Δευτέρα 25 Μαΐου 2026

Σωματικές επιπτώσεις του άγχους στις εξετάσεις: ύπνος και πέψη


Οι πανελλήνιες και οι σχολικές εξετάσεις αποτελούν μια περίοδο έντονης πίεσης για τους μαθητές. Η πίεση για επίδοση, ο φόβος της αποτυχίας και η υπερκόπωση οδηγούν συχνά σε ψυχοσωματικές εκδηλώσεις. Δύο από τις πιο χαρακτηριστικές εκδηλώσεις είναι οι διαταραχές ύπνου και τα προβλήματα πέψης.

1. Όταν ο ύπνος «χάνεται»

Κατά την εξεταστική περίοδο, δεν είναι σπάνιο οι μαθητές να δυσκολεύονται να κοιμηθούν ή να έχουν έναν ύπνο ανήσυχο και διακεκομμένο. Ο μαθητής μπορεί να δυσκολεύεται να αποκοιμηθεί, να ξυπνά συχνά κατά τη διάρκεια της νύχτας, να ξυπνά πολύ νωρίς χωρίς δυνατότητα επανέναρξης του ύπνου ή να αισθάνεται ότι ο ύπνος του δεν είναι βαθύς και αναζωογονητικός.

Ο φυσιολογικός κύκλος ύπνου ρυθμίζεται από τον εσωτερικό «βιολογικό ρολόι» του οργανισμού, το οποίο επηρεάζεται από το φως της ημέρας και ορμόνες όπως η μελατονίνη. Όταν όμως το άγχος αυξάνεται, το νευρικό σύστημα παραμένει σε κατάσταση εγρήγορσης, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται η χαλάρωση και η έναρξη του ύπνου.

Τι βοηθά πραγματικά:

Η σταθερότητα είναι το κλειδί. Ένα σταθερό ωράριο ύπνου και αφύπνισης βοηθά τον οργανισμό να επανέλθει σε ισορροπία. Εξίσου σημαντικό είναι να αποφεύγεται η χρήση κινητού, υπολογιστή ή τηλεόρασης τουλάχιστον επί δίωρο προ ύπνου, γιατί οι οθόνες «ξυπνούν» τον εγκέφαλο αντί να τον χαλαρώνουν. Η επίπονη σωματική εργασία πρέπει επίσης να αποφεύγεται κατά το δίωρο που προηγείται του ύπνου, ώστε να δοθεί χρόνος στο σώμα να χαλαρώσει για να εισέλθει στον ύπνο.

Η ήπια άσκηση μέσα στη μέρα συντελεί στο σωστό ύπνο, αρκεί να μην γίνεται αργά το βράδυ. Παράλληλα, η έκθεση στο φυσικό φως το πρωί και ένα ήρεμο, σκοτεινό περιβάλλον το βράδυ ρυθμίζουν τους βιοχημικούς κύκλους του σώματος. Το φυσικό φως κατά το πρωινό ομαλοποιεί τη σεροτονίνη και τη μελατονίνη στο αίμα, ουσίες απαραίτητες για απολαυστικό ύπνο. Τοποθετήστε το γραφείο σας με ανατολικό προσανατολισμό κοντά σε παράθυρο και προτιμήστε γραφεία εργασίας με ανατολικό προσανατολισμό.  Τέλος, καλό είναι να αποφεύγονται καφεΐνη, βαριά γεύματα και ενεργειακά ποτά, ειδικά κατά τις απογευματινές ώρες.

2. Όταν το άγχος «χτυπά» το στομάχι

Το πεπτικό σύστημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στο άγχος. Γι’ αυτό και πολλοί μαθητές την περίοδο των εξετάσεων εμφανίζουν στομαχικές ενοχλήσεις, όπως καούρες ή «ξινίλες», καθώς και διαταραχές στις κενώσεις (διάρροια ή δυσκοιλιότητα).

Αυτό συμβαίνει επειδή το στρες επηρεάζει τη λειτουργία του νευρικού συστήματος που ελέγχει το έντερο, αλλά και την έκκριση γαστρικών υγρών. Έτσι, ο οργανισμός αντιδρά με γαστρεντερικά συμπτώματα υπό το καθεστώς ψυχολογικής πίεσης.

Τι συντελεί στην πρόληψη:

Η σωστή διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο. Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή χωρίς αλκοόλ είναι το διατροφικό μοντέλο που συνιστάται λόγω πολλαπλών ευεργετικών ολιστικών δράσεων, αυτή την περίοδο. Τα τακτικά γεύματα, με έμφαση στο πρωινό, βοηθούν στη σταθερότητα του οργανισμού. Αντίθετα, το πρόχειρο φαγητό, τα αναψυκτικά τύπου cola, η υπερβολική καφεΐνη και τα βαριά βραδινά γεύματα επιβαρύνουν το πεπτικό σύστημα. Μασάτε καλά την τροφή σας και δώστε χρόνο στο γεύμα σας. Αποφύγετε τις δίαιτες απώλειας βάρους αυτήν την περίοδο. Μία απλή πρακτική που συχνά παραβλέπεται  είναι να μην ξαπλώνει κανείς αμέσως μετά το φαγητό, ώστε να διευκολύνεται η πέψη.
Επίσης, είναι σημαντική η επαρκής λήψη νερού και η σωστή υγιεινή των τροφίμων και των χεριών πριν από τα γεύματα.  

Τέλος, η διαχείριση του άγχους είναι απαραίτητη. Η υιοθέτηση καθημερινής ρουτίνας που να περιλαμβάνει ασκήσεις ενδυνάμωσης, υγιή αλληλεπίδρασης με φίλους ή μέλη της οικογένειας, φιλοσοφική ή θρησκευτική ενατένιση της ζωής συνιστώνται. 

Συμπερασματικά

Οι διαταραχές ύπνου και τα πεπτικά προβλήματα αποτελούν φυσιολογικές αντιδράσεις του οργανισμού στο έντονο άγχος που προκαλούν οι εξετάσεις. Ωστόσο, με σωστή καθημερινή οργάνωση, υγιεινές συνήθειες και ψυχραιμία, μπορούν να περιοριστούν σημαντικά, επιτρέποντας στον μαθητή να διατηρήσει τόσο τη σωματική όσο και την πνευματική του ισορροπία.


Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη
Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά, Αθήνα
Έκτακτα-νοσοκομειακά περιστατικά
24ωρη γραμματεία: 2106252770 και 6945575287
Facebook https://www.facebook.com/pages/Aναστασία-Μοσχοβάκη-Ιατρός-Ειδική-Παθολόγος
Twitter http://twitter.com/amoschovaki

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ