Ανελκυστήρες: Νέα διαδικασία απογραφής χωρίς πρόστιμο έως το 2027, τι ισχύει

Νέα μεταβατική διαδικασία για την απογραφή ανελκυστήρων προβλέπει τροπολογία του Υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία αναμένεται να ψηφιστεί σήμερα, 8 Ιουλίου. Το Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων θα συνεχίσει να δέχεται δηλώσεις και μετά τη λήξη της αρχικής προθεσμίας, ενώ έως τις 10 Ιουλίου 2027 δίνεται δυνατότητα απογραφής, χωρίς πρόστιμο, για συγκεκριμένες κατηγορίες ανελκυστήρων που δεν έχουν καταγραφεί εμπρόθεσμα.

Η ρύθμιση αφορά ιδιοκτήτες ακινήτων, διαχειριστές πολυκατοικιών, συντηρητές και εγκαταστάτες ανελκυστήρων, καθώς επιχειρεί να κλείσει τα κενά που προέκυψαν μετά τη λειτουργία του Μητρώου και τη λήξη της αρχικής προθεσμίας απογραφής. Στόχος είναι να ολοκληρωθεί σταδιακά η καταγραφή του συνόλου των ανελκυστήρων στη χώρα, χωρίς να μείνουν εκτός συστήματος νέες εγκαταστάσεις ή παλαιοί ανελκυστήρες που δεν δηλώθηκαν εγκαίρως.

Τι προβλέπει η τροπολογία

Με την τροπολογία προβλέπεται ότι, μετά την παρέλευση της προθεσμίας ολοκλήρωσης της απογραφής, το Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων εξακολουθεί να δέχεται δηλώσεις για τρεις βασικές περιπτώσεις.

-Η πρώτη αφορά ανελκυστήρες που έχουν εγκατασταθεί μετά την 1η Ιουνίου 2026. Η δεύτερη αφορά υφιστάμενους ανελκυστήρες που δεν απογράφηκαν εμπρόθεσμα. Η τρίτη αφορά διορθώσεις, μεταβολές ή συμπληρώσεις στοιχείων για ανελκυστήρες που έχουν ήδη απογραφεί.

Η πρακτική σημασία της ρύθμισης είναι ότι το Μητρώο δεν «κλείνει» μετά την αρχική προθεσμία. Αντίθετα, παραμένει ενεργό ώστε να μπορεί να ενημερώνεται με νέες εγκαταστάσεις, εκπρόθεσμες απογραφές και διορθώσεις στοιχείων.

Τι ισχύει για νέους ανελκυστήρες

Για τους ανελκυστήρες που εγκαταστάθηκαν μετά την 1η Ιουνίου 2026, η απογραφή γίνεται με ευθύνη του εγκαταστάτη. Η δήλωση πρέπει να υποβληθεί στο Μητρώο εντός 90 ημερών από την έκδοση της δήλωσης συμμόρφωσης, δηλαδή της σήμανσης «ΕΕ».

Μέσα σε αυτή την προθεσμία, η απογραφή πραγματοποιείται χωρίς την επιβολή προστίμου. Αν όμως περάσουν οι 90 ημέρες χωρίς να έχει γίνει η δήλωση, τότε η απογραφή θεωρείται εκπρόθεσμη.

Η πρόβλεψη αυτή έχει σημασία γιατί η υφιστάμενη ρύθμιση δεν κάλυπτε επαρκώς τους ανελκυστήρες που εγκαθίστανται μετά την ημερομηνία αναφοράς. Με τη νέα διάταξη, εισάγεται σαφής διαδικασία για τις νέες εγκαταστάσεις, ώστε να εντάσσονται στο Μητρώο από την αρχή της λειτουργίας τους.

Περιθώριο έως 10 Ιουλίου 2027 χωρίς πρόστιμο

Η πιο σημαντική μεταβατική πρόβλεψη αφορά τους ανελκυστήρες που δεν έχουν απογραφεί εμπρόθεσμα. Έως τη 10η Ιουλίου 2027, ο υπεύθυνος συντηρητής ή ο εγκαταστάτης μπορεί να προχωρά σε απογραφή ανελκυστήρα χωρίς πρόστιμο, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Για να γίνει η απογραφή, απαιτείται υπεύθυνη δήλωση τουλάχιστον ενός ιδιοκτήτη, ή του διαχειριστή, ή του νόμιμου εκπροσώπου τους. Με τη δήλωση αυτή πρέπει να υπάρχει συναίνεση για την υποβολή της απογραφής και βεβαίωση των βασικών στοιχείων του ακινήτου και του ανελκυστήρα.

Η ρύθμιση αυτή δεν παρουσιάζεται ως γενική παράταση της αρχικής προθεσμίας, αλλά ως μεταβατικός μηχανισμός ολοκλήρωσης της απογραφής. Στόχος είναι να εντοπιστούν και να δηλωθούν ανελκυστήρες που παρέμειναν εκτός Μητρώου, ιδίως μέσα από τη δραστηριότητα συντηρητών και εγκαταστατών.

ΠΡΟΣΟΧΗ! «Η ρύθμιση δεν συνεπάγεται παράταση της προθεσμίας απογραφής, ούτε θίγει την επιβολή του διοικητικού προστίμου σε περίπτωση εντοπισμού μη απογεγραμμένου ανελκυστήρα εκτός της προβλεπόμενης μεταβατικής διαδικασίας, είτε κατόπιν καταγγελίας είτε κατόπιν ελέγχου, αλλά εισάγει αποκλειστικά μεταβατικό μηχανισμό».

Η προτεινόμενη διάταξη:

Άρθρο 1

Διαδικασία απογραφής νέων ανελκυστήρων - Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 11Α ν. 3982/2011

Στην παρ. 5 του άρθρου 11Α του ν. 3982/2011 (Α' 143), περί ενιαίου μητρώου ανελκυστήρων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο όγδοο εδάφιο, οι λέξεις «ανωτέρω προθεσμίας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «προθεσμίας του πέμπτου εδαφίου», β) προστίθενται νέα εδάφια ένατο, δέκατο, ενδέκατο, δωδέκατο, δέκατο τρίτο, δέκατο τέταρτο, δέκατο πέμπτο και δέκατο έκτο, γ) στο νέο δέκατο έβδομο εδάφιο, μετά τις λέξεις «της προθεσμίας» προστίθενται οι λέξεις «του πέμπτου εδαφίου» και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:

«5. Μέχρι την έναρξη λειτουργίας του Ενιαίου Μητρώου Ανελκυστήρων της παρ. 1 συστήνεται στη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και λειτουργεί μεταβατικά, Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων (εφεξής: Μητρώο).

Στο Μητρώο απογράφονται, με ευθύνη του ιδιοκτήτη ή του διαχειριστή ή του νόμιμου εκπροσώπου τους, όλοι οι εγκατεστημένοι ανελκυστήρες εντός της επικράτειας, ανεξάρτητα από το στάδιο συμμόρφωσής τους με την υπό στοιχεία οικ.

Φ.Α/9.2/28425/1245/22.12.2008 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων «Συμπλήρωση διατάξεων σχετικά με την εγκατάσταση, λειτουργία, συντήρηση και ασφάλεια των ανελκυστήρων» (Β' 2604). Η απογραφή δύναται να πραγματοποιείται και από τον υπεύθυνο συντηρητή ή τον εγκαταστάτη.

Η απογραφή περιλαμβάνει:

α) τουλάχιστον:

αα) τα στοιχεία του ιδιοκτήτη ή διαχειριστή ή του νόμιμου εκπροσώπου τους, τη διεύθυνση εγκατάστασης,

αβ) τον αριθμό των ανελκυστήρων και των στάσεων κάθε ανελκυστήρα,

αγ) το έτος εγκατάστασης,

αδ) τα στοιχεία του υπεύθυνου συντηρητή και

β) προαιρετικά:

βα) την ύπαρξη ή μη δήλωσης συμμόρφωσης (σήμανση «0Ε»),

ββ) την ύπαρξη προηγούμενης πιστοποίησης,

βγ) την καταχώριση ή μη, σύμφωνα με το άρθρο 3 της υπό στοιχεία Φ.Α/9.2/Οικ.28425/1245/22.12.2008 κοινής απόφασης και

βδ) τις εκκρεμότητες τεχνικής αναβάθμισης.

Η προθεσμία ολοκλήρωσης της απογραφής ορίζεται σε τέσσερις (4) μήνες από τη θέση σε λειτουργία του Μητρώου Απογραφής Ανελκυστήρων.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται ειδικότερα τεχνικά ή λεπτομερειακά θέματα σχετικά ιδίως, με τη λειτουργία του Μητρώου, τον τρόπο ανάπτυξής του και τήρησής του, τον τρόπο εισαγωγής δεδομένων και της επεξεργασίας τους, τον χρόνο θέσης του σε λειτουργία, τις απαιτούμενες διαλειτουργικότητες και τη διαδικασία της αυθεντικοποίησης. Με την ως άνω απόφαση δύναται να παραταθεί άπαξ η προθεσμία ολοκλήρωσης και να καθορίζεται η διαδικασία μετάπτωσης των στοιχείων του Μητρώου της παρούσας προς το Ενιαίο Μητρώο Ανελκυστήρων της παρ. 1.

Η μη απογραφή εντός της προθεσμίας του πέμπτου εδαφίου επισύρει διοικητικό πρόστιμο ανά ανελκυστήρα ύψους χιλίων (1.000) ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια με χρήση κατοικίας, δύο χιλιάδων πεντακοσίων (2.500) ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια με επαγγελματική ή μικτή χρήση και πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια προσπελάσιμα από το ευρύ κοινό της περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 4 της υπό στοιχεία οικ. Φ.Α./9.2/οικ.28425/1245/22.12.2008 κοινής υπουργικής απόφασης.

Τα έσοδα από την επιβολή προστίμων περιέρχονται στον κρατικό προϋπολογισμό ως δημόσια έσοδα.

Μετά την παρέλευση της προθεσμίας ολοκλήρωσης της απογραφής, το Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων εξακολουθεί να δέχεται δηλώσεις απογραφής για:

α) ανελκυστήρες που έχουν εγκατασταθεί μετά την 1η Ιουνίου 2026, β) υφιστάμενους ανελκυστήρες που δεν απογράφηκαν εμπρόθεσμα, γ) διορθώσεις, μεταβολές ή συμπληρώσεις στοιχείων ήδη απογεγραμμένων ανελκυστήρων. Ανελκυστήρες που έχουν εγκατασταθεί μετά την 1η Ιουνίου 2026, απογράφονται στο Μητρώο με ευθύνη του εγκαταστάτη, κατά παρέκκλιση του δευτέρου εδαφίου, εντός ενενήντα (90) ημερών από την έκδοση της δήλωσης συμμόρφωσης (σήμανση «0Ε»), χωρίς την επιβολή προστίμου. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας αυτής, η απογραφή τους θεωρείται εκπρόθεσμη.

Έως τη 10η Ιουλίου 2027, ο υπεύθυνος συντηρητής ή ο εγκαταστάτης προβαίνει σε απογραφή ανελκυστήρα των περ. α) και β) του δέκατου εδαφίου που δεν έχει απογραφεί εμπρόθεσμα, χωρίς την επιβολή προστίμου, κατόπιν υπεύθυνης δήλωσης ενός (1) τουλάχιστον ιδιοκτήτη ή του διαχειριστή ή του νομίμου εκπροσώπου τους, με την οποία δηλώνεται ότι συναινεί στην υποβολή της απογραφής και βεβαιώνει τα βασικά στοιχεία του ακινήτου και του ανελκυστήρα.

Η τακτική συντήρηση ανελκυστήρα που δεν διαθέτει αριθμό απογραφής, δεν δύναται να ολοκληρωθεί νόμιμα πριν από την απογραφή του ανελκυστήρα στο Μητρώο, με την επιφύλαξη των απολύτως αναγκαίων εργασιών για την ασφαλή ακινητοποίηση ή αποτροπή άμεσου κινδύνου.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης δύναται να καθορίζονται η διαδικασία εκπρόθεσμης απογραφής, η διαδικασία ψηφιακής επιβολής προστίμων, καθώς και η διαδικασία είσπραξης αυτών, σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190) με τη χρήση Μοναδικού Κωδικού Πληρωμής, ο Αναλυτικός Λογαριασμός Εσόδων στον οποίο αποδίδονται τα σχετικά έσοδα, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι απαιτούμενες διαλειτουργικότητεςτου Μητρώου με πληροφοριακά συστήματα του δημοσίου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α' 143), καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο τεχνικό ή λεπτομερειακό θέμα.

Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή της παρούσας είναι η Διεύθυνση Ασφάλειας και Συμμόρφωσης Βιομηχανικών Προϊόντων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης.

Μετά τη λήξη της προθεσμίας του πέμπτου εδαφίου, η ύπαρξη αριθμού απογραφής αποτελεί βασική πληροφορία τεχνικής ταυτοποίησης του ανελκυστήρα και επιβεβαιώνεται από τον συντηρητή ή τον εγκαταστάτη στο πλαίσιο της τακτικής τους δραστηριότητας.

Έως τη μεταφορά των στοιχείων από το Μητρώο της παρούσας στο Ενιαίο Μητρώο Ανελκυστήρων της παρ. 1, αναστέλλονται οι κυρώσεις δυνάμει της υπό στοιχεία οικ. Φ.Α./9.2/οικ.28425/1245/22.12.2008 κοινής υπουργικής απόφασης που αφορούν στις προθεσμίες πιστοποίησης και καταχώρισης».

Με πληροφορίες από taxheaven