Το παραμύθι του Ντουμπάι δεν είχε «χάπι εντ»: Το οικονομικό «σοκ» από τον πόλεμο

Το Ντουμπάι έχτισε επί δεκαετίες τη φήμη του ως όαση σταθερότητας στην ασταθή περιοχή της Μέσης Ανατολής. Το δεύτερο πλουσιότερο εμιράτο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων θεωρήθηκε ένας ασφαλής οικονομικός κόμβος όπου άτομα με υψηλή καθαρή αξία μπορούσαν να επενδύσουν κεφάλαια, να διευθύνουν επιχειρήσεις και να σχεδιάζουν το μέλλον με σιγουριά. Αυτή η προσεκτικά δομημένη εικόνα, ωστόσο, έχει διαλυθεί από τον πόλεμο του Ιράν.

Οι ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε στόχους του Κόλπου προκάλεσαν οικονομικό σοκ, με τις χρηματιστηριακές αγορές στο Ντουμπάι και το γειτονικό Άμπου Ντάμπι να χάνουν αρχικά αξία 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ταυτόχρονα, ο τουρισμός σημείωσε κατακόρυφη πτώση και η πληρότητα των ξενοδοχείων μειώθηκε στο 20% από το συνηθισμένο 70% έως 80%, ενώ οι πτήσεις από και προς το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ντουμπάι μειώθηκαν κατακόρυφα κατά περίπου τα τρίτα, σύμφωνα με την εταιρεία Capital Economics με έδρα το Λονδίνο.

Ενώ η εναέρια κυκλοφορία, ο τουρισμός και οι επιχειρηματικές αφίξεις είχαν ανακάμψει εν μέσω μιας προσωρινής εκεχειρίας, μια νέα ιρανική επιδρομή με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στο πετρελαϊκό συγκρότημα Φουτζάιρα των ΗΑΕ το βράδυ της Δευτέρας υπενθύμισε με δραματικό τρόπο ότι όσο περισσότερο διαρκεί η αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, τόσο μεγαλύτερη είναι η απειλή για τη φήμη του Ντουμπάι ως παγκόσμιου επιχειρηματικού κόμβου.

Σιγκαπούρη και Ελβετία εκτοπίζουν το Ντουμπάι

Πολλοί Κροίσοι που αγκάλιασαν το Ντουμπάι ως «παιδική χαρά« για τους πλούσιους και διάσημους αμφισβητούν πλέον κατά πόσον παραμένει πραγματικά το ασφαλές καταφύγιο που υποσχέθηκε να είναι. Πολλοί έχουν στραφεί σε δύο άλλα κορυφαία χρηματοοικονομικά κέντρα - τη Σιγκαπούρη και την Ελβετία - για να αποθηκεύσουν τουλάχιστον ένα μέρος των περιουσιακών τους στοιχείων.

Οι σύμβουλοι πλούτου και στις δύο χώρες ανέφεραν πρόσφατα μια απότομη αύξηση στα ερωτήματα πελατών με έδρα το Ντουμπάι, με τους Ελβετούς ιδιώτες τραπεζίτες να αναμένουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε νέες εισροές από τον Κόλπο. Οι δύο κόμβοι μάλιστα τείνουν να προσελκύουν διαφορετικά είδη πλούτου, δήλωσε ο Ryan Lin, δικηγόρος με έδρα τη Σιγκαπούρη και διευθυντής της Bayfront Law. «Η Ελβετία τείνει να προσελκύει Ευρωπαίους και παγκόσμιους πελάτες, ενώ η Σιγκαπούρη είναι πιο πιθανό να επωφεληθεί από τον πλούτο ασιατικής προέλευσης», δήλωσε στην DW.

Η Σιγκαπούρη πρωτοστάτησε στο μοντέλο που αργότερα μιμήθηκε το Ντουμπάι, δημιουργώντας ένα εξελιγμένο οικοσύστημα για οικογενειακά γραφεία — ιδιωτικές εταιρείες που έχουν συσταθεί για τη διαχείριση επενδύσεων, φορολογικού και κληρονομικού σχεδιασμού. Αυτές οι λύσεις είναι ιδιαίτερα ελκυστικές για οικογένειες από χώρες όπως η Κίνα , η Ινδία και η Ινδονησία .

Εν τω μεταξύ, η Ελβετία βασίζεται σε μια μακρά παράδοση ιδιωτικών τραπεζικών συναλλαγών και στη φήμη της για ουδετερότητα. Για όσους επιδιώκουν να εκποιήσουν μέρος των περιουσιακών τους στοιχείων από το Ντουμπάι, η μετατόπιση είναι συχνά μια «επιλογή μεταξύ ανάπτυξης και διατήρησης», δήλωσε ο Till Christian Budelmann, επικεφαλής επενδύσεων στην ελβετική ιδιωτική τράπεζα BERGOS.

«Η Σιγκαπούρη είναι εξαιρετική για την αξιοποίηση της ασιατικής ανάπτυξης, αλλά η Ελβετία παραμένει η κορυφαία άγκυρα στον κόσμο για τη διατήρηση κεφαλαίου», δήλωσε ο Μπούντελμαν στην DW, προσθέτοντας ότι το αλπικό έθνος «προσφέρει ένα επίπεδο συστημικής απόστασης από τα γεωπολιτικά hotspots που η Σιγκαπούρη... δεν μπορεί πάντα να εγγυηθεί».

Υποχωρεί η έκρηξη των ακινήτων

Πέρα από την άμεση ύφεση, η σύγκρουση απειλεί τη μακροπρόθεσμη ελκυστικότητα του Ντουμπάι για τους ομογενείς και τις επιχειρήσεις. Ο κοσμοπολίτικος τρόπος ζωής της πόλης συνέβαλε σε μία άνθηση ακινήτων που διπλασίασε τις τιμές των πολυτελών σπιτιών από την πανδημία μέχρι το τέλος του 2024.

Τώρα πολλοί ανησυχούν για τον κλάδο. Τον Μάρτιο, η συνολική αξία των συναλλαγών σε οικιστικά ακίνητα μειώθηκε σχεδόν κατά 20% σε μηνιαία βάση, στα περίπου 10,1 δισεκατομμύρια δολάρια, ανέφερε το Bloomberg τον περασμένο μήνα. Οι προβλέψεις για τον τομέα ακινήτων του Ντουμπάι από την Citi Research και την εταιρεία συμβούλων ακινήτων Knight Frank δείχνουν τώρα μια πιθανή διόρθωση τιμών από 7 έως 15%.

Ο Budelmann περιγράφει την τάση αυτή ως «στρατηγικό υβριδισμό», όπου οι πελάτες διατηρούν τις λειτουργικές τους επιχειρήσεις και ορισμένα περιουσιακά στοιχεία lifestyle στα ΗΑΕ, αλλά μεταφέρουν μακροπρόθεσμο πλούτο και, σε πολλές περιπτώσεις, εγκαθιστούν μια δευτερεύουσα κατοικία στη Σιγκαπούρη ή την Ελβετία.

Η οικονομική άνθηση σε αναμονή

Περίπου το ένα πέμπτο των πελατών της Lin με έδρα το Ντουμπάι σχεδιάζουν να παραμείνουν στη θέση τους και θεωρούν την αστάθεια ως προσωρινή, καθώς συνεχίζονται οι προσπάθειες για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ . Για πολλούς άλλους, η εγκατάσταση σε άλλα μέρη θεωρείται πλέον απαραίτητη ασφαλιστική πολιτική.

Πριν από τον πόλεμο, η οικονομία του Ντουμπάι βρισκόταν σε άνθηση. Το 2025, το εμιράτο κατέγραψε αύξηση του ΑΕΠ περίπου 4,7% τους πρώτους εννέα μήνες. Ένας αριθμός ρεκόρ 9.800 εκατομμυριούχων μετακόμισε στο Ντουμπάι πέρυσι, φέρνοντας μαζί τους περίπου 63 δισεκατομμύρια δολάρια σε νέο πλούτο, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Henley and Partners.

Το εμιράτο προσφέρει μηδενικό φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, κανένα φόρο κεφαλαιουχικών κερδών ή κληρονομιάς και εταιρικό φόρο μόλις 9% για κέρδη άνω των περίπου 100.000 δολαρίων. Οι εταιρείες σε ζώνες ελεύθερου εμπορίου δεν πληρώνουν καθόλου φόρο για το εισόδημα που πληροί τις προϋποθέσεις.

Από ένας ταπεινός οικισμό στην έρημο, το Ντουμπάι έχει μετατραπεί τα τελευταία 50 χρόνια σε παγκόσμιο κόμβο, διευρύνοντας τα όρια της καινοτομίας και της μηχανικής. Οι αναλυτές πιστεύουν ότι εάν η εκεχειρία διατηρηθεί και η εμπιστοσύνη αποκατασταθεί γρήγορα, η πόλη θα μπορούσε να ανακάμψει. Επίσης, προειδοποιούν να μην απορριφθεί το σύμβολο του ψηλότερου κτιρίου στον κόσμο - του Μπουρτζ Χαλίφα - και μια μακρά λίστα άλλων φαινομενικά αδύνατων έργων που έχουν γίνει παγκοσμίως γνωστά.

Πριν από τον πόλεμο, ο ηγεμόνας του Ντουμπάι, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ρασίντ αλ Μακτούμ, έθεσε σε εφαρμογή σχέδια για να μετατρέψει το νεότερο αεροδρόμιο του Ντουμπάι στον μεγαλύτερο αεροπορικό κόμβο στον κόσμο και να διπλασιάσει το μέγεθος της οικονομίας έως το 2033.

Άλλα τολμηρά έργα πρόκειται επίσης να σφραγίσουν το μέλλον της πόλης, όπως τα σχέδια για έναν κλιματικά ελεγχόμενο ουρανοξύστη 93 χιλιομέτρων, γνωστό ως The Loop, το μεγαλύτερο σύστημα τεχνητών υφάλων στον κόσμο με πάνω από ένα δισεκατομμύριο κοράλλια και ένα εντυπωσιακό θέρετρο με την επωνυμία Τεχνητή Σελήνη. Έτσι, ενώ πολλοί πλούσιοι επενδυτές προσπαθούν να θωρακίσουν τις περιουσίες τους, η πλήρης έξοδος από το Ντουμπάι θα σήμαινε ότι θα εγκατέλειπαν μια συναρπαστική, κοσμοπολίτικη ζωή στην έρημο.