Αγορές σε ανοδική τροχιά παρά τον πόλεμο: Τι οδήγησε τα χρηματιστήρια σε νέα ρεκόρ

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η νέα ενεργειακή κρίση επηρέασαν την πορεία των διεθνών αγορών στοιχείων ενεργητικού, όχι όμως στην κατεύθυνση που πολλοί ανέμεναν με βάση την εμπειρία του παρελθόντος.

Στο τρίμηνο που ακολούθησε την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, οι διεθνείς αγορές κινήθηκαν με τρόπο που αιφνιδίασε πολλούς αναλυτές. Παρά την αρχική αναταραχή που καταγράφηκε τον Μάρτιο, οι χρηματιστηριακοί δείκτες όχι μόνο ανέκαμψαν, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις κατέγραψαν νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Αντίθετα, ο χρυσός, που παραδοσιακά θεωρείται ασφαλές επενδυτικό καταφύγιο σε περιόδους γεωπολιτικής αστάθειας, κινήθηκε χαμηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα που βρισκόταν πριν από το ξέσπασμα της σύγκρουσης. Απώλειες σημειώθηκαν και στην αγορά ομολόγων, καθώς οι αποδόσεις τους αυξήθηκαν, οδηγώντας σε υποχώρηση των τιμών τους, οι οποίες κινούνται αντίστροφα. Η άνοδος των αποδόσεων αποδόθηκε κυρίως στις ανησυχίες για υψηλότερο πληθωρισμό και στη γενικευμένη αβεβαιότητα που επικράτησε στις αγορές.

Η προειδοποίηση της ΕΚΤ

Η εικόνα που παρουσίασαν τα χρηματιστήρια προκάλεσε ιδιαίτερο προβληματισμό, με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να επισημαίνει στην τελευταία της έκθεση για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ότι οι επενδυτές ενδέχεται να μην αποτιμούν επαρκώς τους γεωπολιτικούς, δημοσιονομικούς και μακροοικονομικούς κινδύνους.

Το αμερικανικό ράλι έδωσε τον τόνο

Όπως συμβαίνει συνήθως, την κατεύθυνση στις παγκόσμιες αγορές έδωσε η Wall Street. Ο δείκτης S&P 500, ο μεγαλύτερος χρηματιστηριακός δείκτης παγκοσμίως με βάση την κεφαλαιοποίηση των εταιρειών που περιλαμβάνει, είχε διολισθήσει σε χαμηλό έτους στις 30 Μαρτίου. Ωστόσο, ακολούθησε ένα εντυπωσιακό ανοδικό κύμα που τον οδήγησε την περασμένη Τετάρτη σε νέο ιστορικό υψηλό των 7.520 μονάδων.

Σε σύγκριση με τα τέλη Φεβρουαρίου, ο δείκτης κατέγραψε άνοδο άνω του 9%, ενώ από την αρχή του έτους τα κέρδη του προσέγγισαν το 10%.

Ανάλογη ήταν η εικόνα και στην Ευρώπη. Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 ενισχύθηκε κατά 9,5% σε σχέση με την έναρξη του πολέμου και κατά 6,1% από τις αρχές του 2026. Στο ελληνικό χρηματιστήριο, ο Γενικός Δείκτης κατέγραψε άνοδο 4,1% από τα τέλη Φεβρουαρίου και 11,8% από την αρχή της χρονιάς.

Η τεχνητή νοημοσύνη ως κινητήρια δύναμη

Η Morgan Stanley αποδίδει την ισχυρή άνοδο των μετοχών, παρά το περιβάλλον γεωπολιτικής αβεβαιότητας, στην εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και στις τεράστιες επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε υποδομές δεδομένων και data centers.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, οι πέντε μεγαλύτερες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες αναμένεται να επενδύσουν περίπου 800 δισεκατομμύρια δολάρια το 2026 και 1,16 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2027, ποσά που είναι υπερδιπλάσια σε σχέση με προηγούμενες προβλέψεις.

Εκτίναξη στις εταιρείες μικροκυκλωμάτων

Οι τεράστιες αυτές επενδύσεις έχουν αυξήσει θεαματικά τη ζήτηση για μνήμες και εξειδικευμένα μικροκυκλώματα, την ώρα που η προσφορά παραμένει περιορισμένη.

Οι τιμές των chips μνήμης διπλασιάστηκαν κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 και συνέχισαν την ανοδική τους πορεία και στο δεύτερο τρίμηνο, οδηγώντας σε θεαματική άνοδο τις μετοχές των μεγαλύτερων κατασκευαστών.

Η Samsung σημείωσε άνοδο 488% σε διάστημα ενός έτους, η SK Hynix κατέγραψε εκρηκτική αύξηση 1.028%, ενώ η Micron Technology ενισχύθηκε κατά 859%. Μέσα στον Μάιο, η χρηματιστηριακή αξία και των τριών εταιρειών ξεπέρασε το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια, ακολουθώντας τα βήματα της TSMC και της Nvidia, οι οποίες είχαν ήδη πετύχει αυτό το ορόσημο.

Τα εταιρικά κέρδη ενίσχυσαν την αισιοδοξία

Στην ανοδική πορεία των χρηματιστηρίων συνέβαλαν και τα καλύτερα από τα αναμενόμενα οικονομικά αποτελέσματα των επιχειρήσεων.

Στις εταιρείες του S&P 500, τα κέρδη του πρώτου τριμήνου ξεπέρασαν κατά 6% τις εκτιμήσεις των αναλυτών, γεγονός που οδήγησε σε αναθεώρηση προς τα πάνω των προβλέψεων για την κερδοφορία των επόμενων ετών.

Παρά τη γενικευμένη αύξηση των κερδών, το μεγαλύτερο μέρος του ράλι συγκεντρώθηκε σε περιορισμένο αριθμό εταιρειών και κλάδων, κυρίως σε αυτούς που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και στον ενεργειακό τομέα, ο οποίος επωφελήθηκε από την άνοδο των τιμών που προκάλεσε η πολεμική σύγκρουση.

Γιατί πιέστηκαν τα ομόλογα

Η ανοδική πορεία των αποδόσεων των ομολόγων συνδέθηκε κυρίως με την επιτάχυνση του πληθωρισμού και τις μεταβαλλόμενες προσδοκίες για τη νομισματική πολιτική των κεντρικών τραπεζών.

Οι αγορές προεξοφλούν πλέον σταδιακή αύξηση των βασικών επιτοκίων, γεγονός που ώθησε υψηλότερα τις αποδόσεις. Ενδεικτικά, το γερμανικό 10ετές ομόλογο είδε την απόδοσή του να αυξάνεται από το 2,65% στα τέλη Φεβρουαρίου στο 3,18% στα μέσα Μαΐου, πριν υποχωρήσει εκ νέου στο 2,96% όταν άρχισε να διαφαίνεται προοπτική συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Στην άνοδο των αποδόσεων συνέβαλαν επίσης οι ανησυχίες για διεύρυνση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων λόγω των μέτρων στήριξης απέναντι στην ενεργειακή κρίση, καθώς και η χρηματοδότηση των τεράστιων επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη μέσω εκδόσεων νέων ομολόγων.

Ο χρυσός δεν λειτούργησε ως καταφύγιο

Σε αντίθεση με όσα συνέβαιναν παραδοσιακά σε περιόδους γεωπολιτικών κρίσεων, ο χρυσός δεν κατάφερε να προσελκύσει μαζικά επενδυτικά κεφάλαια.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου κινήθηκε χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 5.426 δολαρίων ανά ουγκιά που είχε καταγράψει τον Ιανουάριο του 2026. Στις 27 Φεβρουαρίου διαπραγματευόταν στα 5.263 δολάρια, ενώ στις 26 Μαρτίου υποχώρησε έως τα 4.361 δολάρια, το χαμηλότερο επίπεδο της χρονιάς.

Στο μεγαλύτερο μέρος του διαστήματος κινήθηκε κάτω από τα 4.500 δολάρια ανά ουγκιά, ενώ την περασμένη Πέμπτη η τιμή του βρισκόταν 17,5% χαμηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα της έναρξης της σύγκρουσης.

Οι αναλυτές αποδίδουν αυτή την εξέλιξη κυρίως στην απομάκρυνση του σεναρίου μείωσης επιτοκίων από τη Fed, αλλά και στη θεαματική άνοδο που είχε ήδη καταγράψει το πολύτιμο μέταλλο τα προηγούμενα δύο χρόνια, παράγοντες που περιόρισαν τον παραδοσιακό του ρόλο ως ασφαλούς επενδυτικού καταφυγίου.