που μοιάζει απίστευτη

Το Green Bank Telescope διαθέτει ονομαστική διάμετρο 100 μέτρων, ενώ η ανακλαστική επιφάνειά του έχει στην πράξη διαστάσεις περίπου 100 επί 110 μέτρα.

Η τεράστια επιφάνεια συλλέγει ραδιοκύματα από αντικείμενα και περιοχές του Διαστήματος. Για να μπορέσει όμως να παρατηρήσει διαφορετικές πηγές, πρέπει να μπορεί να αλλάζει κατεύθυνση με μεγάλη ακρίβεια.

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της κατασκευής: η ακρίβεια στόχευσης φτάνει τα 2 arc seconds. Για να γίνει αντιληπτό πόσο μικρή είναι αυτή η απόκλιση, η ίδια η εγκατάσταση χρησιμοποιεί μια χαρακτηριστική σύγκριση: μια τέτοια ακρίβεια θα μπορούσε να επιτρέψει τον εντοπισμό ενός κέρματος των 25 σεντς σε απόσταση περίπου 5 χιλιομέτρων.

«Βλέπει» περίπου το 85% του ουρανού

Η δυνατότητα περιστροφής της τεράστιας κατασκευής δεν αποτελεί απλώς ένα εντυπωσιακό τεχνικό επίτευγμα. Είναι απαραίτητη για την επιστημονική λειτουργία του τηλεσκοπίου.

Χάρη στην κίνησή του, το Green Bank Telescope έχει πρόσβαση σε περίπου 85% της ουράνιας σφαίρας, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρατηρούν ένα τεράστιο εύρος αντικειμένων και περιοχών του Διαστήματος.

Δεν φωτογραφίζει το Διάστημα όπως ένα οπτικό τηλεσκόπιο. Συλλέγει ραδιοκύματα που φτάνουν στη Γη από μακρινά άστρα, γαλαξίες, πάλσαρ και άλλα κοσμικά αντικείμενα, επιτρέποντας στους επιστήμονες να μελετούν το Σύμπαν με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο.

Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ κάτω από την τεράστια κεραία βρίσκονται μόλις 16 τροχοί που πρέπει να συνεργάζονται με ακρίβεια.