Η μεταρρύθμιση για τις Εξαρτήσεις και η ίδρυση του ΕΟΠΑΕ στη Γενική Συνέλευση του ΠΟΥ στη Γενεύη

Η καινοτόμα μεταρρύθμιση της Ελλάδας για τις Εξαρτήσεις και η ίδρυση του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ) παρουσιάστηκε στην 79η Γενική Συνέλευση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) στη Γενεύη σε παράλληλη εκδήλωση του International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC) με τίτλο «From commitment to coverage: Integrating Substance Use into Universal Health Coverage» - «Από την δέσμευση στην κάλυψη: Ενσωματώνοντας την χρήση ουσιών στην Καθολική Υγειονομική Κάλυψη».

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη και τους Διεθνείς Οργανισμούς της Γενεύης Πρέσβης κ. Ιωάννης Γκίκας παρουσίασε την σημαντική μεταρρύθμιση που έγινε στην χώρα, με τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), ενός ενιαίου εθνικού φορέα που συγκεντρώνει για πρώτη φορά το σύνολο των υπηρεσιών και δομών αντιμετώπισης των εξαρτήσεων.

Δέσμευση της Ελλάδας ένταξης των Εξαρτήσεων στην Καθολική Υγειονομική Κάλυψη

Στην παρέμβασή του ο Πρέσβης κ. Γκίκας αναφέρθηκε στην σταθερή δέσμευση της χώρας μας στην πρόληψη των εξαρτήσεων, τη μείωση της βλάβης και τη θεραπεία, αλλά και την εξασφάλιση της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας για όλους, στη βάση του πλαισίου της Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης (Universal Health Coverage - UHC) και σε ευθυγράμμιση με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης 3.5 και 3.8 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Η ίδρυση του ΕΟΠΑΕ σηματοδότησε τη μετάβαση από ένα κατακερματισμένο σύστημα υπηρεσιών σε ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο πλαίσιο παροχής φροντίδας, το οποίο καλύπτει όλο το φάσμα των αναγκών, από την πρόληψη και τη μείωση της βλάβης έως τη θεραπεία, την αποκατάσταση και την κοινωνική επανένταξη. Μέσω της διαλειτουργικότητας των υπηρεσιών και της ενίσχυσης της θεραπευτικής συνέχειας, αντιμετωπίζονται χρόνιες δυσλειτουργίες του προηγούμενου συστήματος, ενώ παράλληλα βελτιστοποιείται η αξιοποίηση ανθρώπινων και οικονομικών πόρων.

Παράλληλα, η Ελλάδα διεύρυνε για πρώτη φορά το θεσμικό της πλαίσιο ώστε να καλύπτει το σύνολο των εξαρτήσεων, εξαρτητικών συμπεριφορών και εθισμών, συμπεριλαμβανομένων των νόμιμων εξαρτήσεων, όπως το αλκοόλ, ο τζόγος και ο ψηφιακός εθισμός, ανταποκρινόμενη στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες και προκλήσεις. Η συνολική κάλυψη όλων των μορφών εξαρτήσεων αποτελεί μία πανευρωπαϊκή πρωτιά.

Στόχος η καθολική πρόσβαση σε όλη τη χώρα με νέες καινοτόμες παρεμβάσεις

Κεντρικός στόχος της Ελλάδας, μέσω της μεταρρύθμισης στις εξαρτήσεις, αποτελεί η καθολική και ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες αντιμετώπισης εξαρτήσεων σε ολόκληρη την επικράτεια, χωρίς αποκλεισμούς.

Σήμερα, 243 δομές και υπηρεσίες λειτουργούν σε όλη τη χώρα, ενώ προβλέπεται η ανάπτυξη επιπλέον 41 νέων δομών, καινοτόμων παρεμβάσεων και πρωτοποριακών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων Κινητών Μονάδων, Κινητών Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης και υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, εστιάζοντας σε απομακρυσμένες περιοχές και ευάλωτους πληθυσμούς. Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύσσονται εξειδικευμένες υπηρεσίες για ευάλωτους πληθυσμούς με αυξημένες ανάγκες φροντίδας ενισχύοντας περαιτέρω την εφαρμογή της αρχής της Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης.

Διεύρυνση της πρόσβασης σε υπηρεσίες απεξάρτησης

Στο πλαίσιο της παρέμβασης της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη και τους Διεθνείς Οργανισμούς στη Γενεύη παρουσιάστηκαν στοιχεία και δεδομένα που αποτυπώνουν τη σημαντική διεύρυνση της πρόσβασης με τις υπηρεσίες του ΕΟΠΑΕ.

Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία καταγράφεται αύξηση κατά 78,9% στους ωφελούμενους των «στεγνών» προγραμμάτων και των προγραμμάτων αποτοξίνωσης και αποκατάστασης, αύξηση 65,8% στα κλειστά προγράμματα απεξάρτησης και αύξηση 87,3% στα προγράμματα θεραπείας για το αλκοόλ, ήδη με την λειτουργία του 1^ου χρόνου του ΕΟΠΑΕ.

Παράλληλα, οι έφηβοι και νεαροί ενήλικες που λαμβάνουν υπηρεσίες αυξήθηκαν κατά 48,7%, ενώ οι ενήλικες ωφελούμενοι αυξήθηκαν κατά 89,7%. Αντίστοιχα, οι ωφελούμενοι εντός σωφρονιστικών καταστημάτων παρουσιάζουν αύξηση της τάξης του 35%, ενώ οι ωφελούμενοι των υπηρεσιών μείωσης της βλάβης αυξήθηκαν κατά 20%. αναδεικνύοντας τη σημαντική διεύρυνση της πρόσβασης μέσω του ΕΟΠΑΕ. Με τον ΕΟΠΑΕ, η στελέχωση των δομών και υπηρεσιών αντιμετώπισης των εξαρτήσεων έχει ενισχυθεί σημαντικά, με το ανθρώπινο δυναμικό να αυξάνεται από 1.786 σε 2.045 εργαζομένους.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη θεσμοθετημένη πλέον συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών μέσω του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΠΑΕ και της Διυπουργικής Εθνικής Επιτροπής Σχεδιασμού και Συντονισμού για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων, με στόχο τη διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ληπτών υπηρεσιών. Με τον ΕΟΠΑΕ σήμερα, η Ελλάδα, διασφαλίζει ότι οι λήπτες των υπηρεσιών συμβάλλουν ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών, τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των υπηρεσιών. Έτσι, επιτυγχάνεται η ενίσχυση της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας, ενώ παράλληλα υποστηρίζεται η ευθυγράμμιση των εθνικών πολιτικών με τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΠΟΥ.

Τέλος, επισημάνθηκε και η δημιουργία, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ειδικού Γραφείου Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών στον ΕΟΠΑΕ, ενισχύοντας την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ευθυγράμμιση της χώρας με τις αρχές της Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη και τους Διεθνείς Οργανισμούς της Γενεύης Πρέσβης κ. Ιωάννης Γκίκας τόνισε ότι μέσω αυτής της ολιστικής και ανθρωποκεντρικής μεταρρύθμισης, η Ελλάδα εναρμονίζεται πλήρως με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΠΟΥ, διασφαλίζοντας καθολική πρόσβαση σε υπηρεσίες για όλες τις μορφές εξάρτησης, σε ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο πλαίσιο και στη βάση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ο Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων της Ελλάδας και Πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ κ. Αθανάσιος Θεοχάρης επισημαίνει ότι: «Για άλλη μία φορά η Ελλάδα δείχνει την δυναμική της και την αποτελεσματικότητα της σε βασικές μεταρρυθμίσεις και σε πολιτικές με επίκεντρο τον άνθρωπο και με κατεύθυνση τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η παρουσίαση της χώρας μας στη Γενεύη αναδεικνύει την αναγνώριση της συνεχούς προσπάθειας για επικαιροποίηση των υπηρεσιών. Η βελτιστοποίηση των υπηρεσιών απεξάρτησης και η καθολική πρόσβαση που εξυπηρετεί ο ΕΟΠΑΕ αποτελούν σημείο αναφοράς διεθνώς».