Αθρόα συμμετοχή στον βιωματικό περίπατο στον ιστορικό κήπο Δελασάλ

Αξιοποιώντας την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ιστορικών Κήπων ως αφορμή για δημόσια ανάδειξη και ενεργοποίηση των πολιτών γύρω από την αξία και την προστασία των ιστορικών κήπων ως πολιτιστικών τοπίων, πραγματοποιήθηκε ο βιωματικός περίπατος στον ιστορικό κήπο Δελασάλ, στα Πεύκα, με τη συμμετοχή περισσότερων των 100 πολιτών όλων των ηλικιών.

Η ανταπόκριση των πολιτών ανέδειξε τον άλλοτε ιστορικό κήπο Άμποτ και τωρινό «δασάκι Δελασάλ» ως ένα δυναμικό φυσικό και πολιτιστικό τοπίο σε σύγχρονη χρήση, το οποίο συγκροτεί έναν τόπο που βιώνεται, ερμηνεύεται και επανανοηματοδοτείται μέσα από την ενεργή παρουσία και εμπειρία των πολιτών.

Ο ιστορικός κήπος έγινε σημείο συνάντησης για ανθρώπους που ήρθαν να γνωρίσουν τον χώρο, να ακούσουν την ιστορία του και να τον παρατηρήσουν από κοντά. Οι πρώτοι πολίτες άρχισαν να συγκεντρώνονται από νωρίς, δείχνοντας έμπρακτα ότι πρόκειται για έναν τόπο που κινητοποιεί, ενώ το εύρος προέλευσής τους, από πολλές διαφορετικές περιοχές της Θεσσαλονίκης, επιβεβαίωσε την ευρύτερη απήχηση και τον υπερτοπικό χαρακτήρα του. 

Ήδη από τα πρώτα μέτρα του περιπάτου, η μετάβαση σε ένα πιο δροσερό και ήσυχο φυσικό περιβάλλον υπό τους ήχους των πουλιών ήταν αισθητή και επισημάνθηκε από τους συμμετέχοντες, αναδεικνύοντας ότι το Δελασάλ όντως βιώνεται ως πραγματικό δάσος μέσα στην πόλη. Πολλοί και πολλές μίλησαν για άμεση, αισθητή ωφέλεια, δροσιά, ησυχία, σκιά, μυρωδιές, ένα τοπίο που σου χαμηλώνει τους ρυθμούς και σε επαναφέρει.

Κατά τον βιωματικό περίπατο που υλοποίησε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης οι συμμετέχοντες κινήθηκαν σε ένα περιβάλλον όπου αρχαιότητες, αρχιτεκτονικά κατάλοιπα ιστορικής κηποτεχνίας και το αστικό δάσος συνυπάρχουν με ένα ενεργό σύστημα βιοποικιλότητας. Η εμπειρία της κίνησης στον χώρο, μέσα από τις εναλλαγές φωτός και σκιάς και τα ερεθίσματα του φυσικού τοπίου, ανέδειξε τον ιστορικό κήπο ως ενιαίο σύστημα πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς. 

Η διαδρομή εξελίχθηκε σε ζωντανό διάλογο και οι πολίτες μοιράστηκαν προσωπικές μνήμες και εμπειρίες, μεταφέροντας τον περίπατο στη διάσταση μιας συλλογικής προσέγγισης του τόπου και αναδεικνύοντάς τον ως βιωμένο δημόσιο χώρο και ως τόπο κοινής εμπειρίας. Αρκετοί, μάλιστα, από τους πολίτες που επισκέπτονται το Δελασάλ σχεδόν καθημερινά ανέφεραν ότι μέσα από τον περίπατο ένιωσαν πως το γνώρισαν για πρώτη φορά, ότι το δάσος απέκτησε νέα νοήματα για αυτούς και μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα.

Στο τέλος της διαδρομής, η εμπειρία του περιπάτου οδήγησε σε συζήτηση οραματισμού που συντόνισε η Αντιδήμαρχος ΔΕ Πεύκων, Περιβάλλοντος, Πρασίνου και Κλιματικής Κρίσης του Δήμου Νεάπολης-Συκεών, Παρή Γενίτσαρη, η οποία παρουσίασε το έργο “Ιστορικός Κήπος Δελασάλ”, τους στόχους του και τις δράσεις που σχεδιάζονται για την προστασία και ανάδειξη του χώρου. Παράλληλα έγινε αναδρομή σε σημαντικές ενέργειες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και σε εκείνες που προγραμματίζονται να ακολουθήσουν, με επίκεντρο τη διατήρηση του Δελασάλ ως δημόσιου αγαθού και τόπου συλλογικής εμπειρίας.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης διατυπώθηκαν σκέψεις και προτάσεις των πολιτών για το παρόν και το μέλλον του κήπου. Η διαδικασία λειτούργησε ως ένα πρώτο πεδίο οραματικού και συμμετοχικού δημόσιου διαλόγου, αναδεικνύοντας την αξία της ενεργού εμπλοκής των πολιτών στη διαμόρφωση προοπτικών προστασίας και ανάδειξης του χώρου.

Παράλληλα, ο ιστορικός κήπος λειτούργησε ως ανοιχτό πεδίο μάθησης και συμμετοχής, με εργαστήρια καταγραφής βιοποικιλότητας για μαθητικές ομάδες, που συντονίστηκαν από τον συνεργάτη της Μαμαγαία κ. Βαγγέλη Ματζίρη, ενισχύοντας τον εκπαιδευτικό και κοινωνικό του ρόλο στο αστικό περιβάλλον. Οι πολίτες συνάντησαν μικρές/ούς μαθήτριες/ες από σχολεία των Πεύκων, με χρωματιστά γιλέκα, κιάλια, σημειωματάρια και μετροταινίες, μια εικόνα που έδωσε στον χώρο τον χαρακτήρα ενός ανοιχτού εργαστηρίου πεδίου.

Ο βιωματικός περίπατος εντάσσεται στο έργο «Ιστορικός Κήπος Δελασάλ», το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Πράσινου Ταμείου από τον Δήμο Νεάπολης Συκεών, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης και την Περιβαλλοντική Οργάνωση Μαμαγαία, και στοχεύει στην προστασία και ανάδειξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του ιστορικού κήπου ως σύνθετου Πολιτιστικού Τοπίου και δημόσιου αγαθού, η προστασία του οποίου εμπεριέχει την ενεργή συμμετοχή των πολιτών και τη ενίσχυση σχέσεων γνώσης, φροντίδας και προσωπικής σύνδεσης με τον τόπο, σύμφωνα με τις αρχές του Νέου Ευρωπαϊκού Μπαουχάους (Βιωσιμότητα, Αισθητική, Συμπερίληψη).

Οι φορείς του έργου εκφράζουν τις ευχαριστίες τους προς όλους τους πολίτες που συμμετείχαν ενεργητικά στη δράση, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση μιας συλλογικής εμπειρίας που ενισχύει το ενδιαφέρον για την προστασία και το μέλλον του ιστορικού κήπου Δελασάλ.

*Το έργο με τίτλο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΔΕΛΑΣΑΛ εντάσσεται στο Χρηματοδοτικό Πρόγραμμα ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑ 2024, ΑΠ.4 ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ με εταίρους τον Δήμο Νεάπολης Συκεών, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης και την Μαμαγαία, έχει συνολικό προϋπολογισμό 50.000 ευρώ και χρηματοδοτείται από το ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ. Δικαιούχος του είναι η Μαμαγαία ΑΜΚΕ και εταίροι ο Δήμος Νεάπολης Συκεών και το Υπουργείο Πολιτισμού μέσω της Εφορείας Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης.