Οι χώροι λατρείας στη Μεσόγειο στο επίκεντρο επιστημονικής ημερίδας στο ΤΕΕ/ΤΚΜ

Οι χώροι λατρείας στη Μεσόγειο ως μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς και διαθρησκευτικού διαλόγου στο επίκεντρο επιστημονικής ημερίδας στο ΤΕΕ/ΤΚΜ.

Τον ρόλο των χώρων λατρείας στη Μεσόγειο ως μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς, πνευματικότητας και διαθρησκευτικού διαλόγου ανέδειξε επιστημονική ημερίδα, που πραγματοποιήθηκε χτες το απόγευμα στο αμφιθέατρο του ΤΕΕ/ΤΚΜ.

Την ημερίδα με θέμα “Χώροι Λατρείας στη Μεσόγειο” διοργάνωσαν το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας/Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΕΕ/ΤΚΜ), ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών – Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων (ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ) και η Ένωση Αρχιτεκτόνων της Μεσογείου – UMAR (Union of Mediterranean Architects) με την υποστήριξη του Ταμείου Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΜΕΔΕ) και του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης (ΣΑΘ).

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΚΜ Ηλίας Περτζινίδης τόνισε ότι οι χώροι λατρείας δεν αποτελούν μόνον αρχιτεκτονικά οικοδομήματα, αλλά είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι με τη ζωή και την πίστη των ανθρώπων και με τις αξίες που διαμορφώνουν την ταυτότητα κάθε κοινωνίας. “Και οι χώροι λατρείας πρέπει να είναι σεβαστοί από όλους, ανεξάρτητα από θρησκευτικές πεποιθήσεις ή πολιτιστικές αφετηρίες”, σημείωσε.

Στον χαιρετισμό που απηύθυνε ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΚΜ υπογράμμισε ακόμη ότι οι χώροι λατρείας της Μεσογείου αποτελούν μνημεία ανεκτίμητης πολιτιστικής κληρονομιάς και επισήμανε την ανάγκη διατήρησης, συντήρησης και ανάδειξής τους, ώστε να διασωθούν τόσο η αισθητική και αρχιτεκτονική τους αξία όσο και το βαθύτερο πολιτισμικό και ιστορικό τους αποτύπωμα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ελληνορθόδοξη παράδοση, σημειώνοντας ότι οι εκκλησίες που είναι διάσπαρτες σε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο, από τις βυζαντινές εκκλησίες έως τους νεότερους ναούς, συνιστούν “αρχιτεκτονικά κομψοτεχνήματα”, τα οποία αξίζουν τον σεβασμό όχι μόνο των Ορθοδόξων Χριστιανών, αλλά ολόκληρης της παγκόσμιας κοινότητας. “Μεγαλώσαμε με τις εκκλησιές στις γειτονιές και στα χωριά μας. Οι χώροι λατρείας είναι κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης και της πολιτιστικής μας συνέχειας. Είναι στοιχεία που οφείλουμε να διαφυλάξουμε και να κληροδοτήσουμε στις επόμενες γενιές”, παρατήρησε ο κ. Περτζινίδης.

“Οι τόποι λατρείας έχουν πάντοτε μια ιδιαίτερη βαρύτητα μέσα στον αστικό και κοινωνικό ιστό. Είναι χώροι πνευματικότητας, συλλογικής μνήμης και υψηλού συμβολισμού”, ανέφερε από την πλευρά του ο πρόεδρος Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης Δημήτρης Αμπόνης, σημειώνοντας ότι η επιστημονική ημερίδα “αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία η Μεσόγειος δοκιμάζεται από εντάσεις, συγκρούσεις και κοινωνικές ανισότητες”.

Εκπροσωπώντας τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Φιλόθεο, ο αρχιμανδρίρτης π. Ιωάννης Τράγκας αναφέρθηκε στις τρεις μεγάλες θρησκείες της Μεσογείου -τον Ιουδαϊσμό, τον Χριστιανισμό και το Ισλάμ- υπογραμμίζοντας ότι “και οι τρεις επηρέασαν βαθιά την ιστορία, την τέχνη, τη φιλοσοφία και τον πολιτισμό των λαών της Μεσογείου”. Σημείωσε, μάλιστα, ότι οι χώροι λατρείας αυτών των τριών θρησκειών -η Συναγωγή, η Εκκλησία και το Τζαμί- παρά τις διαφορές τους μοιράζονται έναν κοινό πυρήνα: “είναι τόποι προσευχής και λατρείας, θεωρούνται ιεροί χώροι και εκεί οι άνθρωποι ακούν τα ιερά κείμενα και διδάσκονται την πίστη τους και προάγουν την ειρήνη και την αλληλεγγύη μεταξύ των ανθρώπων”.

Διαδικτυακό χαιρετισμό, στο πλαίσιο της ημερίδας απηύθυνε ο πρόεδρος του ΤΜΕΔΕ Ντίνος Μακέδος. “Η αρχιτεκτονική είναι μια παγκόσμια γλώσσα, που υπερβαίνει σύνορα, θρησκείες και πολιτισμικές διαφορές”, είπε, σημειώνοντας ότι η επιστημονική ημερίδα για τους χώρους λατρείας προωθεί ακριβώς τον διαπολιτισμικό διάλογο, την ανταλλαγή εμπειριών και τη διαμόρφωση ενός κοινού οράματος για το μέλλον της Μεσογείου.

Σε διαδικτυακό μήνυμά του ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμης Μπακογιάννης χαρακτήρισε τη Μεσόγειο σταυροδρόμι πολιτισμών και ιδεών και τόνισε ότι οι χώροι λατρείας δεν αποτελούν μόνο θρησκευτικά μνημεία, αλλά ζωντανά κύτταρα πολιτιστικού διαλόγου και κοινωνικής συνοχής.

“Οι χώροι πνευματικότητας και προσευχής αποτελούν τόπους συνάντησης, μνήμης και πολιτισμικής ταυτότητας, αλλά και σημαντικές μαρτυρίες της ιστορικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς των μεσογειακών κοινωνιών”, υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ Δημήτρης Ξυνομηλάκης, ο οποίος παρουσίασε συγκεκριμένα έργα αποκατάστασης και σχεδιασμού χώρων λατρείας γύρω από τη λεκάνη της Μεσογείου.

Το έργο αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η ομιλία της ομότιμης καθηγήτριας του ΕΜΠ και επιστημονικά υπεύθυνης του έργου αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου, στα Ιεροσόλυμα, Τώνιας Μοροπούλου. Η κ. Μοροπούλου παρουσίασε την καινοτόμο αποκατάσταση του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου, υπογραμμίζοντας ότι στόχοι του έργου ήταν η δομική ακεραιότητα και η αειφορία του μνημείου, αλλά κυρίως ο σεβασμός και η ανάδειξη των αξιών του.

“Το μήνυμα της Ανάστασης είναι το αφήγημα που αγγίζει τις ψυχές της ανθρωπότητας, γιατί αγγίζει την ανάγκη της για την ελπίδα”, ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Μοροπούλου, που είναι παράλληλα επιστημονικά υπεύθυνη του ερευνητικού προγράμματος «Το Εύλογον» και Α' Αντιπρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.

Η κ. Μοροπούλου προανήγγειλε, ακόμη, τη διοργάνωση στη Θεσσαλονίκη, τον προσεχή Οκτώβριο, εκδήλωσης διεθνούς κλίμακας με την ευκαιρία της συμπλήρωσης δέκα χρόνων από το άνοιγμα του Παναγίου Τάφου, στις 26 Οκτωβρίου 2016.

«Η Αρχιτεκτονική του Αγίου Όρους: Από την Οχυρωματική Παράδοση στην Εξωστρέφεια» ήταν το θέμα της ομιλίας του Κωνσταντίνου Ρηγόπουλου, προϊσταμένου του Τμήματος Έργων Αποκατάστασης στο Κέντρο Διαφυλάξεως Αγιορειτικής Κληρονομιάς (Κε.Δ.Α.Κ.). “Το Άγιον Όρος δεν είναι απλώς ένα μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Είναι ίσως το μοναδικό, αδιάλειπτα εν λειτουργία, ζωντανό μνημειακό και πολεοδομικό σύνολο τέτοιας κλίμακας στην Ευρώπη”, σημείωσε ο κ. Ρηγόπουλος.

Ο πρόεδρος της UMAR Amir Turki μίλησε για τη συνύπαρξη των χώρων λατρείας ως συνώνυμο της ειρήνης και της ανεκτικότητας. Σημείωσε, μάλιστα, ότι η Θεσσαλονίκη αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά παραδείγματα θρησκευτικής συνύπαρξης στην Ανατολική Μεσόγειο. “Η πόλη αυτή υπήρξε επί αιώνες σταυροδρόμι του Σεφαραδίτικου Ιουδαϊσμού, του Οθωμανικού Ισλάμ και της Ορθόδοξης Χριστιανικής παράδοσης, διαμορφώνοντας ένα μοναδικό πολιτισμικό μωσαϊκό”, σημείωσε.
Το θέμα «Αρχιτεκτονική, ταυτότητα και διάλογος στη Μεσόγειο» ανέπτυξε η Lilia Cannarella, ταμίας της UMAR, ενώ σε διαδικτυακό χαιρετισμό του ο πρόεδρος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων, Πολεοδόμων, Αρχιτεκτόνων Τοπίου και Συντηρητών της Επαρχίας του Agrigento της Σικελίας Αλφόνσο Τσιρίνο μίλησε για τον Διεθνή Αρχιτεκτονικό Διαγωνισμό με θέμα “Τόποι Λατρείας στη Μεσόγειο”. Η Έκθεση των Βραβείων του συγκεκριμένου Διεθνούς Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού, που απονεμήθηκαν στο Agrigento, παρουσιάστηκε στο φουαγιέ του ΤΕΕ/ΤΚΜ.

Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε η αρχιτέκτονας μηχανικός Μιχαέλα Λιτσαρδάκη, μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ/ΤΚΜ, ενώ στο προεδρείο συμμετείχαν ακόμη ο πρόεδρος του ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ Δημήτρης Ξυνομηλάκης και ο πρόεδρος της UMAR Amir Turki. Στην ημερίδα παρέστησαν μεταξύ άλλων ο αντιπεριφερειάρχης Υποδομών και Δικτύων Πάρις Μπίλλιας ως εκπρόσωπος της περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνάς Αηδονά, η αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Βίκυ Χατζηβασιλείου, ο πρόεδρος της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών Δρ. Βασίλειος Πάππας και ο Πλωτάρχης (ΤΥ) Απόστολος Καντζόγιας ΠΝ (ΝΑΣΒΕ) ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΝ Αντιναυάρχου Δημητρίου Ελευθερίου Κατάρα ΠΝ.