48 χρόνια από τον φονικό σεισμό των 6,5 Ρίχτερ στη Θεσσαλονίκη - Οι προσεισμοί πριν τον όλεθρο

Τη νύχτα της 20ης Ιουνίου 1978, ένας ισχυρός σεισμός μεγέθους 6,5 Ρίχτερ συγκλόνισε τη Θεσσαλονίκη και τα προάστιά της, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές και ανθρώπινες απώλειες. Η σεισμική δόνηση, με εστιακό βάθος 10 χιλιομέτρων και επίκεντρο την περιοχή ανάμεσα στις λίμνες Κορώνεια και Βόλβη, προκάλεσε τρόμο και αναστάτωση σε εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους.

Η σεισμική δραστηριότητα είχε ξεκινήσει ήδη από τις αρχές Μαΐου, με σημαντικούς προσεισμούς στις 24 Μαΐου (5,8 Ρίχτερ) και 19 Ιουνίου (5,3 Ρίχτερ) που είχαν προειδοποιήσει για την επικείμενη μεγάλη δόνηση. Ωστόσο, η σεισμική δόνηση της 20ής Ιουνίου αποτέλεσε την κορύφωση αυτής της περιόδου έντονης σεισμικής δραστηριότητας.

Ο σεισμός προκάλεσε τον θάνατο 49 ανθρώπων, με τους περισσότερους να έχουν χάσει τη ζωή τους στην κατάρρευση πολυκατοικίας στην πλατεία Ιπποδρομίου. Εκατοντάδες τραυματίστηκαν και χιλιάδες έμειναν άστεγοι λόγω των σοβαρών ζημιών σε κτίρια σε όλο τον νομό Θεσσαλονίκης. Οι αρχές κατέγραψαν 3.170 κτίρια με σοβαρές βλάβες και 13.918 με μικρότερες βλάβες, ενώ ιστορικά μνημεία όπως η Ροτόντα και ο ναός της Παναγίας Αχειροποιήτου υπέστησαν σημαντικές ζημιές.

Από την πρώτη στιγμή, η πολιτική ηγεσία κινητοποιήθηκε για την αντιμετώπιση της κρίσης. Ο τότε πρωθυπουργός, Κωνσταντίνος Καραμανλής, βρισκόταν σε συνεχή επικοινωνία με τις τοπικές αρχές και διέθεσε άμεσα 27 εκατομμύρια δραχμές για την κάλυψη των επειγουσών αναγκών. Η πόλη, παρότι νεοκτισμένη σε μεγάλο βαθμό, άντεξε την ισχυρή δόνηση, ωστόσο πολλές περιοχές, όπως ο Λαγκαδάς, υπέστησαν σοβαρές ζημιές με το ήμισυ των κατοικιών να κρίνεται ακατοίκητο.

Ο σεισμός του 1978 παραμένει ζωντανός στη συλλογική μνήμη των Θεσσαλονικέων, που ακόμα συζητούν τα γεγονότα εκείνης της νύχτας στα καφενεία και τις πλατείες της πόλης. Το χαλασμένο ρολόι στη Στοά Μαλακοπή στην Πλατεία Χρηματιστηρίου, που δείχνει την ώρα 11:06, υπενθυμίζει την ακριβή στιγμή της δόνησης. Η καταστροφή οδήγησε σε σημαντικές αλλαγές στην αντισεισμική πολιτική και την ασφάλεια των κτιρίων στην περιοχή.